巴利《小部》· 本生

Piyena te dammi piyaṁ janinda,

Piyadāyino deva piyaṁ labhanti”.

“So nūnāhaṁ vadhissāmi,

attānaṁ kāmahetukaṁ;

Na hi dhammaṁ adhammena,

ahaṁ vadhitumussahe”.

“Sace tuvaṁ mayha satiṁ janinda,

Na kāmayāsi naravīra seṭṭha;

Cajāmi naṁ sabbajanassa sibyā,

Mayā pamuttaṁ tato avhayesi naṁ”.

“Adūsiyañce abhipāraka tvaṁ,

Cajāsi katte ahitāya tyassa;

Mahā ca te upavādopi assa,

Na cāpi tyassa nagaramhi pakkho”.

“Ahaṁ sahissaṁ upavādametaṁ,

Nindaṁ pasaṁsaṁ garahañca sabbaṁ;

Mametamāgacchatu bhūmipāla,

Yathāsukhaṁ sivi karohi kāmaṁ”.

“Yo neva nindaṁ na panappasaṁsaṁ,

Ādiyati garahaṁ nopi pūjaṁ;

Sirī ca lakkhī ca apeti tamhā,

Āpo suvuṭṭhīva yathā thalamhā”.

“Yaṁ kiñci dukkhañca sukhañca etto,

Dhammātisārañca manovighātaṁ;

Urasā ahaṁ paccuttarissāmi sabbaṁ,

Pathavī yathā thāvarānaṁ tasānaṁ”.

“Dhammātisārañca manovighātaṁ,

Dukkhañca nicchāmi ahaṁ paresaṁ;

Ekovimaṁ hārayissāmi bhāraṁ,

Dhamme ṭhito kiñci ahāpayanto”.

“Saggūpagaṁ puññakammaṁ janinda,

Mā me tuvaṁ antarāyaṁ akāsi;

Dadāmi te ummadantiṁ pasanno,

Rājāva yaññe dhanaṁ brāhmaṇānaṁ”.

“Addhā tuvaṁ katte hitesi mayhaṁ,

Sakhā mamaṁ ummadantī tuvañca;

Nindeyyu devā pitaro ca sabbe,

Pāpañca passaṁ abhisamparāyaṁ”.

“Na hetadhammaṁ sivirāja vajjuṁ,

Sanegamā jānapadā ca sabbe;

Yaṁ te mayā ummadantī padinnā,

Bhusehi rājā vanathaṁ sajāhi”.

“Addhā tuvaṁ katte hitesi mayhaṁ,

Sakhā mamaṁ ummadantī tuvañca;

Satañca dhammāni sukittitāni,

Samuddavelāva duraccayāni”.

“Āhuneyyo mesi hitānukampī,

Dhātā vidhātā casi kāmapālo;

Tayī hutā rāja mahapphalā hi,

Kāmena me ummadantiṁ paṭiccha”.

“Addhā hi sabbaṁ abhipāraka tvaṁ,

Dhammaṁ acārī mama kattuputta;

Añño nu te ko idha sotthikattā,

Dvipado naro aruṇe jīvaloke”.

“Tuvaṁ nu seṭṭho tvamanuttarosi,

Tvaṁ dhammagutto dhammavidū sumedho;

So dhammagutto cirameva jīva,

Dhammañca me desaya dhammapāla”.

“Tadiṅgha abhipāraka,

suṇohi vacanaṁ mama;

Dhammaṁ te desayissāmi,

sataṁ āsevitaṁ ahaṁ.

Sādhu dhammaruci rājā,

sādhu paññāṇavā naro;

Sādhu mittānamaddubbho,

pāpassākaraṇaṁ sukhaṁ.

Akkodhanassa vijite,

ṭhitadhammassa rājino;

Sukhaṁ manussā āsetha,

sītacchāyāya saṅghare.

Na cāhametaṁ abhirocayāmi,

Kammaṁ asamekkhakataṁ asādhu;

Ye vāpi ñatvāna sayaṁ karonti,

Upamā imā mayhaṁ tuvaṁ suṇohi.

Gavañce taramānānaṁ,

jimhaṁ gacchati puṅgavo;

Sabbā tā jimhaṁ gacchanti,

nette jimhaṁ gate sati.

Evameva manussesu,

yo hoti seṭṭhasammato;

So ce adhammaṁ carati,

pageva itarā pajā;

Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukhaṁ seti,

rājā ce hoti adhammiko.

Gavañce taramānānaṁ,

ujuṁ gacchati puṅgavo;

Sabbā gāvī ujuṁ yanti,

nette ujuṁ gate sati.

Evameva manussesu,

yo hoti seṭṭhasammato;

So sace dhammaṁ carati,

pageva itarā pajā;

Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti,

rājā ce hoti dhammiko.

Na cāpāhaṁ adhammena,

amarattamabhipatthaye;

Imaṁ vā pathaviṁ sabbaṁ,

vijetuṁ abhipāraka.

Yañhi kiñci manussesu,

ratanaṁ idha vijjati;

Gāvo dāso hiraññañca,

vatthiyaṁ haricandanaṁ.

Assitthiyo ratanaṁ maṇikañca,

Yañcāpi me candasūriyā abhipālayanti;

Na tassa hetu visamaṁ careyyaṁ,

Majjhe sivīnaṁ usabhomhi jāto.

Netā hitā uggato raṭṭhapālo,

Dhammaṁ sivīnaṁ apacāyamāno;

So dhammamevānuvicintayanto,

Tasmā sake cittavase na vatto”.

“Addhā tuvaṁ mahārāja,

niccaṁ abyasanaṁ sivaṁ;

Karissasi ciraṁ rajjaṁ,

paññā hi tava tādisī.

Etaṁ te anumodāma,

yaṁ dhammaṁ nappamajjasi;

Dhammaṁ pamajja khattiyo,

raṭṭhā cavati issaro.

Dhammaṁ cara mahārāja,

mātāpitūsu khattiya;