上座部佛教

长部第 10 经

Subhasutta · Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500

完整原文 · 原生段落SuttaCentral DN10

完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 1 阅读页;保留 Bilara 原生段落标识,每页最多 120 段。

0.1

Dīgha Nikāya 10

dn10:0.1
0.2

Subhasutta

dn10:0.2
1.1.1

Evaṁ me sutaṁ—

dn10:1.1.1
1.1.2

ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme aciraparinibbute bhagavati.

dn10:1.1.2
1.1.3

Tena kho pana samayena subho māṇavo todeyyaputto sāvatthiyaṁ paṭivasati kenacideva karaṇīyena.

dn10:1.1.3
1.2.1

Atha kho subho māṇavo todeyyaputto aññataraṁ māṇavakaṁ āmantesi:

dn10:1.2.1
1.2.2

“ehi tvaṁ, māṇavaka, yena samaṇo ānando tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena samaṇaṁ ānandaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:

dn10:1.2.2
1.2.3

‘subho māṇavo todeyyaputto bhavantaṁ ānandaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.

dn10:1.2.3
1.2.4

Evañca vadehi:

dn10:1.2.4
1.3.1

‘sādhu kira bhavaṁ ānando yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.

dn10:1.3.1
1.3.2

“Evaṁ, bho”ti kho so māṇavako subhassa māṇavassa todeyyaputtassa paṭissutvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.

dn10:1.3.2
1.3.3

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so māṇavako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

dn10:1.3.3
1.3.4

“subho māṇavo todeyyaputto bhavantaṁ ānandaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati;

dn10:1.3.4
1.3.5

evañca vadeti:

dn10:1.3.5
1.3.6

‘sādhu kira bhavaṁ ānando yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā’”ti.

dn10:1.3.6
1.4.1

Evaṁ vutte, āyasmā ānando taṁ māṇavakaṁ etadavoca:

dn10:1.4.1
1.4.2

“akālo kho, māṇavaka.

dn10:1.4.2
1.4.3

Atthi me ajja bhesajjamattā pītā.

dn10:1.4.3
1.4.4

Appevanāma svepi upasaṅkameyyāma kālañca samayañca upādāyā”ti.

dn10:1.4.4
1.4.5

“Evaṁ, bho”ti kho so māṇavako āyasmato ānandassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā yena subho māṇavo todeyyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā subhaṁ māṇavaṁ todeyyaputtaṁ etadavoca:

dn10:1.4.5
1.4.6

“avocumhā kho mayaṁ bhoto vacanena taṁ bhavantaṁ ānandaṁ:

dn10:1.4.6
1.4.7

‘subho māṇavo todeyyaputto bhavantaṁ ānandaṁ appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati, evañca vadeti:

dn10:1.4.7
1.4.8

“sādhu kira bhavaṁ ānando yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”’ti.

dn10:1.4.8
1.4.9

Evaṁ vutte, bho, samaṇo ānando maṁ etadavoca:

dn10:1.4.9
1.4.10

‘akālo kho, māṇavaka.

dn10:1.4.10
1.4.11

Atthi me ajja bhesajjamattā pītā.

dn10:1.4.11
1.4.12

Appevanāma svepi upasaṅkameyyāma kālañca samayañca upādāyā’ti.

dn10:1.4.12
1.4.13

Ettāvatāpi kho, bho, katameva etaṁ, yato kho so bhavaṁ ānando okāsamakāsi svātanāyapi upasaṅkamanāyā”ti.

dn10:1.4.13
1.5.1

Atha kho āyasmā ānando tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya cetakena bhikkhunā pacchāsamaṇena yena subhassa māṇavassa todeyyaputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho subho māṇavo todeyyaputto yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodi.

dn10:1.5.1
1.5.2

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho subho māṇavo todeyyaputto āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

dn10:1.5.2
1.5.3

“bhavañhi ānando tassa bhoto gotamassa dīgharattaṁ upaṭṭhāko santikāvacaro samīpacārī.

dn10:1.5.3
1.5.4

Bhavametaṁ ānando jāneyya, yesaṁ so bhavaṁ gotamo dhammānaṁ vaṇṇavādī ahosi, yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesi.

dn10:1.5.4
1.5.5

Katamesānaṁ kho, bho ānanda, dhammānaṁ so bhavaṁ gotamo vaṇṇavādī ahosi; kattha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesī”ti?

dn10:1.5.5
1.6.1

“Tiṇṇaṁ kho, māṇava, khandhānaṁ so bhagavā vaṇṇavādī ahosi; ettha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesi.

dn10:1.6.1
1.6.2

Katamesaṁ tiṇṇaṁ?

dn10:1.6.2
1.6.3

Ariyassa sīlakkhandhassa, ariyassa samādhikkhandhassa, ariyassa paññākkhandhassa.

dn10:1.6.3
1.6.4

Imesaṁ kho, māṇava, tiṇṇaṁ khandhānaṁ so bhagavā vaṇṇavādī ahosi; ettha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesī”ti.

dn10:1.6.4
1.6.5.0

1. Sīlakkhandha

dn10:1.6.5.0
1.6.6

“Katamo pana so, bho ānanda, ariyo sīlakkhandho, yassa so bhavaṁ gotamo vaṇṇavādī ahosi, yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesī”ti?

dn10:1.6.6
1.7.1

“Idha, māṇava, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.

dn10:1.7.1
1.7.2

So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.

dn10:1.7.2
1.7.3

So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.

dn10:1.7.3
1.8.1

Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.

dn10:1.8.1
1.8.2

So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.

dn10:1.8.2
1.8.3

So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:

dn10:1.8.3
1.8.4

‘sambādho gharāvāso rajopatho, abbhokāso pabbajjā,

dn10:1.8.4
1.8.5

nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.

dn10:1.8.5
1.8.6

Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.

dn10:1.8.6
1.9.1

So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.

dn10:1.9.1
1.10.1

So evaṁ pabbajito samāno pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati, ācāragocarasampanno, anumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu, kāyakammavacīkammena samannāgato kusalena, parisuddhājīvo, sīlasampanno, indriyesu guttadvāro, satisampajaññena samannāgato, santuṭṭho.

dn10:1.10.1
1.11.1

Kathañca, māṇava, bhikkhu sīlasampanno hoti?

dn10:1.11.1
1.11.2

Idha, māṇava, bhikkhu pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti, nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.

dn10:1.11.2
1.11.3

Yampi, māṇava, bhikkhu pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti, nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati;

dn10:1.11.3
1.12.1-1.27

idampissa hoti sīlasmiṁ.

dn10:1.12.1-1.27
1.28.1

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,

dn10:1.28.1
1.28.2

seyyathidaṁ—santikammaṁ paṇidhikammaṁ bhūtakammaṁ bhūrikammaṁ vassakammaṁ vossakammaṁ vatthukammaṁ vatthuparikammaṁ ācamanaṁ nhāpanaṁ juhanaṁ vamanaṁ virecanaṁ uddhaṁvirecanaṁ adhovirecanaṁ sīsavirecanaṁ kaṇṇatelaṁ nettatappanaṁ natthukammaṁ añjanaṁ paccañjanaṁ sālākiyaṁ sallakattiyaṁ dārakatikicchā mūlabhesajjānaṁ anuppadānaṁ osadhīnaṁ paṭimokkho

dn10:1.28.2
1.28.3

iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.

dn10:1.28.3
1.28.4

Yampi, māṇava, bhikkhu yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti,

dn10:1.28.4
1.28.5

seyyathidaṁ—santikammaṁ paṇidhikammaṁ …pe… osadhīnaṁ paṭimokkho

dn10:1.28.5
1.28.6

iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.

dn10:1.28.6
1.28.7

Idampissa hoti sīlasmiṁ.

dn10:1.28.7
1.29.1

Sa kho so, māṇava, bhikkhu evaṁ sīlasampanno na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ sīlasaṁvarato.

dn10:1.29.1
1.29.2

Seyyathāpi, māṇava, rājā khattiyo muddhāvasitto nihatapaccāmitto na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ paccatthikato;

dn10:1.29.2
1.29.3

evameva kho, māṇava, bhikkhu evaṁ sīlasampanno na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ sīlasaṁvarato.

dn10:1.29.3
1.29.4

So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.

dn10:1.29.4
1.29.5

Evaṁ kho, māṇava, bhikkhu sīlasampanno hoti.

dn10:1.29.5
1.30.1

Ayaṁ kho so, māṇava, ariyo sīlakkhandho yassa so bhagavā vaṇṇavādī ahosi, yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesi.

dn10:1.30.1
1.30.2

Atthi cevettha uttarikaraṇīyan”ti.

dn10:1.30.2
1.30.3

“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.

dn10:1.30.3
1.30.4

So cāyaṁ, bho ānanda, ariyo sīlakkhandho paripuṇṇo, no aparipuṇṇo.

dn10:1.30.4
1.30.5

Evaṁ paripuṇṇañcāhaṁ, bho ānanda, ariyaṁ sīlakkhandhaṁ ito bahiddhā aññesu samaṇabrāhmaṇesu na samanupassāmi.

dn10:1.30.5
1.30.6

Evaṁ paripuṇṇañca, bho ānanda, ariyaṁ sīlakkhandhaṁ ito bahiddhā aññe samaṇabrāhmaṇā attani samanupasseyyuṁ, te tāvatakeneva attamanā assu:

dn10:1.30.6
1.30.7

‘alamettāvatā, katamettāvatā, anuppatto no sāmaññattho, natthi no kiñci uttarikaraṇīyan’ti.

dn10:1.30.7
1.30.8

Atha ca pana bhavaṁ ānando evamāha:

dn10:1.30.8
1.30.9

‘atthi cevettha uttarikaraṇīyan’”ti.

dn10:1.30.9
2.1.0

2. Samādhikkhandha

dn10:2.1.0
2.1.1

“Katamo pana so, bho ānanda, ariyo samādhikkhandho, yassa so bhavaṁ gotamo vaṇṇavādī ahosi, yattha ca imaṁ janataṁ samādapesi nivesesi patiṭṭhāpesī”ti?

dn10:2.1.1
2.2.1

“Kathañca, māṇava, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti?

dn10:2.2.1
2.2.2

Idha, māṇava, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;

dn10:2.2.2
2.2.3

yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ; tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.

dn10:2.2.3
2.2.4

Sotena saddaṁ sutvā …pe…

dn10:2.2.4
2.2.5

ghānena gandhaṁ ghāyitvā …

dn10:2.2.5
2.2.6

jivhāya rasaṁ sāyitvā …

dn10:2.2.6
2.2.7

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …

dn10:2.2.7
2.2.8

manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;

dn10:2.2.8
2.2.9

yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ; tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.

dn10:2.2.9
2.2.10

So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.

dn10:2.2.10
2.2.11

Evaṁ kho, māṇava, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.

dn10:2.2.11
2.3.1

Kathañca, māṇava, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti?

dn10:2.3.1
2.3.2

Idha, māṇava, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.

dn10:2.3.2
2.3.3

Evaṁ kho, māṇava, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti.

dn10:2.3.3
2.4.1

Kathañca, māṇava, bhikkhu santuṭṭho hoti?

dn10:2.4.1
2.4.2

Idha, māṇava, bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.

dn10:2.4.2
2.4.3

Seyyathāpi, māṇava, pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti, sapattabhārova ḍeti;

dn10:2.4.3
2.4.4

evameva kho, māṇava, bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.

dn10:2.4.4
2.4.5

Evaṁ kho, māṇava, bhikkhu santuṭṭho hoti.

dn10:2.4.5
2.5.1

So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato

dn10:2.5.1
2.5.2

vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.

dn10:2.5.2
2.5.3

So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

dn10:2.5.3
2.6.1

So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati abhijjhāya cittaṁ parisodheti.

dn10:2.6.1
2.6.2

Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.

dn10:2.6.2
2.6.3

Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.

dn10:2.6.3
2.6.4

Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.

dn10:2.6.4
2.6.5

Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.

dn10:2.6.5
2.7.1

Seyyathāpi, māṇava, puriso iṇaṁ ādāya kammante payojeyya.

dn10:2.7.1
2.7.2

Tassa te kammantā samijjheyyuṁ.

dn10:2.7.2
2.7.3

So yāni ca porāṇāni iṇamūlāni tāni ca byantiṁ kareyya, siyā cassa uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāya.

dn10:2.7.3
2.7.4

Tassa evamassa:

dn10:2.7.4
2.7.5

‘ahaṁ kho pubbe iṇaṁ ādāya kammante payojesiṁ.

dn10:2.7.5
2.7.6

Tassa me te kammantā samijjhiṁsu.

dn10:2.7.6
2.7.7

Sohaṁ yāni ca porāṇāni iṇamūlāni tāni ca byantiṁ akāsiṁ, atthi ca me uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāyā’ti.

dn10:2.7.7
2.7.8

So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.

dn10:2.7.8
2.8.1

Seyyathāpi, māṇava, puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷhagilāno; bhattañcassa nacchādeyya, na cassa kāye balamattā.

dn10:2.8.1
2.8.2

So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya, bhattañcassa chādeyya, siyā cassa kāye balamattā.

dn10:2.8.2
2.8.3

Tassa evamassa:

dn10:2.8.3
2.8.4

‘ahaṁ kho pubbe ābādhiko ahosiṁ dukkhito bāḷhagilāno, bhattañca me nacchādesi, na ca me āsi kāye balamattā.

dn10:2.8.4
2.8.5

Somhi etarahi tamhā ābādhā mutto bhattañca me chādeti, atthi ca me kāye balamattā’ti.

dn10:2.8.5
2.8.6

So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.

dn10:2.8.6
2.9.1

Seyyathāpi, māṇava, puriso bandhanāgāre baddho assa.

dn10:2.9.1
2.9.2

So aparena samayena tamhā bandhanāgārā mucceyya sotthinā abbhayena, na cassa kiñci bhogānaṁ vayo.

dn10:2.9.2