巴利《小部》· 本生

Jātaka

Saṭṭhinipāta

Soṇakavagga

2. Saṅkiccajātaka

Disvā nisinnaṁ rājānaṁ,

brahmadattaṁ rathesabhaṁ;

Athassa paṭivedesi,

“yassāsi anukampako.

Saṅkiccāyaṁ anuppatto,

isīnaṁ sādhusammato;

Taramānarūpo niyyāhi,

khippaṁ passa mahesinaṁ”.

Tato ca rājā taramāno,

yuttamāruyha sandanaṁ;

Mittāmaccaparibyūḷho,

agamāsi rathesabho.

Nikkhippa pañca kakudhāni,

kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;

Vālabījanimuṇhīsaṁ,

khaggaṁ chattañcupāhanaṁ.

Oruyha rājā yānamhā,

ṭhapayitvā paṭicchadaṁ;

Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ,

saṅkiccamupasaṅkami.

Upasaṅkamitvā so rājā,

sammodi isinā saha;

Taṁ kathaṁ vītisāretvā,

ekamantaṁ upāvisi.

Ekamantaṁ nisinnova,

atha kālaṁ amaññatha;

Tato pāpāni kammāni,

pucchituṁ paṭipajjatha.

“Isiṁ pucchāma saṅkiccaṁ,

isīnaṁ sādhusammataṁ;

Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ,

isisaṅghapurakkhataṁ.

Kaṁ gatiṁ pecca gacchanti,

narā dhammāticārino;

Aticiṇṇo mayā dhammo,

taṁ me akkhāhi pucchito”.

Isī avaca saṅkicco,

kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ;

Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ,

“mahārāja suṇohi me.

Uppathena vajantassa,

yo maggamanusāsati;

Tassa ce vacanaṁ kayirā,

nāssa maggeyya kaṇṭako.

Adhammaṁ paṭipannassa,

yo dhammamanusāsati;

Tassa ce vacanaṁ kayirā,

na so gaccheyya duggatiṁ”.

“Dhammo patho mahārāja,

adhammo pana uppatho;

Adhammo nirayaṁ neti,

dhammo pāpeti suggatiṁ.

Adhammacārino rāja,

narā visamajīvino;

Yaṁ gatiṁ pecca gacchanti,

niraye te suṇohi me.

Sañjīvo kāḷasutto ca,

saṅghāto dve ca roruvā;

Athāparo mahāvīci,

tāpano ca patāpano.

Iccete aṭṭha nirayā,

akkhātā duratikkamā;

Ākiṇṇā luddakammehi,

paccekā soḷasussadā.

Kadariyatāpanā ghorā,

accimanto mahabbhayā;

Lomahaṁsanarūpā ca,

bhesmā paṭibhayā dukhā.

Catukkaṇṇā catudvārā,

vibhattā bhāgaso mitā;

Ayopākārapariyantā,

ayasā paṭikujjitā.

Tesaṁ ayomayā bhūmi,

jalitā tejasā yutā;

Samantā yojanasataṁ,

phuṭā tiṭṭhanti sabbadā.

Ete patanti niraye,

uddhampādā avaṁsirā;

Isīnaṁ ativattāro,

saññatānaṁ tapassinaṁ.

Te bhūnahuno paccanti,

macchā bilakatā yathā;

Saṁvacchare asaṅkheyye,

narā kibbisakārino.

Ḍayhamānena gattena,

niccaṁ santarabāhiraṁ;

Nirayā nādhigacchanti,

dvāraṁ nikkhamanesino.

Puratthimena dhāvanti,

tato dhāvanti pacchato;

Uttarenapi dhāvanti,

tato dhāvanti dakkhiṇaṁ;

Yaṁ yañhi dvāraṁ gacchanti,

taṁ tadeva pidhīyare.

Bahūni vassasahassāni,

janā nirayagāmino;

Bāhā paggayha kandanti,

patvā dukkhaṁ anappakaṁ.

Āsīvisaṁva kupitaṁ,

tejassiṁ duratikkamaṁ;

Na sādhurūpe āsīde,

saññatānaṁ tapassinaṁ.

Atikāyo mahissāso,

ajjuno kekakādhipo;

Sahassabāhu ucchinno,

isimāsajja gotamaṁ.

Arajaṁ rajasā vacchaṁ,

Kisaṁ avakiriya daṇḍakī;

Tālova mūlato chinno,

Sa rājā vibhavaṅgato.

Upahacca manaṁ majjho,

mātaṅgasmiṁ yasassine;

Sapārisajjo ucchinno,

majjhāraññaṁ tadā ahu.

Kaṇhadīpāyanāsajja,

Isiṁ andhakaveṇḍayo;