完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 31 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。
Aṅguttara Nikāya 8.30
an8.30:0.13. Gahapativagga
an8.30:0.2Anuruddhamahāvitakkasutta
an8.30:0.3Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati suṁsumāragire bhesakaḷāvane migadāye.
an8.30:1.1Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho cetīsu viharati pācīnavaṁsadāye.
an8.30:1.2Atha kho āyasmato anuruddhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
an8.30:1.3“appicchassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassa;
an8.30:1.4santuṭṭhassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassa;
an8.30:1.5pavivittassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassa;
an8.30:1.6āraddhavīriyassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassa;
an8.30:1.7upaṭṭhitassatissāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissa;
an8.30:1.8samāhitassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassa;
an8.30:1.9paññavato ayaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā”ti.
an8.30:1.10Atha kho bhagavā āyasmato anuruddhassa cetasā cetoparivitakkamaññāya—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—bhaggesu susumāragire bhesakaḷāvane migadāye antarahito cetīsu pācīnavaṁsadāye āyasmato anuruddhassa sammukhe pāturahosi.
an8.30:2.1Nisīdi bhagavā paññatte āsane.
an8.30:2.2Āyasmāpi kho anuruddho bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
an8.30:2.3Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca:
an8.30:2.4“Sādhu sādhu, anuruddha.
an8.30:3.1Sādhu kho tvaṁ, anuruddha, yaṁ taṁ mahāpurisavitakkaṁ vitakkesi:
an8.30:3.2‘appicchassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassa;
an8.30:3.3santuṭṭhassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassa;
an8.30:3.4pavivittassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassa;
an8.30:3.5āraddhavīriyassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassa;
an8.30:3.6upaṭṭhitassatissāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissa;
an8.30:3.7samāhitassāyaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassa;
an8.30:3.8paññavato ayaṁ dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā’ti.
an8.30:3.9Tena hi tvaṁ, anuruddha, imampi aṭṭhamaṁ mahāpurisavitakkaṁ vitakkehi:
an8.30:3.10‘nippapañcārāmassāyaṁ dhammo nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino’ti.
an8.30:3.11Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.
an8.30:4.1Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.
an8.30:5.1Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharissasi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedissasi yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.
an8.30:6.1Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, tato tvaṁ, anuruddha, yāvadeva ākaṅkhissasi, sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharissasi.
an8.30:7.1Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nānārattānaṁ dussānaṁ dussakaraṇḍako pūro;
an8.30:8.1evamevaṁ te paṁsukūlacīvaraṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.
an8.30:8.2Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā sālīnaṁ odano vicitakāḷako anekasūpo anekabyañjano;
an8.30:9.1evamevaṁ te piṇḍiyālopabhojanaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.
an8.30:9.2Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā kūṭāgāraṁ ullittāvalittaṁ nivātaṁ phusitaggaḷaṁ pihitavātapānaṁ;
an8.30:10.1evamevaṁ te rukkhamūlasenāsanaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.
an8.30:10.2Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā pallaṅko gonakatthato paṭikatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhatolohitakūpadhāno;
an8.30:11.1evamevaṁ te tiṇasanthārakasayanāsanaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.
an8.30:11.2Yato kho tvaṁ, anuruddha, ime ca aṭṭha mahāpurisavitakke vitakkessasi, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī bhavissasi akicchalābhī akasiralābhī, tato tuyhaṁ, anuruddha, seyyathāpi nāma gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nānābhesajjāni, seyyathidaṁ—sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ;
an8.30:12.1evamevaṁ te pūtimuttabhesajjaṁ khāyissati santuṭṭhassa viharato ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.
an8.30:12.2Tena hi tvaṁ, anuruddha, āyatikampi vassāvāsaṁ idheva cetīsu pācīnavaṁsadāye vihareyyāsī”ti.
an8.30:12.3“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā anuruddho bhagavato paccassosi.
an8.30:12.4Atha kho bhagavā āyasmantaṁ anuruddhaṁ iminā ovādena ovaditvā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—cetīsu pācīnavaṁsadāye antarahito bhaggesu susumāragire bhesakaḷāvane migadāye pāturahosīti.
an8.30:13.1Nisīdi bhagavā paññatte āsane.
an8.30:13.2Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
an8.30:13.3“aṭṭha kho, bhikkhave, mahāpurisavitakke desessāmi, taṁ suṇātha …pe…
an8.30:13.4katame ca, bhikkhave, aṭṭha mahāpurisavitakkā?
an8.30:13.5Appicchassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassa;
an8.30:13.6santuṭṭhassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassa;
an8.30:13.7pavivittassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassa;
an8.30:13.8āraddhavīriyassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassa;
an8.30:13.9upaṭṭhitassatissāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissa;
an8.30:13.10samāhitassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassa;
an8.30:13.11paññavato ayaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassa;
an8.30:13.12nippapañcārāmassāyaṁ, bhikkhave, dhammo nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino.
an8.30:13.13‘Appicchassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassā’ti,
an8.30:14.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:14.2Idha, bhikkhave, bhikkhu appiccho samāno ‘appicchoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, santuṭṭho samāno ‘santuṭṭhoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, pavivitto samāno ‘pavivittoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, āraddhavīriyo samāno ‘āraddhavīriyoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, upaṭṭhitassati samāno ‘upaṭṭhitassatīti maṁ jāneyyun’ti na icchati, samāhito samāno ‘samāhitoti maṁ jāneyyun’ti na icchati, paññavā samāno ‘paññavāti maṁ jāneyyun’ti na icchati, nippapañcārāmo samāno ‘nippapañcārāmoti maṁ jāneyyun’ti na icchati.
an8.30:14.3‘Appicchassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo mahicchassā’ti,
an8.30:14.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
an8.30:14.5‘Santuṭṭhassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:15.1Idha, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena.
an8.30:15.2‘Santuṭṭhassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asantuṭṭhassā’ti,
an8.30:15.3iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
an8.30:15.4‘Pavivittassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:16.1Idha, bhikkhave, bhikkhuno pavivittassa viharato bhavanti upasaṅkamitāro bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo rājāno rājamahāmattā titthiyā titthiyasāvakā.
an8.30:16.2Tatra bhikkhu vivekaninnena cittena vivekapoṇena vivekapabbhārena vivekaṭṭhena nekkhammābhiratena aññadatthu uyyojanikapaṭisaṁyuttaṁyeva kathaṁ kattā hoti.
an8.30:16.3‘Pavivittassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo saṅgaṇikārāmassā’ti,
an8.30:16.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
an8.30:16.5‘Āraddhavīriyassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:17.1Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
an8.30:17.2‘Āraddhavīriyassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo kusītassā’ti,
an8.30:17.3iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
an8.30:17.4‘Upaṭṭhitassatissāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo muṭṭhassatissā’ti,
an8.30:18.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:18.2Idha, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā.
an8.30:18.3‘Upaṭṭhitassatissāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo, muṭṭhassatissā’ti,
an8.30:18.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
an8.30:18.5‘Samāhitassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassā’ti,
an8.30:19.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:19.2Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
an8.30:19.3‘Samāhitassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo asamāhitassā’ti,
an8.30:19.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
an8.30:19.5‘Paññavato ayaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā’ti,
an8.30:20.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:20.2Idha, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
an8.30:20.3‘Paññavato ayaṁ, bhikkhave, dhammo, nāyaṁ dhammo duppaññassā’ti,
an8.30:20.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
an8.30:20.5‘Nippapañcārāmassāyaṁ, bhikkhave, dhammo nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino’ti,
an8.30:21.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
an8.30:21.2Idha, bhikkhave, bhikkhuno papañcanirodhe cittaṁ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati.
an8.30:21.3‘Nippapañcārāmassāyaṁ, bhikkhave, dhammo, nippapañcaratino, nāyaṁ dhammo papañcārāmassa papañcaratino’ti,
an8.30:21.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttan”ti.
an8.30:21.5Atha kho āyasmā anuruddho āyatikampi vassāvāsaṁ tattheva cetīsu pācīnavaṁsadāye vihāsi.
an8.30:22.1Atha kho āyasmā anuruddho eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
an8.30:22.2“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
an8.30:22.3Aññataro ca panāyasmā anuruddho arahataṁ ahosīti.
an8.30:22.4Atha kho āyasmā anuruddho arahattappatto tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
an8.30:22.5“Mama saṅkappamaññāya,
an8.30:23.1satthā loke anuttaro;
an8.30:23.2Manomayena kāyena,
an8.30:23.3iddhiyā upasaṅkami.
an8.30:23.4Yathā me ahu saṅkappo,
an8.30:24.1tato uttari desayi;
an8.30:24.2Nippapañcarato buddho,
an8.30:24.3nippapañcaṁ adesayi.
an8.30:24.4Tassāhaṁ dhammamaññāya,
an8.30:25.1vihāsiṁ sāsane rato;
an8.30:25.2Tisso vijjā anuppattā,
an8.30:25.3kataṁ buddhassa sāsanan”ti.
an8.30:25.4Dasamaṁ.
an8.30:25.5Gahapativaggo tatiyo.
an8.30:25.6Tassuddānaṁ
an8.30:26.0Dve uggā dve ca hatthakā,
an8.30:26.1mahānāmena jīvako;
an8.30:26.2Dve balā akkhaṇā vuttā,
an8.30:26.3anuruddhena te dasāti.
an8.30:26.4