巴利《小部》· 本生

Jātaka

Paṇṇāsanipāta

Niḷinikāvagga

3. Mahābodhijātaka

“Kiṁ nu daṇḍaṁ kimajinaṁ,

kiṁ chattaṁ kimupāhanaṁ;

Kimaṅkusañca pattañca,

saṅghāṭiñcāpi brāhmaṇa;

Taramānarūpohāsi,

kiṁ nu patthayase disaṁ”.

“Dvādasetāni vassāni,

vusitāni tavantike;

Nābhijānāmi soṇena,

piṅgalenābhikūjitaṁ.

Svāyaṁ dittova nadati,

sukkadāṭhaṁ vidaṁsayaṁ;

Tava sutvā sabhariyassa,

vītasaddhassa maṁ pati”.

“Ahu esa kato doso,

yathā bhāsasi brāhmaṇa;

Esa bhiyyo pasīdāmi,

vasa brāhmaṇa māgamā”.

“Sabbaseto pure āsi,

tatopi sabalo ahu;

Sabbalohitako dāni,

kālo pakkamituṁ mama.

Abbhantaraṁ pure āsi,

tato majjhe tato bahi;

Purā niddhamanā hoti,

sayameva vajāmahaṁ.

Vītasaddhaṁ na seveyya,

udapānaṁvanodakaṁ;

Sacepi naṁ anukhaṇe,

vāri kaddamagandhikaṁ.

Pasannameva seveyya,

appasannaṁ vivajjaye;

Pasannaṁ payirupāseyya,

rahadaṁ vudakatthiko.

Bhaje bhajantaṁ purisaṁ,

abhajantaṁ na bhajjaye;

Asappurisadhammo so,

yo bhajantaṁ na bhajjati.

Yo bhajantaṁ na bhajati,

sevamānaṁ na sevati;

Sa ve manussapāpiṭṭho,

migo sākhassito yathā.

Accābhikkhaṇasaṁsaggā,

asamosaraṇena ca;

Etena mittā jīranti,

akāle yācanāya ca.

Tasmā nābhikkhaṇaṁ gacche,

na ca gacche cirāciraṁ;

Kālena yācaṁ yāceyya,

evaṁ mittā na jīyare.

Aticiraṁ nivāsena,

piyo bhavati appiyo;

Āmanta kho taṁ gacchāma,

purā te homa appiyā”.

“Evañce yācamānānaṁ,

Añjaliṁ nāvabujjhasi;

Paricārakānaṁ sataṁ,

Vacanaṁ na karosi no;

Evaṁ taṁ abhiyācāma,

Puna kayirāsi pariyāyaṁ”.

“Evañce no viharataṁ,

Antarāyo na hessati;

Tuyhaṁ vāpi mahārāja,

Mayhaṁ vā raṭṭhavaddhana;

Appeva nāma passema,

Ahorattānamaccaye.

Udīraṇā ce saṅgatyā,

bhāvāya manuvattati;

Akāmā akaraṇīyaṁ vā,

karaṇīyaṁ vāpi kubbati;

Akāmākaraṇīyamhi,

kvidha pāpena lippati.

So ce attho ca dhammo ca,

kalyāṇo na ca pāpako;

Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,

suhato vānaro mayā.

Attano ce hi vādassa,

aparādhaṁ vijāniyā;

Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,

bhoto vādo hi tādiso.

Issaro sabbalokassa,

sace kappeti jīvitaṁ;

Iddhiṁ byasanabhāvañca,

kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;

Niddesakārī puriso,

issaro tena lippati.

So ce attho ca dhammo ca,

kalyāṇo na ca pāpako;

Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,

suhato vānaro mayā.

Attano ce hi vādassa,

aparādhaṁ vijāniyā;

Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,

bhoto vādo hi tādiso.

Sace pubbekatahetu,

sukhadukkhaṁ nigacchati;

Porāṇakaṁ kataṁ pāpaṁ,

tameso muccate iṇaṁ;

Porāṇakaiṇamokkho,

kvidha pāpena lippati.

So ce attho ca dhammo ca,

kalyāṇo na ca pāpako;

Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,

suhato vānaro mayā.

Attano ce hi vādassa,

aparādhaṁ vijāniyā;

Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,

bhoto vādo hi tādiso.

Catunnaṁyevupādāya,

rūpaṁ sambhoti pāṇinaṁ;

Yato ca rūpaṁ sambhoti,

tatthevānupagacchati;

Idheva jīvati jīvo,

pecca pecca vinassati.

Ucchijjati ayaṁ loko,

ye bālā ye ca paṇḍitā;