巴利《小部》· 长老譬喻

‘Ekato jātasaṁvaddhā,

ubhinnaṁ ekato manaṁ;

Sādhāraṇā sukhadukkhe,

ubho ca anuvattakā.

Atthi cetasikaṁ dukkhaṁ,

tavādheyyaṁ arindama;

Yadi sakkosi taṁ dukkhaṁ,

vinodeyyāsi khattiya’.

‘Tava dukkhaṁ mama dukkhaṁ,

Ubhinnaṁ ekato mano;

Niṭṭhitanti vijānāhi,

Mamādheyyaṁ sace tuvaṁ’.

‘Jānāhi kho mahārāja,

dukkhaṁ me dubbinodayaṁ;

Pahu samāno gajjasu,

ekaṁ te duccajaṁ varaṁ.

Yāvatā vijite atthi,

yāvatā mama jīvitaṁ;

Etehi yadi te attho,

dassāmi avikampito.

Gajjitaṁ kho tayā deva,

micchā taṁ bahu gajjitaṁ;

Jānissāmi tuvaṁ ajja,

sabbadhamme patiṭṭhitaṁ’.

‘Atibāḷhaṁ nipīḷesi,

dadamānassa me sato;

Kiṁ te me pīḷitenattho,

patthitaṁ te kathehi me’.

‘Icchāmahaṁ mahārāja,

buddhaseṭṭhaṁ anuttaraṁ;

Bhojayissāmi sambuddhaṁ,

vajjaṁ me māhu jīvitaṁ’.

‘Aññaṁ tehaṁ varaṁ dammi,

mā yācittho tathāgataṁ;

Adeyyo kassaci buddho,

maṇi jotiraso yathā’.

‘Nanu te gajjitaṁ deva,

yāva jīvitamattano;

Jīvitaṁ dadamānena,

yuttaṁ dātuṁ tathāgataṁ’.

‘Ṭhapanīyo mahāvīro,

adeyyo kassaci jino;

Na me paṭissuto buddho,

varassu amitaṁ dhanaṁ’.

‘Vinicchayaṁ pāpuṇāma,

pucchissāma vinicchaye;

Yathāsaṇṭhaṁ kathessanti,

paṭipucchāma taṁ tathā’.

Rañño hatthe gahetvāna,

agamāsiṁ vinicchayaṁ;

Purato akkhadassānaṁ,

idaṁ vacanamabraviṁ.

‘Suṇantu me akkhadassā,

rājā varamadāsi me;

Na kiñci ṭhapayitvāna,

jīvitampi pavārayi.

Tassa me varadinnassa,

buddhaseṭṭhaṁ variṁ ahaṁ;

Sudinno hoti me buddho,

chindatha saṁsayaṁ mama’.

‘Sossāma tava vacanaṁ,

bhūmipālassa rājino;

Ubhinnaṁ vacanaṁ sutvā,

chindissāmettha saṁsayaṁ.

Sabbaṁ deva tayā dinnaṁ,

imassa sabbagāhikaṁ;

Na kiñci ṭhapayitvāna,

jīvitampi pavārayi’.

‘Kicchappattova hutvāna,

yācī varamanuttaraṁ;

Imaṁ sudukkhitaṁ ñatvā,

adāsiṁ sabbagāhikaṁ’.

‘Parājayo tuvaṁ deva,

assa deyyo tathāgato;

Ubhinnaṁ saṁsayo chinno,

yathāsaṇṭhamhi tiṭṭhatha’.

Rājā tattheva ṭhatvāna,

akkhadassetadabravi;

‘Sammā mayhampi deyyātha,

puna buddhaṁ labhāmahaṁ’.

‘Pūretvā tava saṅkappaṁ,

bhojayitvā tathāgataṁ;

Puna deyyāsi sambuddhaṁ,

ānandassa yasassino’.

1.4. Nimantanakathā

Akkhadassebhivādetvā,

ānandañcāpi khattiyaṁ;

Tuṭṭho pamudito hutvā,

sambuddhamupasaṅkamiṁ.

Upasaṅkamma sambuddhaṁ,

oghatiṇṇamanāsavaṁ;

Sirasā abhivādetvā,

idaṁ vacanamabraviṁ.

‘Vasīsatasahassehi,

adhivāsehi cakkhuma;

Hāsayanto mama cittaṁ,

nivesanamupehi me’.

Padumuttaro lokavidū,

āhutīnaṁ paṭiggaho;

Mama saṅkappamaññāya,

adhivāsesi cakkhumā.

Adhivāsanamaññāya,

abhivādiya satthuno;

Haṭṭho udaggacittohaṁ,

nivesanamupāgamiṁ.

1.5. Dānapaṭiyādana

Mittāmacce samānetvā,

idaṁ vacanamabraviṁ;

‘Sudullabho mayā laddho,

maṇi jotiraso yathā.

Kena taṁ pūjayissāma,

appameyyo anūpamo;

Atulo asamo dhīro,

jino appaṭipuggalo.

Tathāsamasamo ceva,

adutiyo narāsabho;

Dukkaraṁ adhikārañhi,

buddhānucchavikaṁ mayā.

Nānāpupphe samānetvā,

karoma pupphamaṇḍapaṁ;