巴利《小部》· 本生

Jātaka

Mahānipāta

Mūgapakkhavagga

2. Mahājanakajātaka

“Koyaṁ majjhe samuddasmiṁ,

apassaṁ tīramāyuhe;

Kaṁ tvaṁ atthavasaṁ ñatvā,

evaṁ vāyamase bhusaṁ”.

“Nisamma vattaṁ lokassa,

vāyāmassa ca devate;

Tasmā majjhe samuddasmiṁ,

apassaṁ tīramāyuhe”.

“Gambhīre appameyyasmiṁ,

tīraṁ yassa na dissati;

Mogho te purisavāyāmo,

appatvāva marissasi”.

“Anaṇo ñātinaṁ hoti,

devānaṁ pitunañca so;

Karaṁ purisakiccāni,

na ca pacchānutappati”.

“Apāraneyyaṁ yaṁ kammaṁ,

Aphalaṁ kilamathuddayaṁ;

Tattha ko vāyamenattho,

Maccu yassābhinippataṁ”.

“Apāraneyyamaccantaṁ,

yo viditvāna devate;

Na rakkhe attano pāṇaṁ,

jaññā so yadi hāpaye.

Adhippāyaphalaṁ eke,

asmiṁ lokasmi devate;

Payojayanti kammāni,

tāni ijjhanti vā na vā.

Sandiṭṭhikaṁ kammaphalaṁ,

nanu passasi devate;

Sannā aññe tarāmahaṁ,

tañca passāmi santike.

So ahaṁ vāyamissāmi,

yathāsatti yathābalaṁ;

Gacchaṁ pāraṁ samuddassa,

kassaṁ purisakāriyaṁ”.

“Yo tvaṁ evaṁ gate oghe,

appameyye mahaṇṇave;

Dhammavāyāmasampanno,

kammunā nāvasīdasi;

So tvaṁ tattheva gacchāhi,

yattha te nirato mano.

Suriyuggamane nidhi,

atho oggamane nidhi;

Anto nidhi bahi nidhi,

na anto na bahi nidhi.

Ārohane mahānidhi,

atho orohane nidhi;

Catūsu mahāsālesu,

samantā yojane nidhi.

Dantaggesu mahānidhi,

bālaggesu ca kepuke;

Rukkhaggesu mahānidhi,

soḷasete mahānidhī;

Sahassathāmo pallaṅko,

sīvalārādhanena ca.

Āsīsetheva puriso,

na nibbindeyya paṇḍito;

Passāmi vohaṁ attānaṁ,

yathā icchiṁ tathā ahu.

Āsīsetheva puriso,

na nibbindeyya paṇḍito;

Passāmi vohaṁ attānaṁ,

udakā thalamubbhataṁ.

Vāyametheva puriso,

na nibbindeyya paṇḍito;

Passāmi vohaṁ attānaṁ,

yathā icchiṁ tathā ahu.

Vāyametheva puriso,

na nibbindeyya paṇḍito;

Passāmi vohaṁ attānaṁ,

udakā thalamubbhataṁ.

Dukkhūpanītopi naro sapañño,

Āsaṁ na chindeyya sukhāgamāya;

Bahū hi phassā ahitā hitā ca,

Avitakkitā maccumupabbajanti.

Acintitampi bhavati,

cintitampi vinassati;

Na hi cintāmayā bhogā,

itthiyā purisassa vā”.

“Aporāṇaṁ vata bho rājā,

sabbabhummo disampati;

Nājja nacce nisāmeti,

na gīte kurute mano.

Na mige napi uyyāne,

napi haṁse udikkhati;

Mūgova tuṇhimāsīno,

na atthamanusāsati”.

“Sukhakāmā rahosīlā,

vadhabandhā upāratā;

Kassa nu ajja ārāme,

daharā vuddhā ca acchare.

Atikkantavanathā dhīrā,

namo tesaṁ mahesinaṁ;

Ye ussukamhi lokamhi,

viharanti manussukā.

Te chetvā maccuno jālaṁ,

tataṁ māyāvino daḷaṁ;

Chinnālayattā gacchanti,

ko tesaṁ gatimāpaye.

Kadāhaṁ mithilaṁ phītaṁ,

vibhattaṁ bhāgaso mitaṁ;

Pahāya pabbajissāmi,

taṁ kudāssu bhavissati.

Kadāhaṁ mithilaṁ phītaṁ,

visālaṁ sabbatopabhaṁ;

Pahāya pabbajissāmi,

taṁ kudāssu bhavissati.

Kadāhaṁ mithilaṁ phītaṁ,

bahupākāratoraṇaṁ;

Pahāya pabbajissāmi,

taṁ kudāssu bhavissati.

Kadāhaṁ mithilaṁ phītaṁ,

daḷhamaṭṭālakoṭṭhakaṁ;

Pahāya pabbajissāmi,

taṁ kudāssu bhavissati.