巴利《小部》· 长老譬喻

Therāpadāna

Kaccāyanavagga

Mogharājattheraapadāna

“Padumuttaro nāma jino,

sabbalokavidū muni;

Ito satasahassamhi,

kappe uppajji cakkhumā.

Ovādako viññāpako,

tārako sabbapāṇinaṁ;

Desanākusalo buddho,

tāresi janataṁ bahuṁ.

Anukampako kāruṇiko,

hitesī sabbapāṇinaṁ;

Sampatte titthiye sabbe,

pañcasīle patiṭṭhapi.

Evaṁ nirākulaṁ āsi,

suññataṁ titthiyehi ca;

Vicittaṁ arahantehi,

vasībhūtehi tādibhi.

Ratanānaṭṭhapaññāsaṁ,

uggato so mahāmuni;

Kañcanagghiyasaṅkāso,

bāttiṁsavaralakkhaṇo.

Vassasatasahassāni,

āyu vijjati tāvade;

Tāvatā tiṭṭhamāno so,

tāresi janataṁ bahuṁ.

Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,

kule aññatare ahuṁ;

Parakammāyane yutto,

natthi me kiñci sandhanaṁ.

Paṭikkamanasālāyaṁ,

vasanto katabhūmiyaṁ;

Aggiṁ ujjālayiṁ tattha,

daḷhaṁ kaṇhāsi sā mahī.

Tadā parisatiṁ nātho,

catusaccapakāsako;

Sāvakaṁ sampakittesi,

lūkhacīvaradhārakaṁ.

Tassa tamhi guṇe tuṭṭho,

paṇipacca tathāgataṁ;

Lūkhacīvaradhāraggaṁ,

patthayiṁ ṭhānamuttamaṁ.

Tadā avoca bhagavā,

sāvake padumuttaro;

‘Passathetaṁ purisakaṁ,

kucelaṁ tanudehakaṁ.

Pītippasannavadanaṁ,

saddhādhanasamanvitaṁ;

Udaggatanujaṁ haṭṭhaṁ,

acalaṁ sālapiṇḍitaṁ.

Eso pattheti taṁ ṭhānaṁ,

saccasenassa bhikkhuno;

Lūkhacīvaradhārissa,

tassa vaṇṇasitāsayo’.

Taṁ sutvā mudito hutvā,

nipacca sirasā jinaṁ;

Yāvajīvaṁ subhaṁ kammaṁ,

karitvā jinasāsane.

Tena kammena sukatena,

cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,

tāvatiṁsūpago ahaṁ.

Paṭikkamanasālāyaṁ,

bhūmidāhakakammunā;

Samasahassaṁ niraye,

adayhiṁ vedanāṭṭito.

Tena kammāvasesena,

pañca jātisatānihaṁ;

Manusso kulajo hutvā,

jātiyā lakkhaṇaṅkito.

Pañca jātisatāneva,

kuṭṭharogasamappito;

Mahādukkhaṁ anubhaviṁ,

tassa kammassa vāhasā.

Imasmiṁ bhaddake kappe,

upariṭṭhaṁ yasassinaṁ;

Piṇḍapātena tappesiṁ,

pasannamānaso ahaṁ.

Tena kammavisesena,

cetanāpaṇidhīhi ca;

Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,

tāvatiṁsamagacchahaṁ.

Pacchime bhave sampatte,

ajāyiṁ khattiye kule;

Pituno accayenāhaṁ,

mahārajjasamappito.

Kuṭṭharogādhibhūtohaṁ,

na ratiṁ na sukhaṁ labhe;

Moghaṁ rajjaṁ sukhaṁ yasmā,

mogharājā tato ahaṁ.

Kāyassa dosaṁ disvāna,

pabbajiṁ anagāriyaṁ;

Bāvarissa dijaggassa,

sissattaṁ ajjhupāgamiṁ.

Mahatā parivārena,

upecca naranāyakaṁ;

Apucchiṁ nipuṇaṁ pañhaṁ,

taṁ vīraṁ vādisūdanaṁ.

‘Ayaṁ loko paro loko,

brahmaloko sadevako;

Diṭṭhiṁ no nābhijānāmi,

gotamassa yasassino.

Evābhikkantadassāviṁ,

atthi pañhena āgamaṁ;

Kathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,

maccurājā na passati’.

‘Suññato lokaṁ avekkhassu,

mogharāja sadā sato;

Attānudiṭṭhiṁ uhacca,

evaṁ maccutaro siyā.

Evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,

maccurājā na passati’;

Iti maṁ abhaṇi buddho,

sabbarogatikicchako.

Saha gāthāvasānena,

kesamassuvivajjito;

Kāsāvavatthavasano,

āsiṁ bhikkhu tathārahā.

Saṅghikesu vihāresu,