上座部佛教

中部第 140 经

Dhātuvibhaṅgasutta · Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500

完整原文 · 原生段落SuttaCentral MN140

完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 1 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。

0.1

Majjhima Nikāya 140

mn140:0.1
0.2

Dhātuvibhaṅgasutta

mn140:0.2
1.1

Evaṁ me sutaṁ—

mn140:1.1
1.2

ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ tadavasari;

mn140:1.2
1.3

yena bhaggavo kumbhakāro tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhaggavaṁ kumbhakāraṁ etadavoca:

mn140:1.3
2.1

“sace te, bhaggava, agaru viharemu āvesane ekarattan”ti.

mn140:2.1
2.2

“Na kho me, bhante, garu.

mn140:2.2
2.3

Atthi cettha pabbajito paṭhamaṁ vāsūpagato.

mn140:2.3
2.4

Sace so anujānāti, viharatha, bhante, yathāsukhan”ti.

mn140:2.4
3.1

Tena kho pana samayena pukkusāti nāma kulaputto bhagavantaṁ uddissa saddhāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.

mn140:3.1
3.2

So tasmiṁ kumbhakārāvesane paṭhamaṁ vāsūpagato hoti.

mn140:3.2
3.3

Atha kho bhagavā yenāyasmā pukkusāti tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pukkusātiṁ etadavoca:

mn140:3.3
3.4

“sace te, bhikkhu, agaru viharemu āvesane ekarattan”ti.

mn140:3.4
3.5

“Urundaṁ, āvuso, kumbhakārāvesanaṁ.

mn140:3.5
3.6

Viharatāyasmā yathāsukhan”ti.

mn140:3.6
4.1

Atha kho bhagavā kumbhakārāvesanaṁ pavisitvā ekamantaṁ tiṇasanthārakaṁ paññāpetvā nisīdi pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

mn140:4.1
4.2

Atha kho bhagavā bahudeva rattiṁ nisajjāya vītināmesi.

mn140:4.2
4.3

Āyasmāpi kho pukkusāti bahudeva rattiṁ nisajjāya vītināmesi.

mn140:4.3
4.4

Atha kho bhagavato etadahosi:

mn140:4.4
4.5

“pāsādikaṁ kho ayaṁ kulaputto iriyati.

mn140:4.5
4.6

Yannūnāhaṁ puccheyyan”ti.

mn140:4.6
4.7

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ pukkusātiṁ etadavoca:

mn140:4.7
5.1

“kaṁsi tvaṁ, bhikkhu, uddissa pabbajito? Ko vā te satthā? Kassa vā tvaṁ dhammaṁ rocesī”ti?

mn140:5.1
5.2

“Atthāvuso, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito.

mn140:5.2
5.3

Taṁ kho pana bhagavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:

mn140:5.3
5.4

‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.

mn140:5.4
5.5

Tāhaṁ bhagavantaṁ uddissa pabbajito.

mn140:5.5
5.6

So ca me bhagavā satthā.

mn140:5.6
5.7

Tassa cāhaṁ bhagavato dhammaṁ rocemī”ti.

mn140:5.7
5.8

“Kahaṁ pana, bhikkhu, etarahi so bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti.

mn140:5.8
5.9

“Atthāvuso, uttaresu janapadesu sāvatthi nāma nagaraṁ.

mn140:5.9
5.10

Tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti.

mn140:5.10
5.11

“Diṭṭhapubbo pana te, bhikkhu, so bhagavā;

mn140:5.11
5.12

disvā ca pana jāneyyāsī”ti?

mn140:5.12
5.13

“Na kho me, āvuso, diṭṭhapubbo so bhagavā;

mn140:5.13
5.14

disvā cāhaṁ na jāneyyan”ti.

mn140:5.14
6.1

Atha kho bhagavato etadahosi:

mn140:6.1
6.2

“mamañca khvāyaṁ kulaputto uddissa pabbajito.

mn140:6.2
6.3

Yannūnassāhaṁ dhammaṁ deseyyan”ti.

mn140:6.3
6.4

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ pukkusātiṁ āmantesi:

mn140:6.4
6.5

“dhammaṁ te, bhikkhu, desessāmi.

mn140:6.5
6.6

Taṁ suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.

mn140:6.6
6.7

“Evamāvuso”ti kho āyasmā pukkusāti bhagavato paccassosi.

mn140:6.7
6.8

Bhagavā etadavoca:

mn140:6.8
7.1

“‘Cha dhāturo ayaṁ, bhikkhu, puriso cha phassāyatano aṭṭhārasa manopavicāro caturādhiṭṭhāno;

mn140:7.1
7.2

yattha ṭhitaṁ maññassavā nappavattanti, maññassave kho pana nappavattamāne muni santoti vuccati.

mn140:7.2
7.3

Paññaṁ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyā’ti—

mn140:7.3
7.4

ayamuddeso dhātuvibhaṅgassa.

mn140:7.4
8.1

‘Cha dhāturo ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:8.1
8.2

iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn140:8.2
8.3

Chayimā, bhikkhu, dhātuyo—

mn140:8.3
8.4

pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.

mn140:8.4
8.5

‘Cha dhāturo ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:8.5
8.6

iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn140:8.6
9.1

‘Cha phassāyatano ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:9.1
9.2

iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn140:9.2
9.3

Cakkhusamphassāyatanaṁ, sotasamphassāyatanaṁ, ghānasamphassāyatanaṁ, jivhāsamphassāyatanaṁ, kāyasamphassāyatanaṁ, manosamphassāyatanaṁ.

mn140:9.3
9.4

‘Cha phassāyatano ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:9.4
9.5

iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn140:9.5
10.1

‘Aṭṭhārasa manopavicāro ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:10.1
10.2

iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn140:10.2
10.3

Cakkhunā rūpaṁ disvā somanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati, domanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati, upekkhāṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati;

mn140:10.3
10.4

sotena saddaṁ sutvā …pe…

mn140:10.4
10.5

ghānena gandhaṁ ghāyitvā …

mn140:10.5
10.6

jivhāya rasaṁ sāyitvā …

mn140:10.6
10.7

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …

mn140:10.7
10.8

manasā dhammaṁ viññāya somanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati, domanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati, upekkhāṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati—

mn140:10.8
10.9

iti cha somanassupavicārā, cha domanassupavicārā, cha upekkhupavicārā.

mn140:10.9
10.10

‘Aṭṭhārasa manopavicāro ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:10.10
10.11

iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn140:10.11
11.1

‘Caturādhiṭṭhāno ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:11.1
11.2

iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn140:11.2
11.3

Paññādhiṭṭhāno, saccādhiṭṭhāno, cāgādhiṭṭhāno, upasamādhiṭṭhāno.

mn140:11.3
11.4

‘Caturādhiṭṭhāno ayaṁ, bhikkhu, puriso’ti—

mn140:11.4
11.5

iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn140:11.5
12.1

‘Paññaṁ nappamajjeyya, saccamanurakkheyya, cāgamanubrūheyya, santimeva so sikkheyyā’ti—

mn140:12.1
12.2

iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn140:12.2
13.1

Kathañca, bhikkhu, paññaṁ nappamajjati?

mn140:13.1
13.2

Chayimā, bhikkhu, dhātuyo—

mn140:13.2
13.3

pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.

mn140:13.3
14.1

Katamā ca, bhikkhu, pathavīdhātu?

mn140:14.1
14.2

Pathavīdhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.

mn140:14.2
14.3

Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā pathavīdhātu?

mn140:14.3
14.4

Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—

mn140:14.4
14.5

kesā lomā nakhā dantā taco maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ kakkhaḷaṁ kharigataṁ upādinnaṁ—

mn140:14.5
14.6

ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā pathavīdhātu.

mn140:14.6
14.7

Yā ceva kho pana ajjhattikā pathavīdhātu yā ca bāhirā pathavīdhātu pathavīdhāturevesā.

mn140:14.7
14.8

‘Taṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.

mn140:14.8
14.9

Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā pathavīdhātuyā nibbindati, pathavīdhātuyā cittaṁ virājeti.

mn140:14.9
15.1

Katamā ca, bhikkhu, āpodhātu?

mn140:15.1
15.2

Āpodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.

mn140:15.2
15.3

Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā āpodhātu?

mn140:15.3
15.4

Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ upādinnaṁ seyyathidaṁ—

mn140:15.4
15.5

pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttaṁ, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ āpo āpogataṁ upādinnaṁ—

mn140:15.5
15.6

ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā āpodhātu.

mn140:15.6
15.7

Yā ceva kho pana ajjhattikā āpodhātu yā ca bāhirā āpodhātu āpodhāturevesā.

mn140:15.7
15.8

‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.

mn140:15.8
15.9

Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā āpodhātuyā nibbindati, āpodhātuyā cittaṁ virājeti.

mn140:15.9
16.1

Katamā ca, bhikkhu, tejodhātu?

mn140:16.1
16.2

Tejodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.

mn140:16.2
16.3

Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā tejodhātu?

mn140:16.3
16.4

Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—

mn140:16.4
16.5

yena ca santappati, yena ca jīrīyati, yena ca pariḍayhati, yena ca asitapītakhāyitasāyitaṁ sammā pariṇāmaṁ gacchati, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ tejo tejogataṁ upādinnaṁ—

mn140:16.5
16.6

ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā tejodhātu.

mn140:16.6
16.7

Yā ceva kho pana ajjhattikā tejodhātu yā ca bāhirā tejodhātu tejodhāturevesā.

mn140:16.7
16.8

‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.

mn140:16.8
16.9

Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā tejodhātuyā nibbindati, tejodhātuyā cittaṁ virājeti.

mn140:16.9
17.1

Katamā ca, bhikkhu, vāyodhātu?

mn140:17.1
17.2

Vāyodhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.

mn140:17.2
17.3

Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā vāyodhātu?

mn140:17.3
17.4

Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—

mn140:17.4
17.5

uddhaṅgamā vātā adhogamā vātā kucchisayā vātā koṭṭhāsayā vātā aṅgamaṅgānusārino vātā assāso passāso iti, yaṁ vā panaññampi kiñci ajjhattaṁ paccattaṁ vāyo vāyogataṁ upādinnaṁ—

mn140:17.5
17.6

ayaṁ vuccati, bhikkhu, ajjhattikā vāyodhātu.

mn140:17.6
17.7

Yā ceva kho pana ajjhattikā vāyodhātu yā ca bāhirā vāyodhātu vāyodhāturevesā.

mn140:17.7
17.8

‘Taṁ netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti—evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.

mn140:17.8
17.9

Evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā vāyodhātuyā nibbindati, vāyodhātuyā cittaṁ virājeti.

mn140:17.9
18.1

Katamā ca, bhikkhu, ākāsadhātu?

mn140:18.1
18.2

Ākāsadhātu siyā ajjhattikā siyā bāhirā.

mn140:18.2
18.3

Katamā ca, bhikkhu, ajjhattikā ākāsadhātu?

mn140:18.3
18.4

Yaṁ ajjhattaṁ paccattaṁ ākāsaṁ ākāsagataṁ upādinnaṁ, seyyathidaṁ—

mn140:18.4