巴利《小部》· 本生

Jātaka

Sattatinipāta

Kusavagga

2. Soṇanandajātaka

“Devatā nusi gandhabbo,

adu sakko purindado;

Manussabhūto iddhimā,

kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.

“Nāpi devo na gandhabbo,

nāpi sakko purindado;

Manussabhūto iddhimā,

evaṁ jānāhi bhāradha”.

“Katarūpamidaṁ bhoto,

veyyāvaccaṁ anappakaṁ;

Devamhi vassamānamhi,

anovassaṁ bhavaṁ akā.

Tato vātātape ghore,

sītacchāyaṁ bhavaṁ akā;

Tato amittamajjhesu,

saratāṇaṁ bhavaṁ akā.

Tato phītāni raṭṭhāni,

vasino te bhavaṁ akā;

Tato ekasataṁ khatye,

anuyante bhavaṁ akā.

Patītāssu mayaṁ bhoto,

Vada taṁ bhañjamicchasi;

Hatthiyānaṁ assarathaṁ,

Nāriyo ca alaṅkatā;

Nivesanāni rammāni,

Mayaṁ bhoto dadāmase.

Atha vaṅge vā magadhe,

mayaṁ bhoto dadāmase;

Atha vā assakāvantī,

sumanā damma te mayaṁ.

Upaḍḍhaṁ vāpi rajjassa,

mayaṁ bhoto dadāmase;

Sace te attho rajjena,

anusāsa yadicchasi”.

“Na me atthopi rajjena,

nagarena dhanena vā;

Athopi janapadena,

attho mayhaṁ na vijjati.

Bhotova raṭṭhe vijite,

araññe atthi assamo;

Pitā mayhaṁ janettī ca,

ubho sammanti assame.

Tesāhaṁ pubbācariyesu,

Puññaṁ na labhāmi kātave;

Bhavantaṁ ajjhāvaraṁ katvā,

Soṇaṁ yācemu saṁvaraṁ”.

“Karomi te taṁ vacanaṁ,

yaṁ maṁ bhaṇasi brāhmaṇa;

Etañca kho no akkhāhi,

kīvanto hontu yācakā”.

“Parosataṁ jānapadā,

mahāsālā ca brāhmaṇā;

Ime ca khattiyā sabbe,

abhijātā yasassino;

Bhavañca rājā manojo,

alaṁ hessanti yācakā”.

“Hatthī asse ca yojentu,

rathaṁ sannayha sārathi;

Ābandhanāni gaṇhātha,

pādāsussārayaddhaje;

Assamaṁ taṁ gamissāmi,

yattha sammati kosiyo”.

Tato ca rājā pāyāsi,

senāya caturaṅginī;

Agamā assamaṁ rammaṁ,

yattha sammati kosiyo.

“Kassa kādambayo kājo,

vehāsaṁ caturaṅgulaṁ;

Aṁsaṁ asamphusaṁ eti,

udahārāya gacchato”.

“Ahaṁ soṇo mahārāja,

tāpaso sahitabbato;

Bharāmi mātāpitaro,

rattindivamatandito.

Vane phalañca mūlañca,

āharitvā disampati;

Posemi mātāpitaro,

pubbe katamanussaraṁ”.

“Icchāma assamaṁ gantuṁ,

yattha sammati kosiyo;

Maggaṁ no soṇa akkhāhi,

yena gacchemu assamaṁ”.

“Ayaṁ ekapadī rāja,

yenetaṁ meghasannibhaṁ;

Koviḷārehi sañchannaṁ,

ettha sammati kosiyo”.

Idaṁ vatvāna pakkāmi,

taramāno mahāisi;

Vehāse antalikkhasmiṁ,

anusāsitvāna khattiye.

Assamaṁ parimajjitvā,

paññāpetvāna āsanaṁ;

Paṇṇasālaṁ pavisitvā,

pitaraṁ paṭibodhayi.

“Ime āyanti rājāno,

abhijātā yasassino;

Assamā nikkhamitvāna,

nisīda tvaṁ mahāise”.

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

taramāno mahāisi;

Assamā nikkhamitvāna,

sadvāramhi upāvisi.

Tañca disvāna āyantaṁ,

jalantaṁriva tejasā;

Khatyasaṅghaparibyūḷhaṁ,

kosiyo etadabravi.

Kassa bherī mudiṅgā ca,

saṅkhā paṇavadindimā;

Purato paṭipannāni,

hāsayantā rathesabhaṁ.

Kassa kañcanapaṭṭena,

puthunā vijjuvaṇṇinā;

Yuvā kalāpasannaddho,

ko eti siriyā jalaṁ.

Ukkāmukhapahaṭṭhaṁva,

khadiraṅgārasannibhaṁ;