Potaliyasutta · Potaliyasutta

Potaliyopi kho gahapati sampannanivāsanapāvuraṇo chattupāhanāhi jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ vanasaṇḍaṁ ajjhogāhetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

mn54:3.1

3.2

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho potaliyaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca:

mn54:3.2

3.3

“saṁvijjanti kho, gahapati, āsanāni; sace ākaṅkhasi nisīdā”ti.

mn54:3.3

3.4

Evaṁ vutte, potaliyo gahapati “gahapativādena maṁ samaṇo gotamo samudācaratī”ti kupito anattamano tuṇhī ahosi.

mn54:3.4

3.5

Dutiyampi kho bhagavā …pe…

mn54:3.5

3.6

tatiyampi kho bhagavā potaliyaṁ gahapatiṁ etadavoca:

mn54:3.6

3.7

“saṁvijjanti kho, gahapati, āsanāni; sace ākaṅkhasi nisīdā”ti.

mn54:3.7

3.8

Evaṁ vutte, potaliyo gahapati “gahapativādena maṁ samaṇo gotamo samudācaratī”ti kupito anattamano bhagavantaṁ etadavoca:

mn54:3.8

3.9

“tayidaṁ, bho gotama, nacchannaṁ, tayidaṁ nappatirūpaṁ, yaṁ maṁ tvaṁ gahapativādena samudācarasī”ti.

mn54:3.9

3.10

“Te hi te, gahapati, ākārā, te liṅgā, te nimittā yathā taṁ gahapatissā”ti.

mn54:3.10

3.11

“Tathā hi pana me, bho gotama, sabbe kammantā paṭikkhittā, sabbe vohārā samucchinnā”ti.

mn54:3.11

3.12

“Yathā kathaṁ pana te, gahapati, sabbe kammantā paṭikkhittā, sabbe vohārā samucchinnā”ti?

mn54:3.12

3.13

“Idha me, bho gotama, yaṁ ahosi dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā sabbaṁ taṁ puttānaṁ dāyajjaṁ niyyātaṁ, tatthāhaṁ anovādī anupavādī ghāsacchādanaparamo viharāmi.

mn54:3.13

3.14

Evaṁ kho me, bho gotama, sabbe kammantā paṭikkhittā, sabbe vohārā samucchinnā”ti.

mn54:3.14

3.15

“Aññathā kho tvaṁ, gahapati, vohārasamucchedaṁ vadasi, aññathā ca pana ariyassa vinaye vohārasamucchedo hotī”ti.

mn54:3.15

3.16

“Yathā kathaṁ pana, bhante, ariyassa vinaye vohārasamucchedo hoti?

mn54:3.16

3.17

Sādhu me, bhante, bhagavā tathā dhammaṁ desetu yathā ariyassa vinaye vohārasamucchedo hotī”ti.

mn54:3.17

3.18

“Tena hi, gahapati, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.

mn54:3.18

3.19

“Evaṁ, bhante”ti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi.

mn54:3.19

4.1

Bhagavā etadavoca:

mn54:4.1

4.2

“aṭṭha kho ime, gahapati, dhammā ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattanti.

mn54:4.2

4.3

Katame aṭṭha?

mn54:4.3

4.4

Apāṇātipātaṁ nissāya pāṇātipāto pahātabbo;

mn54:4.4

4.5

dinnādānaṁ nissāya adinnādānaṁ pahātabbaṁ;

mn54:4.5

4.6

saccavācaṁ nissāya musāvādo pahātabbo;

mn54:4.6

4.7

apisuṇaṁ vācaṁ nissāya pisuṇā vācā pahātabbā;

mn54:4.7

4.8

agiddhilobhaṁ nissāya giddhilobho pahātabbo;

mn54:4.8

4.9

anindārosaṁ nissāya nindāroso pahātabbo;

mn54:4.9

4.10

akkodhūpāyāsaṁ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo;

mn54:4.10

4.11

anatimānaṁ nissāya atimāno pahātabbo.

mn54:4.11

4.12

Ime kho, gahapati, aṭṭha dhammā saṅkhittena vuttā, vitthārena avibhattā, ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattantī”ti.

mn54:4.12

5.1

“Ye me, bhante, bhagavatā aṭṭha dhammā saṅkhittena vuttā, vitthārena avibhattā, ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattanti, sādhu me, bhante, bhagavā ime aṭṭha dhamme vitthārena vibhajatu anukampaṁ upādāyā”ti.

mn54:5.1

5.2

“Tena hi, gahapati, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.

mn54:5.2

5.3

“Evaṁ, bhante”ti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi.

mn54:5.3

5.4

Bhagavā etadavoca:

mn54:5.4

6.1

“‘Apāṇātipātaṁ nissāya pāṇātipāto pahātabbo’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:6.1

6.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:6.2

6.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu pāṇātipātī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:6.3

6.4

Ahañceva kho pana pāṇātipātī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya pāṇātipātapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ pāṇātipātapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā pāṇātipātapaccayā.

mn54:6.4

6.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ pāṇātipāto.

mn54:6.5

6.6

Ye ca pāṇātipātapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, pāṇātipātā paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:6.6

6.7

‘Apāṇātipātaṁ nissāya pāṇātipāto pahātabbo’ti—

mn54:6.7

6.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:6.8

7.1

‘Dinnādānaṁ nissāya adinnādānaṁ pahātabban’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:7.1

7.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:7.2

7.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu adinnādāyī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:7.3

7.4

Ahañceva kho pana adinnādāyī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya adinnādānapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ adinnādānapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā adinnādānapaccayā.

mn54:7.4

7.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ adinnādānaṁ.

mn54:7.5

7.6

Ye ca adinnādānapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā adinnādānā paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:7.6

7.7

‘Dinnādānaṁ nissāya adinnādānaṁ pahātabban’ti—

mn54:7.7

7.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:7.8

8.1

‘Saccavācaṁ nissāya musāvādo pahātabbo’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:8.1

8.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:8.2

8.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu musāvādī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:8.3

8.4

Ahañceva kho pana musāvādī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya musāvādapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ musāvādapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā musāvādapaccayā.

mn54:8.4

8.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ musāvādo.

mn54:8.5

8.6

Ye ca musāvādapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, musāvādā paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:8.6

8.7

‘Saccavācaṁ nissāya musāvādo pahātabbo’ti—

mn54:8.7

8.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:8.8

9.1

‘Apisuṇaṁ vācaṁ nissāya pisuṇā vācā pahātabbā’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:9.1

9.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:9.2

9.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu pisuṇavāco assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:9.3

9.4

Ahañceva kho pana pisuṇavāco assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya pisuṇavācāpaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ pisuṇavācāpaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā pisuṇavācāpaccayā.

mn54:9.4

9.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ pisuṇā vācā.

mn54:9.5

9.6

Ye ca pisuṇavācāpaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, pisuṇāya vācāya paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:9.6

9.7

‘Apisuṇaṁ vācaṁ nissāya pisuṇā vācā pahātabbā’ti—

mn54:9.7

9.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:9.8

10.1

‘Agiddhilobhaṁ nissāya giddhilobho pahātabbo’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:10.1

10.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:10.2

10.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu giddhilobhī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:10.3

10.4

Ahañceva kho pana giddhilobhī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya giddhilobhapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ giddhilobhapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā giddhilobhapaccayā.

mn54:10.4

10.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ giddhilobho.

mn54:10.5

10.6

Ye ca giddhilobhapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, giddhilobhā paṭiviratassa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:10.6

10.7

‘Agiddhilobhaṁ nissāya giddhilobho pahātabbo’ti—

mn54:10.7

10.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:10.8

11.1

‘Anindārosaṁ nissāya nindāroso pahātabbo’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:11.1

11.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:11.2

11.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu nindārosī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:11.3

11.4

Ahañceva kho pana nindārosī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya nindārosapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ nindārosapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā nindārosapaccayā.

mn54:11.4

11.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ nindāroso.

mn54:11.5

11.6

Ye ca nindārosapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, anindārosissa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:11.6

11.7

‘Anindārosaṁ nissāya nindāroso pahātabbo’ti—

mn54:11.7

11.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:11.8

12.1

‘Akkodhūpāyāsaṁ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:12.1

12.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:12.2

12.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu kodhūpāyāsī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:12.3

12.4

Ahañceva kho pana kodhūpāyāsī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya kodhūpāyāsapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ kodhūpāyāsapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā kodhūpāyāsapaccayā.

mn54:12.4

12.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ kodhūpāyāso.

mn54:12.5

12.6

Ye ca kodhūpāyāsapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, akkodhūpāyāsissa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:12.6

12.7

‘Akkodhūpāyāsaṁ nissāya kodhūpāyāso pahātabbo’ti—

mn54:12.7

12.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:12.8

13.1

‘Anatimānaṁ nissāya atimāno pahātabbo’ti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

mn54:13.1

13.2

Idha, gahapati, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

mn54:13.2

13.3

‘yesaṁ kho ahaṁ saṁyojanānaṁ hetu atimānī assaṁ, tesāhaṁ saṁyojanānaṁ pahānāya samucchedāya paṭipanno.

mn54:13.3

13.4

Ahañceva kho pana atimānī assaṁ, attāpi maṁ upavadeyya atimānapaccayā, anuviccāpi maṁ viññū garaheyyuṁ atimānapaccayā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā atimānapaccayā.

mn54:13.4

13.5

Etadeva kho pana saṁyojanaṁ etaṁ nīvaraṇaṁ yadidaṁ atimāno.

mn54:13.5

13.6

Ye ca atimānapaccayā uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā, anatimānissa evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti’.

mn54:13.6

13.7

‘Anatimānaṁ nissāya atimāno pahātabbo’ti—

mn54:13.7

13.8

iti yantaṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

mn54:13.8

14.1

Ime kho, gahapati, aṭṭha dhammā saṅkhittena vuttā, vitthārena vibhattā, ye ariyassa vinaye vohārasamucchedāya saṁvattanti;

mn54:14.1

14.2

na tveva tāva ariyassa vinaye sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ vohārasamucchedo hotī”ti.

mn54:14.2

14.3

“Yathā kathaṁ pana, bhante, ariyassa vinaye sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ vohārasamucchedo hoti?

mn54:14.3

14.4

Sādhu me, bhante, bhagavā tathā dhammaṁ desetu yathā ariyassa vinaye sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ vohārasamucchedo hotī”ti.

mn54:14.4

14.5

“Tena hi, gahapati, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.

mn54:14.5

14.6

“Evaṁ, bhante”ti kho potaliyo gahapati bhagavato paccassosi.

mn54:14.6

14.7

Bhagavā etadavoca:

mn54:14.7

15.0

1. Kāmādīnavakathā

mn54:15.0

15.1

“Seyyathāpi, gahapati, kukkuro jighacchādubbalyapareto goghātakasūnaṁ paccupaṭṭhito assa.

mn54:15.1

15.2

Tamenaṁ dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā aṭṭhikaṅkalaṁ sunikkantaṁ nikkantaṁ nimmaṁsaṁ lohitamakkhitaṁ upasumbheyya.

mn54:15.2

15.3

Taṁ kiṁ maññasi, gahapati,

mn54:15.3

15.4

api nu kho so kukkuro amuṁ aṭṭhikaṅkalaṁ sunikkantaṁ nikkantaṁ nimmaṁsaṁ lohitamakkhitaṁ palehanto jighacchādubbalyaṁ paṭivineyyā”ti?

mn54:15.4

15.5

“No hetaṁ, bhante”.

mn54:15.5

15.6

“Taṁ kissa hetu”?

mn54:15.6