巴利《小部》· 长老譬喻

Mamatto hoti yo rañño,

vuddhiṁ yassa ca icchati;

Tassādhikaraṇaṁ deti,

mittassa paṭipajjituṁ.

Uppātesu nimittesu,

lakkhaṇesu ca kovidaṁ;

Ajjhāyakaṁ mantadharaṁ,

porohicce ṭhapeti so.

Etehaṅgehi sampanno,

khattiyoti pavuccati;

Sadā rakkhanti rājānaṁ,

cakkavākova dukkhitaṁ.

Tatheva tvaṁ mahāvīra,

hatāmittova khattiyo;

Sadevakassa lokassa,

dhammarājāti vuccati.

Titthiye nihanitvāna,

mārañcāpi sasenakaṁ;

Tamandhakāraṁ vidhamitvā,

dhammanagaraṁ amāpayi.

Sīlaṁ pākārakaṁ tattha,

ñāṇaṁ te dvārakoṭṭhakaṁ;

Saddhā te esikā vīra,

dvārapālo ca saṁvaro.

Satipaṭṭhānamaṭṭālaṁ,

paññā te caccaraṁ mune;

Iddhipādañca siṅghāṭaṁ,

dhammavīthi sumāpitā.

Suttantaṁ abhidhammañca,

vinayañcāpi kevalaṁ;

Navaṅgaṁ buddhavacanaṁ,

esā dhammasabhā tava.

Suññataṁ animittañca,

vihārañcappaṇīhitaṁ;

Āneñjañca nirodho ca,

esā dhammakuṭī tava.

Paññāya aggo nikkhitto,

paṭibhāne ca kovido;

Sāriputtoti nāmena,

dhammasenāpatī tava.

Cutūpapātakusalo,

iddhiyā pāramiṁ gato;

Kolito nāma nāmena,

porohicco tavaṁ mune.

Porāṇakavaṁsadharo,

uggatejo durāsado;

Dhutavādīguṇenaggo,

akkhadasso tavaṁ mune.

Bahussuto dhammadharo,

Sabbapāṭhī ca sāsane;

Ānando nāma nāmena,

Dhammārakkho tavaṁ mune.

Ete sabbe atikkamma,

pamesi bhagavā mamaṁ;

Vinicchayaṁ me pādāsi,

vinaye viññudesitaṁ.

Yo koci vinaye pañhaṁ,

pucchati buddhasāvako;

Tattha me cintanā natthi,

taññevatthaṁ kathemahaṁ.

Yāvatā buddhakhettamhi,

ṭhapetvā taṁ mahāmuni;

Vinaye mādiso natthi,

kuto bhiyyo bhavissati.

Bhikkhusaṅghe nisīditvā,

evaṁ gajjati gotamo;

Upālissa samo natthi,

vinaye khandhakesu ca.

Yāvatā buddhabhaṇitaṁ,

navaṅgaṁ satthusāsanaṁ;

Vinayogadhaṁ taṁ sabbaṁ,

vinayamūlapassino.

Mama kammaṁ saritvāna,

gotamo sakyapuṅgavo;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā,

etadagge ṭhapesi maṁ.

Satasahassupādāya,

imaṁ ṭhānaṁ apatthayiṁ;

So me attho anuppatto,

vinaye pāramiṁ gato.

Sakyānaṁ nandijanano,

kappako āsahaṁ pure;

Vijahitvāna taṁ jātiṁ,

putto jāto mahesino.

Ito dutiyake kappe,

Añjaso nāma khattiyo;

Anantatejo amitayaso,

Bhūmipālo mahaddhano.

Tassa rañño ahaṁ putto,

candano nāma khattiyo;

Jātimadenupatthaddho,

yasabhogamadena ca.

Nāgasatasahassāni,

sabbālaṅkārabhūsitā;

Tidhāpabhinnā mātaṅgā,

parivārenti maṁ sadā.

Sabalehi paretohaṁ,

uyyānaṁ gantukāmako;

Āruyha sirikaṁ nāgaṁ,

nagarā nikkhamiṁ tadā.

Caraṇena ca sampanno,

guttadvāro susaṁvuto;

Devalo nāma sambuddho,

āgacchi purato mama.

Pesetvā sirikaṁ nāgaṁ,

buddhaṁ āsādayiṁ tadā;

Tato sañjātakopo so,

nāgo nuddharate padaṁ.

Nāgaṁ duṭṭhamanaṁ disvā,

buddhe kodhaṁ akāsahaṁ;

Vihesayitvā sambuddhaṁ,

uyyānaṁ agamāsahaṁ.

Sātaṁ tattha na vindāmi,

siro pajjalito yathā;

Pariḷāhena ḍayhāmi,

macchova baḷisādako.

Sasāgarantā pathavī,

ādittā viya hoti me;

Pitu santikupāgamma,

idaṁ vacanamabraviṁ.