增支部第 5 集

Aṅguttara Nikāya 5.143

15. Tikaṇḍakīvagga

Sārandadasutta

Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.

Tena kho pana samayena pañcamattānaṁ licchavisatānaṁ sārandade cetiye sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:

“pañcannaṁ ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmiṁ.

Katamesaṁ pañcannaṁ?

Hatthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, assaratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, maṇiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, itthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, gahapatiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ.

Imesaṁ pañcannaṁ ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmin”ti.

Atha kho te licchavī magge purisaṁ ṭhapesuṁ:

“yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṁ, atha amhākaṁ āroceyyāsī”ti.

Addasā kho so puriso bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ;

disvāna yena te licchavī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te licchavī etadavoca:

“ayaṁ so, bhante, bhagavā gacchati arahaṁ sammāsambuddho;

yassadāni kālaṁ maññathā”ti.

Atha kho te licchavī yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho te licchavī bhagavantaṁ etadavocuṁ:

“Sādhu, bhante, yena sārandadaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.

Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho bhagavā yena sārandadaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā te licchavī etadavoca:

“kāya nuttha, licchavī, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?

“Idha, bhante, amhākaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:

‘pañcannaṁ ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmiṁ.

Katamesaṁ pañcannaṁ?

Hatthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, assaratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, maṇiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, itthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ, gahapatiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ.

Imesaṁ pañcannaṁ ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmin’”ti.

“Kāmādhimuttānaṁ vata bho licchavīnaṁ kāmaṁyeva ārabbha antarākathā udapādi.

Pañcannaṁ, licchavī, ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmiṁ.

Katamesaṁ pañcannaṁ?

Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ,

tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṁ,

tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā puggalo dullabho lokasmiṁ,

tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā dhammānudhammappaṭipanno puggalo dullabho lokasmiṁ,

kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṁ.

Imesaṁ kho, licchavī, pañcannaṁ ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmin”ti.

Tatiyaṁ.