完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 1 阅读页；保留 Bilara 原生段落标识，每页最多 120 段。
Majjhima Nikāya 109
mn109:0.1Mahāpuṇṇamasutta
mn109:0.2Evaṁ me sutaṁ—
mn109:1.1ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
mn109:1.2Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.
mn109:2.1Atha kho aññataro bhikkhu uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
mn109:3.1“Puccheyyāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ kiñcideva desaṁ, sace me bhagavā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
mn109:3.2“Tena hi tvaṁ, bhikkhu, sake āsane nisīditvā puccha yadākaṅkhasī”ti.
mn109:3.3Atha kho so bhikkhu sake āsane nisīditvā bhagavantaṁ etadavoca:
mn109:3.4“ime nu kho, bhante, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—
mn109:4.1rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti?
mn109:4.2“Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—
mn109:4.3rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti.
mn109:4.4“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ pucchi:
mn109:4.5“ime pana, bhante, pañcupādānakkhandhā kiṁmūlakā”ti?
mn109:5.1“Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā chandamūlakā”ti.
mn109:5.2“Taṁyeva nu kho, bhante, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, udāhu aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānan”ti?
mn109:6.1“Na kho, bhikkhu, taṁyeva upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, nāpi aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānaṁ.
mn109:6.2Yo kho, bhikkhu, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgo taṁ tattha upādānan”ti.
mn109:6.3“Siyā pana, bhante, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti?
mn109:7.1“Siyā, bhikkhū”ti bhagavā avoca
mn109:7.2“idha, bhikkhu, ekaccassa evaṁ hoti:
mn109:7.3‘evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁvedano siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsañño siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsaṅkhāro siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan’ti.
mn109:7.4Evaṁ kho, bhikkhu, siyā pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti.
mn109:7.5“Kittāvatā pana, bhante, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti?
mn109:8.1“Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā, hīnaṁ vā paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ rūpakkhandho.
mn109:8.2Yā kāci vedanā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikā vā sukhumā vā, hīnā vā paṇītā vā, yā dūre santike vā—ayaṁ vedanākkhandho.
mn109:8.3Yā kāci saññā—atītānāgatapaccuppannā …pe… yā dūre santike vā—ayaṁ saññākkhandho.
mn109:8.4Ye keci saṅkhārā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikā vā sukhumā vā, hīnā vā paṇītā vā, ye dūre santike vā—ayaṁ saṅkhārakkhandho.
mn109:8.5Yaṁ kiñci viññāṇaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā, oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā, hīnaṁ vā paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ viññāṇakkhandho.
mn109:8.6Ettāvatā kho, bhikkhu, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti.
mn109:8.7“Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya?
mn109:9.1Ko hetu ko paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya?
mn109:9.2Ko hetu ko paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya?
mn109:9.3Ko hetu ko paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya?
mn109:9.4Ko hetu ko paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti?
mn109:9.5“Cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetu, cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya.
mn109:9.6Phasso hetu, phasso paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya.
mn109:9.7Phasso hetu, phasso paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya.
mn109:9.8Phasso hetu, phasso paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya.
mn109:9.9Nāmarūpaṁ kho, bhikkhu, hetu, nāmarūpaṁ paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti.
mn109:9.10“Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti?
mn109:10.1“Idha, bhikkhu, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
mn109:10.2rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ;
mn109:10.3vedanaṁ attato samanupassati vedanāvantaṁ vā attānaṁ attani vā vedanaṁ vedanāya vā attānaṁ;
mn109:10.4saññaṁ attato samanupassati saññāvantaṁ vā attānaṁ attani vā saññaṁ saññāya vā attānaṁ;
mn109:10.5saṅkhāre attato samanupassati saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ attani vā saṅkhāre saṅkhāresu vā attānaṁ;
mn109:10.6viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
mn109:10.7Evaṁ kho, bhikkhu, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti.
mn109:10.8“Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti?
mn109:11.1“Idha, bhikkhu, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto
mn109:11.2na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ na attani vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ;
mn109:11.3na vedanaṁ attato samanupassati na vedanāvantaṁ vā attānaṁ na attani vā vedanaṁ na vedanāya vā attānaṁ;
mn109:11.4na saññaṁ attato samanupassati na saññāvantaṁ vā attānaṁ na attani vā saññaṁ na saññāya vā attānaṁ;
mn109:11.5na saṅkhāre attato samanupassati na saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ na attani vā saṅkhāre na saṅkhāresu vā attānaṁ;
mn109:11.6na viññāṇaṁ attato samanupassati na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
mn109:11.7Evaṁ kho, bhikkhu, sakkāyadiṭṭhi na hotī”ti.
mn109:11.8“Ko nu kho, bhante, rūpe assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?
mn109:12.1Ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?
mn109:12.2Ko saññāya assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?
mn109:12.3Ko saṅkhāresu assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇaṁ?
mn109:12.4Ko viññāṇe assādo, ko ādīnavo, kiṁ nissaraṇan”ti?
mn109:12.5“Yaṁ kho, bhikkhu, rūpaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ rūpe assādo.
mn109:12.6Yaṁ rūpaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ rūpe ādīnavo.
mn109:12.7Yo rūpe chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ rūpe nissaraṇaṁ.
mn109:12.8Yaṁ kho, bhikkhu, vedanaṁ paṭicca …
mn109:12.9saññaṁ paṭicca …
mn109:12.10saṅkhāre paṭicca …
mn109:12.11viññāṇaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ viññāṇe assādo.
mn109:12.12Yaṁ viññāṇaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ viññāṇe ādīnavo.
mn109:12.13Yo viññāṇe chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ viññāṇe nissaraṇan”ti.
mn109:12.14“Kathaṁ pana, bhante, jānato kathaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti?
mn109:13.1“Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—sabbaṁ rūpaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.
mn109:13.2Yā kāci vedanā …
mn109:13.3yā kāci saññā …
mn109:13.4ye keci saṅkhārā …
mn109:13.5yaṁ kiñci viññāṇaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passati.
mn109:13.6Evaṁ kho, bhikkhu, jānato evaṁ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti.
mn109:13.7Atha kho aññatarassa bhikkhuno evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
mn109:14.1“iti kira, bho, rūpaṁ anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā;
mn109:14.2anattakatāni kammāni kamattānaṁ phusissantī”ti?
mn109:14.3Atha kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā cetoparivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi:
mn109:14.4“ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco moghapuriso avidvā avijjāgato taṇhādhipateyyena cetasā satthu sāsanaṁ atidhāvitabbaṁ maññeyya:
mn109:14.5‘iti kira, bho, rūpaṁ anattā, vedanā anattā, saññā anattā, saṅkhārā anattā, viññāṇaṁ anattā;
mn109:14.6anattakatāni kammāni kamattānaṁ phusissantī’ti.
mn109:14.7Paṭivinītā kho me tumhe, bhikkhave, tatra tatra dhammesu.
mn109:14.8Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
mn109:15.1rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
mn109:15.2“Aniccaṁ, bhante”.
mn109:15.3“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
mn109:15.4“Dukkhaṁ, bhante”.
mn109:15.5“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
mn109:15.6‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
mn109:15.7“No hetaṁ, bhante”.
mn109:15.8“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
mn109:16.1vedanā …
mn109:16.2saññā …
mn109:16.3saṅkhārā …
mn109:16.4viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
mn109:16.5“Aniccaṁ, bhante”.
mn109:16.6“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
mn109:16.7“Dukkhaṁ, bhante”.
mn109:16.8“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
mn109:16.9‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
mn109:16.10“No hetaṁ, bhante”.
mn109:16.11“Tasmātiha, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
mn109:16.12Yā kāci vedanā …
mn109:17.1yā kāci saññā …
mn109:17.2ye keci saṅkhārā …
mn109:17.3yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā sabbaṁ viññāṇaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
mn109:17.4Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati;
mn109:17.5nibbindaṁ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
mn109:18.1‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
mn109:18.2Idamavoca bhagavā.
mn109:18.3Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
mn109:18.4Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.
mn109:18.5Mahāpuṇṇamasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.
mn109:18.6