巴利《小部》· 本生

Attānaṁ ñātī udāhu puttadāraṁ,

Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ;

Kimeva tvaṁ sutasomānutappe,

Korabyaseṭṭha vacanaṁ suṇoma tetaṁ”.

“Nevāhamattānamanutthunāmi,

Na puttadāraṁ na dhanaṁ na raṭṭhaṁ;

Satañca dhammo carito purāṇo,

Taṁ saṅkaraṁ brāhmaṇassānutappe.

Kato mayā saṅkaro brāhmaṇena,

Raṭṭhe sake issariye ṭhitena;

Taṁ saṅkaraṁ brāhmaṇasappadāya,

Saccānurakkhī punarāvajissaṁ”.

“Nevāhametaṁ abhisaddahāmi,

Sukhī naro maccumukhā pamutto;

Amittahatthaṁ punarāvajeyya,

Korabyaseṭṭha na hi maṁ upesi.

Mutto tuvaṁ porisādassa hatthā,

Gantvā sakaṁ mandiraṁ kāmakāmī;

Madhuraṁ piyaṁ jīvitaṁ laddha rāja,

Kuto tuvaṁ ehisi me sakāsaṁ”.

“Mataṁ vareyya parisuddhasīlo,

Na jīvitaṁ garahito pāpadhammo;

Na hi taṁ naraṁ tāyati duggatīhi,

Yassāpi hetu alikaṁ bhaṇeyya.

Sacepi vāto girimāvaheyya,

Cando ca suriyo ca chamā pateyyuṁ;

Sabbā ca najjo paṭisotaṁ vajeyyuṁ,

Na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ.

Nabhaṁ phaleyya udadhīpi susse,

Saṁvaṭṭaye bhūtadharā vasundharā;

Siluccayo meru samūlamuppate,

Na tvevahaṁ rāja musā bhaṇeyyaṁ.

Asiñca sattiñca parāmasāmi,

Sapathampi te samma ahaṁ karomi;

Tayā pamutto anaṇo bhavitvā,

Saccānurakkhī punarāvajissaṁ”.

“Yo te kato saṅgaro brāhmaṇena,

Raṭṭhe sake issariye ṭhitena;

Taṁ saṅgaraṁ brāhmaṇasappadāya,

Saccānurakkhī punarāvajassu”.

“Yo me kato saṅgaro brāhmaṇena,

Raṭṭhe sake issariye ṭhitena;

Taṁ saṅgaraṁ brāhmaṇasappadāya,

Saccānurakkhī punarāvajissaṁ”.

Mutto ca so porisādassa hatthā,

Gantvāna taṁ brāhmaṇaṁ etadavoca;

“Suṇoma gāthāyo satārahāyo,

Yā me sutā assu hitāya brahme”.

“Sakideva sutasoma,

sabbhi hoti samāgamo;

Sā naṁ saṅgati pāleti,

nāsabbhi bahu saṅgamo.

Sabbhireva samāsetha,

sabbhi kubbetha santhavaṁ;

Sataṁ saddhammamaññāya,

seyyo hoti na pāpiyo.

Jīranti ve rājarathā sucittā,

Atho sarīrampi jaraṁ upeti;

Satañca dhammo na jaraṁ upeti,

Santo have sabbhi pavedayanti.

Nabhañca dūre pathavī ca dūre,

Pāraṁ samuddassa tadāhu dūre;

Tato have dūrataraṁ vadanti,

Satañca dhammo asatañca rāja”.

“Sahassiyā imā gāthā,

nahimā gāthā satārahā;

Cattāri tvaṁ sahassāni,

khippaṁ gaṇhāhi brāhmaṇa”.

“Āsītiyā nāvutiyā ca gāthā,

Satārahā cāpi bhaveyya gāthā;

Paccattameva sutasoma jānahi,

Sahassiyā nāma kā atthi gāthā”.

“Icchāmi vohaṁ sutavuddhimattano,

Santoti maṁ sappurisā bhajeyyuṁ;

Ahaṁ savantīhi mahodadhīva,

Na hi tāta tappāmi subhāsitena.

Aggi yathā tiṇakaṭṭhaṁ dahanto,

Na tappatī sāgarova nadīhi;

Evampi te paṇḍitā rājaseṭṭha,

Sutvā na tappanti subhāsitena.

Sakassa dāsassa yadā suṇomi,

Gāthaṁ ahaṁ atthavatiṁ janinda;

Tameva sakkacca nisāmayāmi,

Na hi tāta dhammesu mamatthi titti.

Idaṁ te raṭṭhaṁ sadhanaṁ sayoggaṁ,

Sakāyuraṁ sabbakāmūpapannaṁ;

Kiṁ kāmahetu paribhāsasi maṁ,

Gacchāmahaṁ porisādassa ñatte”.

“Attānurakkhāya bhavanti hete,

Hatthārohā rathikā pattikā ca;

Assāruhā ye ca dhanuggahāse,

Senaṁ payuñjāma hanāma sattuṁ”.

“Sudukkaraṁ porisādo akāsi,

Jīvaṁ gahetvāna avassajī maṁ;

Taṁ tādisaṁ pubbakiccaṁ saranto,

Dubbhe ahaṁ tassa kathaṁ janinda”.

Vanditvā so pitaraṁ mātarañca,

Anusāsetvā negamañca balañca;

Saccavādī saccānurakkhamāno,

Agamāsi so yattha porisādo.

“Kato mayā saṅgaro brāhmaṇena,

Raṭṭhe sake issariye ṭhitena;

Taṁ saṅgaraṁ brāhmaṇasappadāya,

Saccānurakkhī punarāgatosmi;

Yajassu yaññaṁ khāda maṁ porisāda”.

“Na hāyate khāditaṁ mayhaṁ pacchā,

Citakā ayaṁ tāva sadhūmikāva;

Niddhūmake pacitaṁ sādhupakkaṁ,

Suṇoma gāthāyo satārahāyo”.

“Adhammiko tvaṁ porisādakāsi,

Raṭṭhā ca bhaṭṭho udarassa hetu;

Dhammañcimā abhivadanti gāthā,

Dhammo ca adhammo ca kuhiṁ sameti.

Adhammikassa luddassa,

niccaṁ lohitapāṇino;

Natthi saccaṁ kuto dhammo,

kiṁ sutena karissasi”.

“Yo maṁsahetu migavaṁ careyya,

Yo vā hane purisamattahetu;

Ubhopi te pecca samā bhavanti,