相应部第 6 相应

Saṁyutta Nikāya 6.4

1. Paṭhamavagga

Bakabrahmasutta

Evaṁ me sutaṁ—

ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena bakassa brahmuno evarūpaṁ pāpakaṁ diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti:

“idaṁ niccaṁ, idaṁ dhuvaṁ, idaṁ sassataṁ, idaṁ kevalaṁ, idaṁ acavanadhammaṁ, idañhi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, ito ca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ natthī”ti.

Atha kho bhagavā bakassa brahmuno cetasā cetoparivitakkamaññāya—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—jetavane antarahito tasmiṁ brahmaloke pāturahosi.

Addasā kho bako brahmā bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.

Disvāna bhagavantaṁ etadavoca:

“ehi kho, mārisa, svāgataṁ te, mārisa.

Cirassaṁ kho, mārisa, imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya.

Idañhi, mārisa, niccaṁ, idaṁ dhuvaṁ, idaṁ sassataṁ, idaṁ kevalaṁ, idaṁ acavanadhammaṁ, idañhi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati. Ito ca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ natthī”ti.

Evaṁ vutte, bhagavā bakaṁ brahmānaṁ etadavoca:

“avijjāgato vata bho bako brahmā, avijjāgato vata bho bako brahmā.

Yatra hi nāma aniccaṁyeva samānaṁ niccanti vakkhati, adhuvaṁyeva samānaṁ dhuvanti vakkhati, asassataṁyeva samānaṁ sassatanti vakkhati, akevalaṁyeva samānaṁ kevalanti vakkhati, cavanadhammaṁyeva samānaṁ acavanadhammanti vakkhati.

Yattha ca pana jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca, tañca tathā vakkhati:

‘idañhi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati’.

Santañca panaññaṁ uttari nissaraṇaṁ, ‘natthaññaṁ uttari nissaraṇan’ti vakkhatī”ti.

“Dvāsattati gotama puññakammā,

Vasavattino jātijaraṁ atītā;

Ayamantimā vedagū brahmupapatti,

Asmābhijappanti janā anekā”ti.

“Appañhi etaṁ na hi dīghamāyu,

Yaṁ tvaṁ baka maññasi dīghamāyuṁ;

Sataṁ sahassānaṁ nirabbudānaṁ,

Āyuṁ pajānāmi tavāhaṁ brahme”ti.

“Anantadassī bhagavāhamasmi,

Jātijaraṁ sokamupātivatto;

Kiṁ me purāṇaṁ vatasīlavattaṁ,

Ācikkha me taṁ yamahaṁ vijaññā”ti.

“Yaṁ tvaṁ apāyesi bahū manusse,

Pipāsite ghammani samparete;

Taṁ te purāṇaṁ vatasīlavattaṁ,

Suttappabuddhova anussarāmi.

Yaṁ eṇikūlasmiṁ janaṁ gahītaṁ,

Amocayī gayhakaṁ nīyamānaṁ;

Taṁ te purāṇaṁ vatasīlavattaṁ,

Suttappabuddhova anussarāmi.

Gaṅgāya sotasmiṁ gahītanāvaṁ,

Luddena nāgena manussakamyā;

Pamocayittha balasā pasayha,

Taṁ te purāṇaṁ vatasīlavattaṁ;

Suttappabuddhova anussarāmi.

Kappo ca te baddhacaro ahosiṁ,

Sambuddhimantaṁ vatinaṁ amaññi;

Taṁ te purāṇaṁ vatasīlavattaṁ,

Suttappabuddhova anussarāmī”ti.

“Addhā pajānāsi mametamāyuṁ,

Aññepi jānāsi tathā hi buddho;

Tathā hi tyāyaṁ jalitānubhāvo,

Obhāsayaṁ tiṭṭhati brahmalokan”ti.