巴利《小部》· 本生

Jātaka

Mahānipāta

Mūgapakkhavagga

3 Suvaṇṇasāmajātaka

“Ko nu maṁ usunā vijjhi,

pamattaṁ udahārakaṁ;

Khattiyo brāhmaṇo vesso,

ko maṁ viddhā nilīyasi.

Na me maṁsāni khajjāni,

Cammenattho na vijjati;

Atha kena nu vaṇṇena,

Viddheyyaṁ maṁ amaññatha.

Ko vā tvaṁ kassa vā putto,

kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ;

Puṭṭho me samma akkhāhi,

kiṁ maṁ viddhā nilīyasi”.

“Rājāhamasmi kāsīnaṁ,

pīḷiyakkhoti maṁ vidū;

Lobhā raṭṭhaṁ pahitvāna,

migamesaṁ carāmahaṁ.

Issatthe casmi kusalo,

daḷhadhammoti vissuto;

Nāgopi me na mucceyya,

āgato usupātanaṁ.

Ko vā tvaṁ kassa vā putto,

kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ;

Pituno attano cāpi,

nāmagottaṁ pavedaya”.

“Nesādaputto bhaddante,

sāmo iti maṁ ñātayo;

Āmantayiṁsu jīvantaṁ,

svajjevāhaṁ gato saye.

Viddhosmi puthusallena,

savisena yathā migo;

Sakamhi lohite rāja,

passa semi paripluto.

Paṭivāmagataṁ sallaṁ,

passa dhimhāmi lohitaṁ;

Āturo tyānupucchāmi,

kiṁ maṁ viddhā nilīyasi.

Ajinamhi haññate dīpi,

nāgo dantehi haññate;

Atha kena nu vaṇṇena,

viddheyyaṁ maṁ amaññatha”.

“Migo upaṭṭhito āsi,

āgato usupātanaṁ;

Taṁ disvā ubbijī sāma,

tena kodho mamāvisi”.

“Yato sarāmi attānaṁ,

yato pattosmi viññutaṁ;

Na maṁ migā uttasanti,

araññe sāpadānipi.

Yato nidhiṁ parihariṁ,

yato pattosmi yobbanaṁ;

Na maṁ migā uttasanti,

araññe sāpadānipi.

Bhīrū kimpurisā rāja,

pabbate gandhamādane;

Sammodamānā gacchāma,

pabbatāni vanāni ca.

Na maṁ migā uttasanti,

araññe sāpadānipi;

Atha kena nu vaṇṇena,

utrāsanti migā mamaṁ”.

“Na taṁ tasa migo sāma,

kiṁ tāhaṁ alikaṁ bhaṇe;

Kodhalobhābhibhūtāhaṁ,

usuṁ te taṁ avassajiṁ.

Kuto nu sāma āgamma,

kassa vā pahito tuvaṁ;

Udahāro nadiṁ gaccha,

āgato migasammataṁ”.

“Andhā mātāpitā mayhaṁ,

te bharāmi brahāvane;

Tesāhaṁ udakāhāro,

āgato migasammataṁ.

Atthi nesaṁ usāmattaṁ,

atha sāhassa jīvitaṁ;

Udakassa alābhena,

maññe andhā marissare.

Na me idaṁ tathā dukkhaṁ,

labbhā hi pumunā idaṁ;

Yañca ammaṁ na passāmi,

taṁ me dukkhataraṁ ito.

Na me idaṁ tathā dukkhaṁ,

labbhā hi pumunā idaṁ;

Yañca tātaṁ na passāmi,

taṁ me dukkhataraṁ ito.

Sā nūna kapaṇā ammā,

cirarattāya rucchati;

Aḍḍharatte va ratte vā,

nadīva avasucchati.

So nūna kapaṇo tāto,

cirarattāya rucchati;

Aḍḍharatte va ratte vā,

nadīva avasucchati.

Uṭṭhānapādacariyāya,

pādasambāhanassa ca;

Sāma tāta vilapantā,

hiṇḍissanti brahāvane.

Idampi dutiyaṁ sallaṁ,

kampeti hadayaṁ mamaṁ;

Yañca andhe na passāmi,

maññe hissāmi jīvitaṁ”.

“Mā bāḷhaṁ paridevesi,

sāma kalyāṇadassana;

Ahaṁ kammakaro hutvā,

bharissaṁ te brahāvane.

Issatthe casmi kusalo,

daḷhadhammoti vissuto;

Ahaṁ kammakaro hutvā,

bharissaṁ te brahāvane.

Migānaṁ vighāsamanvesaṁ,

Vanamūlaphalāni ca;

Ahaṁ kammakaro hutvā,

Bharissaṁ te brahāvane.

Katamaṁ taṁ vanaṁ sāma,

yattha mātāpitā tava;

Ahaṁ te tathā bharissaṁ,

yathā te abharī tuvaṁ”.