巴利《小部》· 长老譬喻

Therāpadāna

Paṁsukūlavagga

7 Pulinuppādakattheraapadāna

“Pabbate himavantamhi,

devalo nāma tāpaso;

Tattha me caṅkamo āsi,

amanussehi māpito.

Jaṭābhārena bharito,

kamaṇḍaludharo sadā;

Uttamatthaṁ gavesanto,

vipinā nikkhamiṁ tadā.

Cullāsītisahassāni,

sissā mayhaṁ upaṭṭhahuṁ;

Sakakammābhipasutā,

vasanti vipine tadā.

Assamā abhinikkhamma,

akaṁ pulinacetiyaṁ;

Nānāpupphaṁ samānetvā,

taṁ cetiyamapūjayiṁ.

Tattha cittaṁ pasādetvā,

assamaṁ pavisāmahaṁ;

Sabbe sissā samāgantvā,

etamatthaṁ pucchiṁsu maṁ.

‘Pulinena kato thūpo,

yaṁ tvaṁ deva namassasi;

Mayampi ñātumicchāma,

puṭṭho ācikkha no tuvaṁ’.

‘Niddiṭṭhā nu mantapade,

cakkhumanto mahāyasā;

Te kho ahaṁ namassāmi,

buddhaseṭṭhe mahāyase.

Kīdisā te mahāvīrā,

sabbaññū lokanāyakā;

Kathaṁvaṇṇā kathaṁsīlā,

kīdisā te mahāyasā.

Bāttiṁsalakkhaṇā buddhā,

cattālīsadijāpi ca;

Nettā gopakhumā tesaṁ,

jiñjukā phalasannibhā.

Gacchamānā ca te buddhā,

yugamattañca pekkhare;

Na tesaṁ jāṇu nadati,

sandhisaddo na suyyati.

Gacchamānā ca sugatā,

uddharantāva gacchare;

Paṭhamaṁ dakkhiṇaṁ pādaṁ,

buddhānaṁ esa dhammatā.

Asambhītā ca te buddhā,

migarājāva kesarī;

Nevukkaṁsenti attānaṁ,

no ca vambhenti pāṇinaṁ.

Mānāvamānato muttā,

samā sabbesu pāṇisu;

Anattukkaṁsakā buddhā,

buddhānaṁ esa dhammatā.

Uppajjantā ca sambuddhā,

ālokaṁ dassayanti te;

Chappakāraṁ pakampenti,

kevalaṁ vasudhaṁ imaṁ.

Passanti nirayañcete,

nibbāti nirayo tadā;

Pavassati mahāmegho,

buddhānaṁ esa dhammatā.

Īdisā te mahānāgā,

atulā ca mahāyasā;

Vaṇṇato anatikkantā,

appameyyā tathāgatā’.

Anumodiṁsu me vākyaṁ,

sabbe sissā sagāravā;

Tathā ca paṭipajjiṁsu,

yathāsatti yathābalaṁ.

Paṭipūjenti pulinaṁ,

sakakammābhilāsino;

Saddahantā mama vākyaṁ,

buddhasakkatamānasā.

Tadā cavitvā tusitā,

devaputto mahāyaso;

Uppajji mātukucchimhi,

dasasahassi kampatha.

Assamassāvidūramhi,

caṅkamamhi ṭhito ahaṁ;

Sabbe sissā samāgantvā,

āgacchuṁ mama santike.

‘Usabhova mahī nadati,

migarājāva kūjati;

Susumārova saḷati,

kiṁ vipāko bhavissati’.

‘Yaṁ pakittemi sambuddhaṁ,

sikatāthūpasantike;

So dāni bhagavā satthā,

mātukucchimupāgami’.

Tesaṁ dhammakathaṁ vatvā,

kittayitvā mahāmuniṁ;

Uyyojetvā sake sisse,

pallaṅkamābhujiṁ ahaṁ.

Balañca vata me khīṇaṁ,

byādhinā paramena taṁ;

Buddhaseṭṭhaṁ saritvāna,

tattha kālaṅkato ahaṁ.

Sabbe sissā samāgantvā,

akaṁsu citakaṁ tadā;

Kaḷevarañca me gayha,

citakaṁ abhiropayuṁ.

Citakaṁ parivāretvā,

sīse katvāna añjaliṁ;

Sokasallaparetā te,

vikkandiṁsu samāgatā.

Tesaṁ lālappamānānaṁ,

agamaṁ citakaṁ tadā;

‘Ahaṁ ācariyo tumhaṁ,

mā socittha sumedhasā.

Sadatthe vāyameyyātha,

rattindivamatanditā;

Mā vo pamattā ahuttha,

khaṇo vo paṭipādito’.

Sake sissenusāsitvā,

devalokaṁ punāgamiṁ;

Aṭṭhārasa ca kappāni,

devaloke ramāmahaṁ.

Satānaṁ pañcakkhattuñca,