巴利《小部》· 本生

Jātaka

Paṇṇāsanipāta

Niḷinikāvagga

1 Niḷinikājātaka

“Uddayhate janapado,

raṭṭhañcāpi vinassati;

Ehi niḷinike gaccha,

taṁ me brāhmaṇamānaya”.

“Nāhaṁ dukkhakkhamā rāja,

nāhaṁ addhānakovidā;

Kathaṁ ahaṁ gamissāmi,

vanaṁ kuñjarasevitaṁ”.

“Phītaṁ janapadaṁ gantvā,

hatthinā ca rathena ca;

Dārusaṅghāṭayānena,

evaṁ gaccha niḷinike.

Hatthiassarathe pattī,

gacchevādāya khattiye;

Taveva vaṇṇarūpena,

vasaṁ tamānayissasi”.

“Kadalīdhajapaññāṇo,

ābhujīparivārito;

Eso padissati rammo,

isisiṅgassa assamo.

Eso aggissa saṅkhāto,

eso dhūmo padissati;

Maññe no aggiṁ hāpeti,

isisiṅgo mahiddhiko”.

“Tañca disvāna āyantiṁ,

āmuttamaṇikuṇḍalaṁ;

Isisiṅgo pāvisi bhīto,

assamaṁ paṇṇachādanaṁ.

Assamassa ca sā dvāre,

geṇḍukenassa kīḷati;

Vidaṁsayantī aṅgāni,

guyhaṁ pakāsitāni ca.

Tañca disvāna kīḷantiṁ,

paṇṇasālagato jaṭī;

Assamā nikkhamitvāna,

idaṁ vacanamabravi.

Ambho ko nāma so rukkho,

yassa tevaṅgataṁ phalaṁ;

Dūrepi khittaṁ pacceti,

na taṁ ohāya gacchati”.

“Assamassa mama brahme,

samīpe gandhamādane;

Bahavo tādisā rukkhā,

yassa tevaṅgataṁ phalaṁ;

Dūrepi khittaṁ pacceti,

na maṁ ohāya gacchati”.

“Etū bhavaṁ assamimaṁ adetu,

Pajjañca bhakkhañca paṭiccha dammi;

Idamāsanaṁ atra bhavaṁ nisīdatu,

Ito bhavaṁ mūlaphalāni bhuñjatu.

Kiṁ te idaṁ ūrūnamantarasmiṁ,

Supicchitaṁ kaṇharivappakāsati;

Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ,

Kose nu te uttamaṅgaṁ paviṭṭhaṁ”.

“Ahaṁ vane mūlaphalesanaṁ caraṁ,

Āsādayiṁ acchaṁ sughorarūpaṁ;

So maṁ patitvā sahasājjhapatto,

Panujja maṁ abbahi uttamaṅgaṁ.

Svāyaṁ vaṇo khajjati kaṇḍuvāyati,

Sabbañca kālaṁ na labhāmi sātaṁ;

Paho bhavaṁ kaṇḍumimaṁ vinetuṁ,

Kurutaṁ bhavaṁ yācito brāhmaṇatthaṁ”.

“Gambhīrarūpo te vaṇo salohito,

Apūtiko vaṇagandho mahā ca;

Karomi te kiñci kasāyayogaṁ,

Yathā bhavaṁ paramasukhī bhaveyya”.

“Na mantayogā na kasāyayogā,

Na osadhā brahmacāri kamanti;

Yaṁ te mudu tena vinehi kaṇḍuṁ,

Yathā ahaṁ paramasukhī bhaveyyaṁ”.

“Ito nu bhoto katamena assamo,

Kacci bhavaṁ abhiramasi araññe;

Kacci nu te mūlaphalaṁ pahūtaṁ,

Kacci bhavantaṁ na vihiṁsanti vāḷā”.

“Ito ujuṁ uttarāyaṁ disāyaṁ,

Khemānadī himavatā pabhāvī;

Tassā tīre assamo mayha rammo,

Aho bhavaṁ assamaṁ mayhaṁ passe.

Ambā ca sālā tilakā ca jambuyo,

Uddālakā pāṭaliyo ca phullā;

Samantato kimpurisābhigītaṁ,

Aho bhavaṁ assamaṁ mayhaṁ passe.

Tālā ca mūlā ca phalā ca mettha,

Vaṇṇena gandhena upetarūpaṁ;

Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ,

Aho bhavaṁ assamaṁ mayhaṁ passe.

Phalā ca mūlā ca pahūtamettha,

Vaṇṇena gandhena rasenupetā;

Āyanti ca luddakā taṁ padesaṁ,

Mā me tato mūlaphalaṁ ahāsuṁ”.

“Pitā mamaṁ mūlaphalesanaṁ gato,

Idāni āgacchati sāyakāle;

Ubhova gacchāmase assamaṁ taṁ,

Yāva pitā mūlaphalato etu”.

“Aññe bahū isayo sādhurūpā,

Rājīsayo anumagge vasanti;

Teyeva pucchesi mamassamaṁ taṁ,

Te taṁ nayissanti mamaṁ sakāse”.

“Na te kaṭṭhāni bhinnāni,

na te udakamābhataṁ;

Aggīpi te na hāpito,

kiṁ nu mandova jhāyasi.

Bhinnāni kaṭṭhāni huto ca aggi,

Tapanīpi te samitā brahmacārī;

Pīṭhañca mayhaṁ udakañca hoti,

Ramasi tuvaṁ brahmabhūto puratthā.

Abhinnakaṭṭhosi anābhatodako,

Ahāpitaggīsi asiddhabhojano;

Na me tuvaṁ ālapasī mamajja,

Naṭṭhaṁ nu kiṁ cetasikañca dukkhaṁ”.

“Idhāgamā jaṭilo brahmacārī,

Sudassaneyyo sutanū vineti;

Nevātidīgho na panātirasso,

Sukaṇhakaṇhacchadanehi bhoto.

Amassujāto apurāṇavaṇṇī,

Ādhārarūpañca panassa kaṇṭhe;