增支部第 4 集

Aṅguttara Nikāya 4.22

3. Uruvelavagga

Dutiyauruvelasutta

“Ekamidāhaṁ, bhikkhave, samayaṁ uruvelāyaṁ viharāmi najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.

Atha kho, bhikkhave, sambahulā brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā mayā saddhiṁ sammodiṁsu.

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho, bhikkhave, te brāhmaṇā maṁ etadavocuṁ:

‘sutaṁ netaṁ, bho gotama:

“na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetī”ti.

Tayidaṁ, bho gotama, tatheva.

Na hi bhavaṁ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti.

Tayidaṁ, bho gotama, na sampannamevā’ti.

Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:

‘nayime āyasmanto jānanti theraṁ vā therakaraṇe vā dhamme’ti.

Vuddho cepi, bhikkhave, hoti āsītiko vā nāvutiko vā vassasatiko vā jātiyā.

So ca hoti akālavādī abhūtavādī anatthavādī adhammavādī avinayavādī, anidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā akālena anapadesaṁ apariyantavatiṁ anatthasaṁhitaṁ.

Atha kho so ‘bālo thero’tveva saṅkhaṁ gacchati.

Daharo cepi, bhikkhave, hoti yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā.

So ca hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.

Atha kho so ‘paṇḍito thero’tveva saṅkhaṁ gacchati.

Cattārome, bhikkhave, therakaraṇā dhammā.

Katame cattāro?

Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu

Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

Catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

Āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Ime kho, bhikkhave, cattāro therakaraṇā dhammāti.

Yo uddhatena cittena,

samphañca bahu bhāsati;

Asamāhitasaṅkappo,

asaddhammarato mago;

Ārā so thāvareyyamhā,

pāpadiṭṭhi anādaro.

Yo ca sīlena sampanno,

sutavā paṭibhānavā;

Saññato dhīro dhammesu,

paññāyatthaṁ vipassati.

Pāragū sabbadhammānaṁ,

akhilo paṭibhānavā;

Pahīnajātimaraṇo,

brahmacariyassa kevalī.

Tamahaṁ vadāmi theroti,

yassa no santi āsavā;

Āsavānaṁ khayā bhikkhu,

so theroti pavuccatī”ti.

Dutiyaṁ.