增支部第 4 集

Aṅguttara Nikāya 4.191

20. Mahāvagga

Sotānugatasutta

“Sotānugatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ, vacasā paricitānaṁ, manasānupekkhitānaṁ, diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṁ cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhā.

Katame cattāro?

Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—

suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.

Tassa te dhammā sotānugatā honti, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

So muṭṭhassati kālaṁ kurumāno aññataraṁ devanikāyaṁ upapajjati.

Tassa tattha sukhino dhammapadā plavanti.

Dandho, bhikkhave, satuppādo;

atha so satto khippaṁyeva visesagāmī hoti.

Sotānugatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ, vacasā paricitānaṁ, manasānupekkhitānaṁ, diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṁ ayaṁ paṭhamo ānisaṁso pāṭikaṅkho.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—

suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.

Tassa te dhammā sotānugatā honti, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

So muṭṭhassati kālaṁ kurumāno aññataraṁ devanikāyaṁ upapajjati.

Tassa tattha na heva kho sukhino dhammapadā plavanti;

api ca kho bhikkhu iddhimā cetovasippatto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti.

Tassa evaṁ hoti:

‘ayaṁ vā so dhammavinayo, yatthāhaṁ pubbe brahmacariyaṁ acarin’ti.

Dandho, bhikkhave, satuppādo;

atha so satto khippameva visesagāmī hoti.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kusalo bherisaddassa.

So addhānamaggappaṭipanno bherisaddaṁ suṇeyya.

Tassa na heva kho assa kaṅkhā vā vimati vā:

‘bherisaddo nu kho, na nu kho bherisaddo’ti.

Atha kho bherisaddotveva niṭṭhaṁ gaccheyya.

Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—

suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.

Tassa te dhammā sotānugatā honti, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

So muṭṭhassati kālaṁ kurumāno aññataraṁ devanikāyaṁ upapajjati.

Tassa tattha na heva kho sukhino dhammapadā plavanti;

api ca kho bhikkhu iddhimā cetovasippatto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti.

Tassa evaṁ hoti:

‘ayaṁ vā so dhammavinayo, yatthāhaṁ pubbe brahmacariyaṁ acarin’ti.

Dandho, bhikkhave, satuppādo;

atha so satto khippaṁyeva visesagāmī hoti.

Sotānugatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ, vacasā paricitānaṁ, manasānupekkhitānaṁ, diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṁ ayaṁ dutiyo ānisaṁso pāṭikaṅkho.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—

suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.

Tassa te dhammā sotānugatā honti, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

So muṭṭhassati kālaṁ kurumāno aññataraṁ devanikāyaṁ upapajjati.

Tassa tattha na heva kho sukhino dhammapadā plavanti, napi bhikkhu iddhimā cetovasippatto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti;

api ca kho devaputto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti.

Tassa evaṁ hoti:

‘ayaṁ vā so dhammavinayo, yatthāhaṁ pubbe brahmacariyaṁ acarin’ti.

Dandho, bhikkhave, satuppādo;

atha so satto khippaṁyeva visesagāmī hoti.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kusalo saṅkhasaddassa.

So addhānamaggappaṭipanno saṅkhasaddaṁ suṇeyya.

Tassa na heva kho assa kaṅkhā vā vimati vā:

‘saṅkhasaddo nu kho, na nu kho saṅkhasaddo’ti.

Atha kho saṅkhasaddotveva niṭṭhaṁ gaccheyya.

Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—

suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.

Tassa te dhammā sotānugatā honti, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

So muṭṭhassati kālaṁ kurumāno aññataraṁ devanikāyaṁ upapajjati.

Tassa tattha na heva kho sukhino dhammapadā plavanti, napi bhikkhu iddhimā cetovasippatto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti;

api ca kho devaputto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti.

Tassa evaṁ hoti:

‘ayaṁ vā so dhammavinayo, yatthāhaṁ pubbe brahmacariyaṁ acarin’ti.

Dandho, bhikkhave, satuppādo;

atha so satto khippaṁyeva visesagāmī hoti.

Sotānugatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ, vacasā paricitānaṁ, manasānupekkhitānaṁ, diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṁ ayaṁ tatiyo ānisaṁso pāṭikaṅkho.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—

suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.

Tassa te dhammā sotānugatā honti, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

So muṭṭhassati kālaṁ kurumāno aññataraṁ devanikāyaṁ upapajjati.

Tassa tattha na heva kho sukhino dhammapadā plavanti, napi bhikkhu iddhimā cetovasippatto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti, napi devaputto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti;

api ca kho opapātiko opapātikaṁ sāreti:

‘sarasi tvaṁ, mārisa, sarasi tvaṁ, mārisa, yattha mayaṁ pubbe brahmacariyaṁ acarimhā’ti.

So evamāha:

‘sarāmi, mārisa, sarāmi, mārisā’ti.

Dandho, bhikkhave, satuppādo;

atha so satto khippaṁyeva visesagāmī hoti.

Seyyathāpi, bhikkhave, dve sahāyakā sahapaṁsukīḷikā.

Te kadāci karahaci aññamaññaṁ samāgaccheyyuṁ.

Añño pana sahāyako sahāyakaṁ evaṁ vadeyya:

‘idampi, samma, sarasi, idampi, samma, sarasī’ti.

So evaṁ vadeyya:

‘sarāmi, samma, sarāmi, sammā’ti.

Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—

suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.

Tassa te dhammā sotānugatā honti, vacasā paricitā, manasānupekkhitā, diṭṭhiyā suppaṭividdhā.

So muṭṭhassati kālaṁ kurumāno aññataraṁ devanikāyaṁ upapajjati.

Tassa tattha na heva kho sukhino dhammapadā plavanti, napi bhikkhu iddhimā cetovasippatto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti, napi devaputto devaparisāyaṁ dhammaṁ deseti;

api ca kho opapātiko opapātikaṁ sāreti:

‘sarasi tvaṁ, mārisa, sarasi tvaṁ, mārisa, yattha mayaṁ pubbe brahmacariyaṁ acarimhā’ti.

So evamāha:

‘sarāmi, mārisa, sarāmi, mārisā’ti.

Dandho, bhikkhave, satuppādo;

atha kho so satto khippaṁyeva visesagāmī hoti.

Sotānugatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ, vacasā paricitānaṁ, manasānupekkhitānaṁ, diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṁ ayaṁ catuttho ānisaṁso pāṭikaṅkho.

Sotānugatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ, vacasā paricitānaṁ, manasānupekkhitānaṁ diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṁ ime cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhā”ti.

Paṭhamaṁ.