巴利《小部》· 本生

Jātaka

Tiṁsanipāta

Kiṁchandavagga

6. Mahākapijātaka

Bārāṇasyaṁ ahū rājā,

kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;

Mittāmaccaparibyūḷho,

agamāsi migājinaṁ.

Tattha brāhmaṇamaddakkhi,

setaṁ citraṁ kilāsinaṁ;

Viddhastaṁ koviḷāraṁva,

kisaṁ dhamanisanthataṁ.

Paramakāruññataṁ pattaṁ,

disvā kicchagataṁ naraṁ;

Avaca byamhito rājā,

“yakkhānaṁ katamo nusi.

Hatthapādā ca te setā,

tato setataraṁ siro;

Gattaṁ kammāsavaṇṇaṁ te,

kilāsabahulo casi.

Vaṭṭanāvaḷi saṅkāsā,

piṭṭhi te ninnatunnatā;

Kāḷapabbāva te aṅgā,

nāññaṁ passāmi edisaṁ.

Ugghaṭṭapādo tasito,

kiso dhamanisanthato;

Chāto ātattarūposi,

kutosi kattha gacchasi.

Duddasī appakārosi,

dubbaṇṇo bhīmadassano;

Janetti yāpi te mātā,

na taṁ iccheyya passituṁ.

Kiṁ kammamakaraṁ pubbe,

Kaṁ avajjhaṁ aghātayi;

Kibbisaṁ yaṁ karitvāna,

Idaṁ dukkhaṁ upāgami”.

“Taggha te ahamakkhissaṁ,

yathāpi kusalo tathā;

Saccavādiñhi lokasmiṁ,

pasaṁsantīdha paṇḍitā.

Eko caraṁ gogaveso,

mūḷho accasariṁ vane;

Araññe irīṇe vivane,

nānākuñjarasevite.

Vāḷamigānucarite,

vippanaṭṭhosmi kānane;

Acariṁ tattha sattāhaṁ,

khuppipāsasamappito.

Tattha tindukamaddakkhiṁ,

visamaṭṭhaṁ bubhukkhito;

Papātamabhilambantaṁ,

sampannaphaladhārinaṁ.

Vātassitāni bhakkhesiṁ,

tāni rucciṁsu me bhusaṁ;

Atitto rukkhamārūhiṁ,

tattha hessāmi āsito.

Ekaṁ me bhakkhitaṁ āsi,

dutiyaṁ abhipatthitaṁ;

Tato sā bhañjatha sākhā,

chinnā pharasunā viya.

Sohaṁ sahāva sākhāhi,

uddhampādo avaṁsiro;

Appatiṭṭhe anālambe,

giriduggasmi pāpataṁ.

Yasmā ca vāri gambhīraṁ,

tasmā na samapajjisaṁ;

Tattha sesiṁ nirānando,

anūnā dasa rattiyo.

Athettha kapi māgañchi,

gonaṅgulo darīcaro;

Sākhāhi sākhaṁ vicaranto,

khādamāno dumapphalaṁ.

So maṁ disvā kisaṁ paṇḍuṁ,

kāruññamakaraṁ mayi;

Ambho ko nāma so ettha,

evaṁ dukkhena aṭṭito.

Manusso amanusso vā,

attānaṁ me pavedaya;

Tassañjaliṁ paṇāmetvā,

idaṁ vacanamabraviṁ.

Manussohaṁ byasampatto,

sā me natthi ito gati;

Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo,

tvañca me saraṇaṁ bhava.

Garuṁ silaṁ gahetvāna,

vicarī pabbate kapi;

Silāya yoggaṁ katvāna,

nisabho etadabravi.

Ehi me piṭṭhimāruyha,

gīvaṁ gaṇhāhi bāhubhi;

Ahaṁ taṁ uddharissāmi,

giriduggata vegasā.

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

vānarindassa sirīmato;

Piṭṭhimāruyha dhīrassa,

gīvaṁ bāhāhi aggahiṁ.

So maṁ tato samuṭṭhāsi,

tejassī balavā kapi;

Vihaññamāno kicchena,

giriduggata vegasā.

Uddharitvāna maṁ santo,

nisabho etadabravi;

Iṅgha maṁ samma rakkhassu,

pasupissaṁ muhuttakaṁ.

Sīhā byagghā ca dīpī ca,

acchakokataracchayo;

Te maṁ pamattaṁ hiṁseyyuṁ,

te tvaṁ disvā nivāraya.

Evaṁ me parittātūna,

pasupī so muhuttakaṁ;

Tadāhaṁ pāpikaṁ diṭṭhiṁ,

paṭilacchiṁ ayoniso.

Bhakkho ayaṁ manussānaṁ,

yathā caññe vane migā;

Yaṁ nūnimaṁ vadhitvāna,

chāto khādeyya vānaraṁ.

Asito ca gamissāmi,

maṁsamādāya sambalaṁ;

Kantāraṁ nittharissāmi,

pātheyyaṁ me bhavissati.