巴利《小部》· 本生

Ucchijjamāne lokasmiṁ,

kvidha pāpena lippati.

So ce attho ca dhammo ca,

kalyāṇo na ca pāpako;

Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,

suhato vānaro mayā.

Attano ce hi vādassa,

aparādhaṁ vijāniyā;

Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,

bhoto vādo hi tādiso.

Āhu khattavidā loke,

bālā paṇḍitamānino;

‘Mātaraṁ pitaraṁ haññe,

atho jeṭṭhampi bhātaraṁ;

Haneyya puttadāre ca,

attho ce tādiso siyā’.

Yassa rukkhassa chāyāya,

nisīdeyya sayeyya vā;

Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,

mittadubbho hi pāpako.

Atha atthe samuppanne,

samūlamapi abbahe;

Attho me sambalenāpi,

suhato vānaro mayā.

So ce attho ca dhammo ca,

kalyāṇo na ca pāpako;

Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,

suhato vānaro mayā.

Attano ce hi vādassa,

aparādhaṁ vijāniyā;

Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,

bhoto vādo hi tādiso.

Ahetuvādo puriso,

yo ca issarakuttiko;

Pubbekatī ca ucchedī,

yo ca khattavido naro.

Ete asappurisā loke,

bālā paṇḍitamānino;

Kareyya tādiso pāpaṁ,

atho aññampi kāraye;

Asappurisasaṁsaggo,

dukkhanto kaṭukudrayo.

Urabbharūpena vakassu pubbe,

Asaṅkito ajayūthaṁ upeti;

Hantvā uraṇiṁ ajikaṁ ajañca,

Utrāsayitvā yena kāmaṁ paleti.

Tathāvidheke samaṇabrāhmaṇāse,

Chadanaṁ katvā vañcayanti manusse;

Anāsakā thaṇḍilaseyyakā ca,

Rajojallaṁ ukkuṭikappadhānaṁ;

Pariyāyabhattañca apānakattā,

Pāpācārā arahanto vadānā.

Ete asappurisā loke,

bālā paṇḍitamānino;

Kareyya tādiso pāpaṁ,

atho aññampi kāraye;

Asappurisasaṁsaggo,

dukkhanto kaṭukudrayo.

Yamāhu natthi vīriyanti,

ahetuñca pavadanti ye;

Parakāraṁ attakārañca,

ye tucchaṁ samavaṇṇayuṁ.

Ete asappurisā loke,

bālā paṇḍitamānino;

Kareyya tādiso pāpaṁ,

atho aññampi kāraye;

Asappurisasaṁsaggo,

dukkhanto kaṭukudrayo.

Sace hi vīriyaṁ nāssa,

kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;

Na bhare vaḍḍhakiṁ rājā,

napi yantāni kāraye.

Yasmā ca vīriyaṁ atthi,

kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;

Tasmā yantāni kāreti,

rājā bharati vaḍḍhakiṁ.

Yadi vassasataṁ devo,

na vasse na himaṁ pate;

Ucchijjeyya ayaṁ loko,

vinasseyya ayaṁ pajā.

Yasmā ca vassatī devo,

himañcānuphusāyati;

Tasmā sassāni paccanti,

raṭṭhañca pālite ciraṁ.

Gavañce taramānānaṁ,

jimhaṁ gacchati puṅgavo;

Sabbā tā jimhaṁ gacchanti,

nette jimhaṁ gate sati.

Evameva manussesu,

yo hoti seṭṭhasammato;

So ce adhammaṁ carati,

pageva itarā pajā;

Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukhaṁ seti,

rājā ce hoti adhammiko.

Gavañce taramānānaṁ,

ujuṁ gacchati puṅgavo;

Sabbā gāvī ujuṁ yanti,

nette ujuṁ gate sati.

Evameva manussesu,

yo hoti seṭṭhasammato;

So sace dhammaṁ carati,

pageva itarā pajā;

Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti,

rājā ce hoti dhammiko.

Mahārukkhassa phalino,

āmaṁ chindati yo phalaṁ;

Rasañcassa na jānāti,

bījañcassa vinassati.

Mahārukkhūpamaṁ raṭṭhaṁ,

adhammena pasāsati;

Rasañcassa na jānāti,

raṭṭhañcassa vinassati.

Mahārukkhassa phalino,

pakkaṁ chindati yo phalaṁ;

Rasañcassa vijānāti,

bījañcassa na nassati.

Mahārukkhūpamaṁ raṭṭhaṁ,

dhammena yo pasāsati;

Rasañcassa vijānāti,

raṭṭhañcassa na nassati.