Aṅguttara Nikāya 7 · AN7.61 · Pacalāyamānasutta

seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—bhaggesu susumāragire bhesakaḷāvane migadāye antarahito magadhesu kallavāḷaputtagāme āyasmato mahāmoggallānassa sammukhe pāturahosi.

an7.61:1.6

1.7

Nisīdi bhagavā paññatte āsane.

an7.61:1.7

1.8

Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca:

an7.61:1.8

2.1

“Pacalāyasi no tvaṁ, moggallāna, pacalāyasi no tvaṁ, moggallānā”ti?

an7.61:2.1

2.2

“Evaṁ, bhante”.

an7.61:2.2

2.3

“Tasmātiha, moggallāna, yathāsaññissa te viharato taṁ middhaṁ okkamati, taṁ saññaṁ mā manasākāsi, taṁ saññaṁ mā bahulamakāsi.

an7.61:2.3

2.4

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, moggallāna, vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.

an7.61:2.4

3.1

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ cetasā anuvitakkeyyāsi anuvicāreyyāsi, manasā anupekkheyyāsi.

an7.61:3.1

3.2

Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.

an7.61:3.2

4.1

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena sajjhāyaṁ kareyyāsi.

an7.61:4.1

4.2

Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.

an7.61:4.2

5.1

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, ubho kaṇṇasotāni āviñcheyyāsi, pāṇinā gattāni anumajjeyyāsi.

an7.61:5.1

5.2

Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.

an7.61:5.2

6.1

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, uṭṭhāyāsanā udakena akkhīni anumajjitvā disā anuvilokeyyāsi, nakkhattāni tārakarūpāni ullokeyyāsi.

an7.61:6.1

6.2

Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.

an7.61:6.2

7.1

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, ālokasaññaṁ manasi kareyyāsi, divāsaññaṁ adhiṭṭhaheyyāsi—

an7.61:7.1

7.2

yathā divā tathā rattiṁ yathā rattiṁ tathā divā.

an7.61:7.2

7.3

Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveyyāsi.

an7.61:7.3

7.4

Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.

an7.61:7.4

8.1

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, pacchāpuresaññī caṅkamaṁ adhiṭṭhaheyyāsi antogatehi indriyehi abahigatena mānasena.

an7.61:8.1

8.2

Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha.

an7.61:8.2

9.1

No ce te evaṁ viharato taṁ middhaṁ pahīyetha, tato tvaṁ, moggallāna, dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeyyāsi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.

an7.61:9.1

9.2

Paṭibuddhena ca te, moggallāna, khippaññeva paccuṭṭhātabbaṁ:

an7.61:9.2

9.3

‘na seyyasukhaṁ na passasukhaṁ na middhasukhaṁ anuyutto viharissāmī’ti.

an7.61:9.3

9.4

Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.

an7.61:9.4

10.1

Tasmātiha, moggallāna, evaṁ sikkhitabbaṁ:

an7.61:10.1

10.2

‘na uccāsoṇḍaṁ paggahetvā kulāni upasaṅkamissāmī’ti.

an7.61:10.2

10.3

Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.

an7.61:10.3

10.4

Sace, moggallāna, bhikkhu uccāsoṇḍaṁ paggahetvā kulāni upasaṅkamati, santi hi, moggallāna, kulesu kiccakaraṇīyāni.

an7.61:10.4

10.5

Yehi manussā āgataṁ bhikkhuṁ na manasi karonti, tatra bhikkhussa evaṁ hoti:

an7.61:10.5

10.6

‘kosu nāma idāni maṁ imasmiṁ kule paribhindi, virattarūpā dānime mayi manussā’ti.

an7.61:10.6

10.7

Itissa alābhena maṅkubhāvo, maṅkubhūtassa uddhaccaṁ, uddhatassa asaṁvaro, asaṁvutassa ārā cittaṁ samādhimhā.

an7.61:10.7

11.1

Tasmātiha, moggallāna, evaṁ sikkhitabbaṁ:

an7.61:11.1

11.2

‘na viggāhikakathaṁ kathessāmī’ti.

an7.61:11.2

11.3

Evañhi te, moggallāna, sikkhitabbaṁ.

an7.61:11.3

11.4

Viggāhikāya, moggallāna, kathāya sati kathābāhullaṁ pāṭikaṅkhaṁ, kathābāhulle sati uddhaccaṁ, uddhatassa asaṁvaro, asaṁvutassa ārā cittaṁ samādhimhā.

an7.61:11.4

11.5

Nāhaṁ, moggallāna, sabbeheva saṁsaggaṁ vaṇṇayāmi.

an7.61:11.5

11.6

Na panāhaṁ, moggallāna, sabbeheva saṁsaggaṁ na vaṇṇayāmi.

an7.61:11.6

11.7

Sagahaṭṭhapabbajitehi kho ahaṁ, moggallāna, saṁsaggaṁ na vaṇṇayāmi.

an7.61:11.7

11.8

Yāni ca kho tāni senāsanāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni tathārūpehi senāsanehi saṁsaggaṁ vaṇṇayāmī”ti.

an7.61:11.8

12.1

Evaṁ vutte, āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṁ etadavoca:

an7.61:12.1

12.2

“kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānan”ti?

an7.61:12.2

13.1

“Idha, moggallāna, bhikkhuno sutaṁ hoti:

an7.61:13.1

13.2

‘sabbe dhammā nālaṁ abhinivesāyā’ti;

an7.61:13.2

13.3

evañcetaṁ, moggallāna, bhikkhuno sutaṁ hoti:

an7.61:13.3

13.4

‘sabbe dhammā nālaṁ abhinivesāyā’ti.

an7.61:13.4

13.5

So sabbaṁ dhammaṁ abhijānāti, sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya sabbaṁ dhammaṁ parijānāti. Sabbaṁ dhammaṁ pariññāya yaṁ kiñci vedanaṁ vediyati sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā.

an7.61:13.5

13.6

So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati.

an7.61:13.6

13.7

So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto virāgānupassī viharanto nirodhānupassī viharanto paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati,

an7.61:13.7

13.8

anupādiyaṁ na paritassati, aparitassaṁ paccattaṁyeva parinibbāyati.

an7.61:13.8

13.9

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.

an7.61:13.9

13.10

Ettāvatā kho, moggallāna, bhikkhu saṅkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānan”ti.

an7.61:13.10

13.11

Aṭṭhamaṁ.

an7.61:13.11