巴利《小部》· 本生

Jātaka

Mahānipāta

Mūgapakkhavagga

1 Mūgapakkhajātaka

“Mā paṇḍiccayaṁ vibhāvaya,

Bālamato bhava sabbapāṇinaṁ;

Sabbo taṁ jano ocināyatu,

Evaṁ tava attho bhavissati”.

“Karomi te taṁ vacanaṁ,

yaṁ maṁ bhaṇasi devate;

Atthakāmāsi me amma,

hitakāmāsi devate”.

“Kiṁ nu santaramānova,

kāsuṁ khaṇasi sārathi;

Puṭṭho me samma akkhāhi,

kiṁ kāsuyā karissasi”.

“Rañño mūgo ca pakkho ca,

putto jāto acetaso;

Somhi raññā samajjhiṭṭho,

puttaṁ me nikhaṇaṁ vane”.

“Na badhiro na mūgosmi,

na pakkho na ca vīkalo;

Adhammaṁ sārathi kayirā,

mañce tvaṁ nikhaṇaṁ vane.

Ūrū bāhuñca me passa,

bhāsitañca suṇohi me;

Adhammaṁ sārathi kayirā,

mañce tvaṁ nikhaṇaṁ vane”.

“Devatā nusi gandhabbo,

adu sakko purindado;

Ko vā tvaṁ kassa vā putto,

kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.

“Namhi devo na gandhabbo,

nāpi sakko purindado;

Kāsirañño ahaṁ putto,

yaṁ kāsuyā nikhaññasi.

Tassa rañño ahaṁ putto,

yaṁ tvaṁ sammūpajīvasi;

Adhammaṁ sārathi kayirā,

mañce tvaṁ nikhaṇaṁ vane.

Yassa rukkhassa chāyāya,

nisīdeyya sayeyya vā;

Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,

mittadubbho hi pāpako.

Yathā rukkho tathā rājā,

yathā sākhā tathā ahaṁ;

Yathā chāyūpago poso,

evaṁ tvamasi sārathi;

Adhammaṁ sārathi kayirā,

mañce tvaṁ nikhaṇaṁ vane.

Pahūtabhakkho bhavati,

vippavuttho sakaṁ gharā;

Bahū naṁ upajīvanti,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Yaṁ yaṁ janapadaṁ yāti,

nigame rājadhāniyo;

Sabbattha pūjito hoti,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Nāssa corā pasāhanti,

nātimaññanti khattiyā;

Sabbe amitte tarati,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Akkuddho sagharaṁ eti,

sabhāyaṁ paṭinandito;

Ñātīnaṁ uttamo hoti,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Sakkatvā sakkato hoti,

garu hoti sagāravo;

Vaṇṇakittibhato hoti,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Pūjako labhate pūjaṁ,

vandako paṭivandanaṁ;

Yaso kittiñca pappoti,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Aggi yathā pajjalati,

devatāva virocati;

Siriyā ajahito hoti,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Gāvo tassa pajāyanti,

khette vuttaṁ virūhati;

Vuttānaṁ phalamasnāti,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Darito pabbatāto vā,

rukkhato patito naro;

Cuto patiṭṭhaṁ labhati,

yo mittānaṁ na dubbhati.

Virūḷhamūlasantānaṁ,

nigrodhamiva māluto;

Amittā nappasāhanti,

yo mittānaṁ na dubbhati”.

“Ehi taṁ paṭinessāmi,

rājaputta sakaṁ gharaṁ;

Rajjaṁ kārehi bhaddante,

kiṁ araññe karissasi”.

“Alaṁ me tena rajjena,

ñātakehi dhanena vā;

Yaṁ me adhammacariyāya,

rajjaṁ labbhetha sārathi”.

“Puṇṇapattaṁ maṁ lābhehi,

rājaputta ito gato;

Pitā mātā ca me dajjuṁ,

rājaputta tayī gate.

Orodhā ca kumārā ca,

vesiyānā ca brāhmaṇā;

Tepi attamanā dajjuṁ,

rājaputta tayī gate.

Hatthārohā anīkaṭṭhā,

rathikā pattikārakā;

Tepi attamanā dajjuṁ,

rājaputta tayī gate.

Bahudhaññā jānapadā,

negamā ca samāgatā;

Upāyanāni me dajjuṁ,

rājaputta tayī gate”.

“Pitu mātu cahaṁ catto,

raṭṭhassa nigamassa ca;

Atho sabbakumārānaṁ,

natthi mayhaṁ sakaṁ gharaṁ.

Anuññāto ahaṁ matyā,

sañcatto pitarā mahaṁ;