巴利《小部》· 本生

Jātaka

Mahānipāta

Mūgapakkhavagga

6. Bhūridattajātaka

“Yaṁ kiñci ratanaṁ atthi,

dhataraṭṭhanivesane;

Sabbāni te upayantu,

dhītaraṁ dehi rājino”.

“Na no vivāho nāgehi,

katapubbo kudācanaṁ;

Taṁ vivāhaṁ asaṁyuttaṁ,

kathaṁ amhe karomase”.

“Jīvitaṁ nūna te cattaṁ,

raṭṭhaṁ vā manujādhipa;

Na hi nāge kupitamhi,

ciraṁ jīvanti tādisā.

Yo tvaṁ deva manussosi,

iddhimantaṁ aniddhimā;

Varuṇassa niyaṁputtaṁ,

yāmunaṁ atimaññasi”.

“Nātimaññāmi rājānaṁ,

dhataraṭṭhaṁ yasassinaṁ;

Dhataraṭṭho hi nāgānaṁ,

bahūnamapi issaro.

Ahi mahānubhāvopi,

na me dhītaramāraho;

Khattiyo ca videhānaṁ,

abhijātā samuddajā”.

“Kambalassatarā uṭṭhentu,

sabbe nāge nivedaya;

Bārāṇasiṁ pavajjantu,

mā ca kañci viheṭhayuṁ”.

“Nivesanesu sobbhesu,

rathiyā caccaresu ca;

Rukkhaggesu ca lambantu,

vitatā toraṇesu ca.

Ahampi sabbasetena,

mahatā sumahaṁ puraṁ;

Parikkhipissaṁ bhogehi,

kāsīnaṁ janayaṁ bhayaṁ”.

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

uragānekavaṇṇino;

Bārāṇasiṁ pavajjiṁsu,

na ca kañci viheṭhayuṁ.

Nivesanesu sobbhesu,

rathiyā caccaresu ca;

Rukkhaggesu ca lambiṁsu,

vitatā toraṇesu ca.

Tesu disvāna lambante,

puthū kandiṁsu nāriyo;

Nāge soṇḍikate disvā,

passasante muhuṁ muhuṁ.

Bārāṇasī pabyathitā,

āturā samapajjatha;

Bāhā paggayha pakkanduṁ,

“dhītaraṁ dehi rājino”.

(…)

“Pupphābhihārassa vanassa majjhe,

Ko lohitakkho vitatantaraṁso;

Kā kambukāyūradharā suvatthā,

Tiṭṭhanti nāriyo dasa vandamānā.

Ko tvaṁ brahābāhu vanassa majjhe,

Virocasi ghatasittova aggi;

Mahesakkho aññatarosi yakkho,

Udāhu nāgosi mahānubhāvo”.

“Nāgohamasmi iddhimā,

tejassī duratikkamo;

Ḍaṁseyyaṁ tejasā kuddho,

phītaṁ janapadaṁ api.

Samuddajā hi me mātā,

dhataraṭṭho ca me pitā;

Sudassanakaniṭṭhosmi,

bhūridattoti maṁ vidū.

Yaṁ gambhīraṁ sadāvaṭṭaṁ,

rahadaṁ bhismaṁ pekkhasi;

Esa dibyo mamāvāso,

anekasataporiso.

Mayūrakoñcābhirudaṁ,

nīlodaṁ vanamajjhato;

Yamunaṁ pavisa mā bhīto,

khemaṁ vattavataṁ sivaṁ.

Tattha patto sānucaro,

saha puttena brāhmaṇa;

Pūjito mayhaṁ kāmehi,

sukhaṁ brāhmaṇa vacchasi”.

“Samā samantaparito,

pahūtatagarā mahī;

Indagopakasañchannā,

sobhati harituttamā.

Rammāni vanacetyāni,

rammā haṁsūpakūjitā;

Opupphāpadmā tiṭṭhanti,

pokkharañño sunimmitā.

Aṭṭhaṁsā sukatā thambhā,

sabbe veḷuriyāmayā;

Sahassathambhā pāsādā,

pūrā kaññāhi jotare.

Vimānaṁ upapannosi,

dibyaṁ puññehi attano;

Asambādhaṁ sivaṁ rammaṁ,

accantasukhasaṁhitaṁ.

Maññe sahassanettassa,

vimānaṁ nābhikaṅkhasi;

Iddhī hi tyāyaṁ vipulā,

sakkasseva jutīmato”.

“Manasāpi na pattabbo,

ānubhāvo jutīmato;

Paricārayamānānaṁ,

saindānaṁ vasavattinaṁ.

Taṁ vimānaṁ abhijjhāya,

amarānaṁ sukhesinaṁ;

Uposathaṁ upavasanto,

semi vammikamuddhani”.

“Ahañca migamesāno,

saputto pāvisiṁ vanaṁ;

Taṁ maṁ mataṁ vā jīvaṁ vā,

nābhivedenti ñātakā.

Āmantaye bhūridattaṁ,

kāsiputtaṁ yasassinaṁ;

Tayā no samanuññātā,