完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 1 阅读页；保留 Bilara 原生段落标识，每页最多 120 段。
Majjhima Nikāya 152
mn152:0.1Indriyabhāvanāsutta
mn152:0.2Evaṁ me sutaṁ—
mn152:1.1ekaṁ samayaṁ bhagavā gajaṅgalāyaṁ viharati suveḷuvane.
mn152:1.2Atha kho uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
mn152:2.1Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ bhagavā etadavoca:
mn152:2.2“deseti, uttara, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?
mn152:2.3“Deseti, bho gotama, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.
mn152:2.4“Yathā kathaṁ pana, uttara, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?
mn152:2.5“Idha, bho gotama, cakkhunā rūpaṁ na passati, sotena saddaṁ na suṇāti—
mn152:2.6evaṁ kho, bho gotama, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.
mn152:2.7“Evaṁ sante kho, uttara, andho bhāvitindriyo bhavissati, badhiro bhāvitindriyo bhavissati;
mn152:2.8yathā pārāsiviyassa brāhmaṇassa vacanaṁ.
mn152:2.9Andho hi, uttara, cakkhunā rūpaṁ na passati, badhiro sotena saddaṁ na suṇātī”ti.
mn152:2.10Evaṁ vutte, uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
mn152:2.11Atha kho bhagavā uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhānaṁ viditvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
mn152:3.1“aññathā kho, ānanda, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanaṁ, aññathā ca panānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotī”ti.
mn152:3.2“Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo
mn152:3.3yaṁ bhagavā ariyassa vinaye anuttaraṁ indriyabhāvanaṁ deseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
mn152:3.4“Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
mn152:3.5“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
mn152:3.6Bhagavā etadavoca:
mn152:3.7“Kathañcānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti?
mn152:4.1Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:4.2So evaṁ pajānāti:
mn152:4.3‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
mn152:4.4Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
mn152:4.5Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—
mn152:4.6upekkhā’ti.
mn152:4.7Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;
mn152:4.8upekkhā saṇṭhāti.
mn152:4.9Seyyathāpi, ānanda, cakkhumā puriso ummīletvā vā nimīleyya, nimīletvā vā ummīleyya;
mn152:4.10evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
mn152:4.11ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā cakkhuviññeyyesu rūpesu.
mn152:4.12Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:5.1So evaṁ pajānāti:
mn152:5.2‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
mn152:5.3Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
mn152:5.4Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—
mn152:5.5upekkhā’ti.
mn152:5.6Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;
mn152:5.7upekkhā saṇṭhāti.
mn152:5.8Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso appakasireneva accharaṁ pahareyya;
mn152:5.9evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
mn152:5.10ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā sotaviññeyyesu saddesu.
mn152:5.11Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno ghānena gandhaṁ ghāyitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:6.1So evaṁ pajānāti:
mn152:6.2‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
mn152:6.3Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
mn152:6.4Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—
mn152:6.5upekkhā’ti.
mn152:6.6Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;
mn152:6.7upekkhā saṇṭhāti.
mn152:6.8Seyyathāpi, ānanda, īsakampoṇe padumapalāse udakaphusitāni pavattanti, na saṇṭhanti;
mn152:6.9evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
mn152:6.10ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā ghānaviññeyyesu gandhesu.
mn152:6.11Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno jivhāya rasaṁ sāyitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:7.1So evaṁ pajānāti:
mn152:7.2‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
mn152:7.3Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
mn152:7.4Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—
mn152:7.5upekkhā’ti.
mn152:7.6Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;
mn152:7.7upekkhā saṇṭhāti.
mn152:7.8Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso jivhagge kheḷapiṇḍaṁ saṁyūhitvā appakasirena vameyya;
mn152:7.9evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
mn152:7.10ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā jivhāviññeyyesu rasesu.
mn152:7.11Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:8.1So evaṁ pajānāti:
mn152:8.2‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
mn152:8.3Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
mn152:8.4Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—
mn152:8.5upekkhā’ti.
mn152:8.6Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;
mn152:8.7upekkhā saṇṭhāti.
mn152:8.8Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya;
mn152:8.9evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
mn152:8.10ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu.
mn152:8.11Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:9.1So evaṁ pajānāti:
mn152:9.2‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
mn152:9.3Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
mn152:9.4Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—
mn152:9.5upekkhā’ti.
mn152:9.6Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;
mn152:9.7upekkhā saṇṭhāti.
mn152:9.8Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso divasaṁsantatte ayokaṭāhe dve vā tīṇi vā udakaphusitāni nipāteyya.
mn152:9.9Dandho, ānanda, udakaphusitānaṁ nipāto, atha kho naṁ khippameva parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya;
mn152:9.10evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
mn152:9.11ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā manoviññeyyesu dhammesu.
mn152:9.12Evaṁ kho, ānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti.
mn152:9.13Kathañcānanda, sekho hoti pāṭipado?
mn152:10.1Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:10.2So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati.
mn152:10.3Sotena saddaṁ sutvā …pe…
mn152:10.4ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
mn152:10.5jivhāya rasaṁ sāyitvā …
mn152:10.6kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
mn152:10.7manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:10.8So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati.
mn152:10.9Evaṁ kho, ānanda, sekho hoti pāṭipado.
mn152:10.10Kathañcānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo?
mn152:11-15.1Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:11-15.2So sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:11-15.3Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:11-15.4Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:11-15.5Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:11-15.6Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
mn152:11-15.7Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā …pe…
mn152:16.1ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
mn152:16.2jivhāya rasaṁ sāyitvā …
mn152:16.3kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
mn152:16.4manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
mn152:16.5So sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:16.6Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:16.7Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:16.8Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
mn152:16.9Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
mn152:16.10Evaṁ kho, ānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo.
mn152:16.11Iti kho, ānanda, desitā mayā ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā, desito sekho pāṭipado, desito ariyo bhāvitindriyo.
mn152:17.1