巴利《小部》· 本生

Ekoraññe pabbajito,

na kāme abhipatthaye.

Api ataramānānaṁ,

phalāsāva samijjhati;

Vipakkabrahmacariyosmi,

evaṁ jānāhi sārathi.

Api ataramānānaṁ,

sammadattho vipaccati;

Vipakkabrahmacariyosmi,

nikkhanto akutobhayo”.

“Evaṁ vaggukatho santo,

visaṭṭhavacano casi;

Kasmā pitu ca mātucca,

santike na bhaṇī tadā”.

“Nāhaṁ asandhitā pakkho,

na badhiro asotatā;

Nāhaṁ ajivhatā mūgo,

mā maṁ mūgamadhārayi.

Purimaṁ sarāmahaṁ jātiṁ,

yattha rajjamakārayiṁ;

Kārayitvā tahiṁ rajjaṁ,

pāpatthaṁ nirayaṁ bhusaṁ.

Vīsatiñceva vassāni,

tahiṁ rajjamakārayiṁ;

Asītivassasahassāni,

nirayamhi apaccisaṁ.

Tassa rajjassahaṁ bhīto,

mā maṁ rajjābhisecayuṁ;

Tasmā pitu ca mātucca,

santike na bhaṇiṁ tadā.

Ucchaṅge maṁ nisādetvā,

pitā atthānusāsati;

Ekaṁ hanatha bandhatha,

ekaṁ khārāpatacchikaṁ;

Ekaṁ sūlasmiṁ uppetha,

iccassa manusāsati.

Tāyāhaṁ pharusaṁ sutvā,

vācāyo samudīritā;

Amūgo mūgavaṇṇena,

apakkho pakkhasammato;

Sake muttakarīsasmiṁ,

acchāhaṁ samparipluto.

Kasirañca parittañca,

tañca dukkhena saṁyutaṁ;

Komaṁ jīvitamāgamma,

veraṁ kayirātha kenaci.

Paññāya ca alābhena,

dhammassa ca adassanā;

Komaṁ jīvitamāgamma,

veraṁ kayirātha kenaci.

Api ataramānānaṁ,

phalāsāva samijjhati;

Vipakkabrahmacariyosmi,

evaṁ jānāhi sārathi.

Api ataramānānaṁ,

sammadattho vipaccati;

Vipakkabrahmacariyosmi,

nikkhanto akutobhayo”.

“Ahampi pabbajissāmi,

rājaputta tavantike;

Avhāyassu maṁ bhaddante,

pabbajjā mama ruccati”.

“Rathaṁ niyyādayitvāna,

anaṇo ehi sārathi;

Anaṇassa hi pabbajjā,

etaṁ isīhi vaṇṇitaṁ”.

“Yadeva tyāhaṁ vacanaṁ,

akaraṁ bhaddamatthu te;

Tadeva me tvaṁ vacanaṁ,

yācito kattumarahasi.

Idheva tāva acchassu,

yāva rājānamānaye;

Appeva te pitā disvā,

patīto sumano siyā”.

“Karomi tetaṁ vacanaṁ,

yaṁ maṁ bhaṇasi sārathi;

Ahampi daṭṭhukāmosmi,

pitaraṁ me idhāgataṁ.

Ehi samma nivattassu,

kusalaṁ vajjāsi ñātinaṁ;

Mātaraṁ pitaraṁ mayhaṁ,

vutto vajjāsi vandanaṁ”.

Tassa pāde gahetvāna,

katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ;

Sārathi rathamāruyha,

rājadvāraṁ upāgami.

Suññaṁ mātā rathaṁ disvā,

ekaṁ sārathimāgataṁ;

Assupuṇṇehi nettehi,

rodantī naṁ udikkhati.

“Ayaṁ so sārathi eti,

nihantvā mama atrajaṁ;

Nihato nūna me putto,

pathabyā bhūmivaḍḍhano.

Amittā nūna nandanti,

patītā nūna verino;

Āgataṁ sārathiṁ disvā,

nihantvā mama atrajaṁ”.

Suññaṁ mātā rathaṁ disvā,

ekaṁ sārathimāgataṁ;

Assupuṇṇehi nettehi,

rodantī paripucchi naṁ.

“Kiṁ nu mūgo kiṁ nu pakkho,

kiṁ nu so vilapī tadā;

Nihaññamāno bhūmiyā,

taṁ me akkhāhi sārathi.

Kathaṁ hatthehi pādehi,

mūgapakkho vivajjayi;

Nihaññamāno bhūmiyā,

taṁ me akkhāhi pucchito”.

“Akkheyyaṁ te ahaṁ ayye,

dajjāsi abhayaṁ mama;

Yaṁ me sutaṁ vā diṭṭhaṁ vā,

rājaputtassa santike”.

“Abhayaṁ samma te dammi,

abhīto bhaṇa sārathi;

Yaṁ te sutaṁ vā diṭṭhaṁ vā,

rājaputtassa santike”.

“Na so mūgo na so pakkho,

visaṭṭhavacano ca so;