巴利《小部》· 本生

Bhariyā ñātikule padussatīti.

Cha imāni, samma puṇṇamukha, yāni vatthūni kicce jāte anatthacarāni bhavanti—

Aguṇaṁ dhanu ñātikule ca bhariyā,

Pāraṁ nāvā akkhabhaggañca yānaṁ;

Dūre mitto pāpasahāyako ca,

Kicce jāte anatthacarāni bhavanti.

Aṭṭhahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī sāmikaṁ avajānāti.

Daliddatā, āturatā, jiṇṇatā, surāsoṇḍatā, muddhatā, pamattatā, sabbakiccesu anuvattanatā, sabbadhanaanuppadānena—

imehi khalu, samma puṇṇamukha, aṭṭhahi ṭhānehi itthī sāmikaṁ avajānāti.

Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

Daliddaṁ āturañcāpi,

jiṇṇakaṁ surasoṇḍakaṁ;

Pamattaṁ muddhapattañca,

sabbakiccesu hāpanaṁ;

Sabbakāmappadānena,

avajānāti sāmikanti.

Navahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī padosamāharati.

Ārāmagamanasīlā ca hoti, uyyānagamanasīlā ca hoti, nadītitthagamanasīlā ca hoti, ñātikulagamanasīlā ca hoti, parakulagamanasīlā ca hoti, ādāsadussamaṇḍanānuyogamanuyuttasīlā ca hoti, majjapāyinī ca hoti, nillokanasīlā ca hoti, sadvāraṭhāyinī ca hoti—

imehi khalu, samma puṇṇamukha, navahi ṭhānehi itthī padosamāharatīti.

Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

Ārāmasīlā ca uyyānaṁ,

Nadī ñāti parakulaṁ;

Ādāsadussamaṇḍanamanuyuttā,

Yā citthī majjapāyinī.

Yā ca nillokanasīlā,

Yā ca sadvāraṭhāyinī;

Navahetehi ṭhānehi,

Padosamāharanti itthiyoti.

Cattālīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī purisaṁ accācarati.

Vijambhati, vinamati, vilasati, vilajjati, nakhena nakhaṁ ghaṭṭeti, pādena pādaṁ akkamati, kaṭṭhena pathaviṁ vilikhati, dārakaṁ ullaṅghati ullaṅghāpeti, kīḷati kīḷāpeti, cumbati cumbāpeti, bhuñjati bhuñjāpeti, dadāti, yācati, katamanukaroti, uccaṁ bhāsati, nīcaṁ bhāsati, aviccaṁ bhāsati, viviccaṁ bhāsati, naccena gītena vāditena rodanena vilasitena vibhūsitena jagghati, pekkhati, kaṭiṁ cāleti, guyhabhaṇḍakaṁ sañcāleti, ūruṁ vivarati, ūruṁ pidahati, thanaṁ dasseti, kacchaṁ dasseti, nābhiṁ dasseti, akkhiṁ nikhanati, bhamukaṁ ukkhipati, oṭṭhaṁ upalikhati, jivhaṁ nillāleti, dussaṁ muñcati, dussaṁ paṭibandhati, sirasaṁ muñcati, sirasaṁ bandhati—

imehi khalu, samma puṇṇamukha, cattālīsāya ṭhānehi itthī purisaṁ accācarati.

Pañcavīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati.

Sāmikassa pavāsaṁ vaṇṇeti, pavuṭṭhaṁ na sarati, āgataṁ nābhinandati, avaṇṇaṁ tassa bhaṇati, vaṇṇaṁ tassa na bhaṇati, anatthaṁ tassa carati, atthaṁ tassa na carati, akiccaṁ tassa karoti, kiccaṁ tassa na karoti, paridahitvā sayati, parammukhī nipajjati, parivattakajātā kho pana hoti kuṅkumiyajātā, dīghaṁ assasati, dukkhaṁ vedayati, uccārapassāvaṁ abhiṇhaṁ gacchati, vilomamācarati, parapurisasaddaṁ sutvā kaṇṇasotaṁ vivaramodahati, nihatabhogā kho pana hoti, paṭivissakehi santhavaṁ karoti, nikkhantapādā kho pana hoti, visikhānucārinī aticārinī kho pana hoti, niccaṁ sāmike agāravā paduṭṭhamanasaṅkappā, abhiṇhaṁ dvāre tiṭṭhati, kacchāni aṅgāni thanāni dasseti, disodisaṁ gantvā pekkhati—

imehi khalu, samma puṇṇamukha, pañcavīsāya ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati.

Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

Pavāsaṁ tassa vaṇṇeti,

Gataṁ tassa na socati;

Disvāna patimāgataṁ nābhinandati,

Bhattāravaṇṇaṁ na kadāci bhāsati;

Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

Anatthaṁ tassa carati asaññatā,

Atthañca hāpeti akiccakārinī;

Paridahitvā sayati parammukhī,

Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

Parivattajātā ca bhavati kuṅkumī,

Dīghañca assasati dukkhavedinī;

Uccārapassāvamabhiṇhaṁ gacchati,

Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

Vilomamācarati akiccakārinī,

Saddaṁ nisāmeti parassa bhāsato;

Nihatabhogā ca karoti santhavaṁ,

Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

Kicchena laddhaṁ kasirābhataṁ dhanaṁ,

Vittaṁ vināseti dukkhena sambhataṁ;

Paṭivissakehi ca karoti santhavaṁ,

Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

Nikkhantapādā visikhānucārinī,

Niccañca sāmimhi paduṭṭhamānasā;

Aticārinī hoti apetagāravā,

Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

Abhikkhaṇaṁ tiṭṭhati dvāramūle,

Thanāni kacchāni ca dassayantī;

Disodisaṁ pekkhati bhantacittā,

Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

Sabbā nadī vaṅkagatī,

sabbe kaṭṭhamayā vanā;

Sabbitthiyo kare pāpaṁ,

labhamāne nivātake.

Sace labhetha khaṇaṁ vā raho vā,

Nivātakaṁ vāpi labhetha tādisaṁ;

Sabbāva itthī kayiruṁ nu pāpaṁ,

Aññaṁ alattha pīṭhasappināpi saddhiṁ.

Narānamārāmakarāsu nārisu,

Anekacittāsu aniggahāsu ca;

Sabbattha nāpītikarāpi ce siyā,

Na vissase titthasamā hi nāriyoti.

Yaṁ ve disvā kaṇḍarīkinnarānaṁ,

Sabbitthiyo na ramanti agāre;

Taṁ tādisaṁ maccaṁ cajitvā bhariyā,

Aññaṁ disvā purisaṁ pīṭhasappiṁ.

Bakassa ca bāvarikassa rañño,

Accantakāmānugatassa bhariyā;

Avācarī paṭṭhavasānugassa,

Kaṁ vāpi itthī nāticare tadaññaṁ.

Piṅgiyānī sabbalokissarassa,

Rañño piyā brahmadattassa bhariyā;

Avācarī paṭṭhavasānugassa,

Taṁ vāpi sā nājjhagā kāmakāminī.

Luddhānaṁ lahucittānaṁ,

Akataññūna dubbhinaṁ;

Nādevasatto puriso,

Thīnaṁ saddhātumarahati.

Na tā pajānanti kataṁ na kiccaṁ,

Na mātaraṁ pitaraṁ bhātaraṁ vā;

Anariyā samatikkantadhammā,

Sasseva cittassa vasaṁ vajanti.

Cirānuvuṭṭhampi piyaṁ manāpaṁ,

Anukampakaṁ pāṇasamampi bhattuṁ;

Āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti,

Tasmāhamitthīnaṁ na vissasāmi.

Thīnañhi cittaṁ yathā vānarassa,

Kannappakannaṁ yathā rukkhachāyā;

Calācalaṁ hadayamitthiyānaṁ,

Cakkassa nemi viya parivattati.

Yadā tā passanti samekkhamānā,

Ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ;

Saṇhāhi vācāhi nayanti menaṁ,

Kambojakā jalajeneva assaṁ.

Yadā na passanti samekkhamānā,

Ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ;

Samantato naṁ parivajjayanti,

Tiṇṇo nadīpāragatova kullaṁ.

Silesūpamā sikhiriva sabbabhakkhā,

Tikkhamāyā nadīriva sīghasotā;

Sevanti hetā piyamappiyañca,

Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.

Na tā ekassa na dvinnaṁ,

āpaṇova pasārito;

Yo tā mayhanti maññeyya,

vātaṁ jālena bādhaye.