巴利《小部》· 本生

So tena pariciṇṇo tvaṁ,

sabbakāmehi tappito;

Aduṭṭhassa tuvaṁ dubbhi,

taṁ te veraṁ idhāgataṁ.

Khippaṁ gīvaṁ pasārehi,

na te dassāmi jīvitaṁ;

Bhātu parisaraṁ veraṁ,

chedayissāmi te siraṁ”.

“Ajjhāyako yācayogī,

āhutaggi ca brāhmaṇo;

Etehi tīhi ṭhānehi,

avajjho hoti brāhmaṇo”.

“Yaṁ pūraṁ dhataraṭṭhassa,

ogāḷhaṁ yamunaṁ nadiṁ;

Jotate sabbasovaṇṇaṁ,

girimāhacca yāmunaṁ.

Tattha te purisabyagghā,

sodariyā mama bhātaro;

Yathā te tattha vakkhanti,

tathā hessasi brāhmaṇa”.

(…)

“Anittarā ittarasampayuttā,

Yaññā ca vedā ca subhoga loke;

Tadaggarayhañhi vinindamāno,

Jahāti vittañca satañca dhammaṁ.

Ajjhenamariyā pathaviṁ janindā,

Vessā kasiṁ pāricariyañca suddā;

Upāgu paccekaṁ yathāpadesaṁ,

Katāhu ete vasināti āhu.

Dhātā vidhātā varuṇo kuvero,

Somo yamo candimā vāyu sūriyo;

Etepi yaññaṁ puthuso yajitvā,

Ajjhāyakānaṁ atho sabbakāme.

Vikāsitā cāpasatāni pañca,

Yo ajjuno balavā bhīmaseno;

Sahassabāhu asamo pathabyā,

Sopi tadā mādahi jātavedaṁ.

Yo brāhmaṇe bhojayi dīgharattaṁ,

Annena pānena yathānubhāvaṁ;

Pasannacitto anumodamāno,

Subhoga devaññataro ahosi.

Mahāsanaṁ devamanomavaṇṇaṁ,

Yo sappinā asakkhi bhojetumaggiṁ;

Sa yaññatantaṁ varato yajitvā,

Dibbaṁ gatiṁ mucalindajjhagacchi.

Mahānubhāvo vassasahassajīvī,

Yo pabbajī dassaneyyo uḷāro;

Hitvā apariyanta raṭṭhaṁ sasenaṁ,

Rājā dudīpopi jagāma saggaṁ.

Yo sāgarantaṁ sāgaro vijitvā,

Yūpaṁ subhaṁ soṇṇamayaṁ uḷāraṁ;

Ussesi vessānaramādahāno,

Subhoga devaññataro ahosi.

Yassānubhāvena subhoga gaṅgā,

Pavattatha dadhisannisinnaṁ samuddaṁ;

Salomapādo paricariya maggiṁ,

Aṅgo sahassakkhapurajjhagacchi.

Mahiddhiko devavaro yasassī,

Senāpati tidive vāsavassa;

So somayāgena malaṁ vihantvā,

Subhoga devaññataro ahosi.

Akārayi lokamimaṁ parañca,

Bhāgīrathiṁ himavantañca gijjhaṁ;

Yo iddhimā devavaro yasassī,

Sopi tadā ādahi jātavedaṁ.

Mālāgirī himavā yo ca gijjho,

Sudassano nisabho kuveru;

Ete ca aññe ca nagā mahantā,

Cityā katā yaññakarehi māhu.

Ajjhāyakaṁ mantaguṇūpapannaṁ,

Tapassinaṁ yācayogotidhāhu;

Tīre samuddassudakaṁ sajantaṁ,

Taṁ sāgarojjhohari tenapeyyo.

Āyāgavatthūni puthū pathabyā,

Saṁvijjanti brāhmaṇā vāsavassa;

Purimaṁ disaṁ pacchimaṁ dakkhiṇuttaraṁ,

Saṁvijjamānā janayanti vedaṁ”.

“Kalī hi dhīrāna kaṭaṁ magānaṁ,

Bhavanti vedajjhagatānariṭṭha;

Marīcidhammaṁ asamekkhitattā,

Māyāguṇā nātivahanti paññaṁ.

Vedā na tāṇāya bhavanti dassa,

Mittadduno bhūnahuno narassa;

Na tāyate pariciṇṇo ca aggi,

Dosantaraṁ maccamanariyakammaṁ.

Sabbañca maccā sadhanaṁ sabhogaṁ,

Ādīpitaṁ dāru tiṇena missaṁ;

Dahaṁ na tappe asamatthatejo,

Ko taṁ subhikkhaṁ dvirasaññu kayirā.

Yathāpi khīraṁ vipariṇāmadhammaṁ,

Dadhi bhavitvā navanītampi hoti;

Evampi aggi vipariṇāmadhammo,

Tejo samorohatī yogayutto.

Na dissatī aggimanuppaviṭṭho,

Sukkhesu kaṭṭhesu navesu cāpi;

Nāmatthamāno araṇīnarena,

Nākammunā jāyati jātavedo.

Sace hi aggi antarato vaseyya,

Sukkhesu kaṭṭhesu navesu cāpi;

Sabbāni susseyyu vanāni loke,

Sukkhāni kaṭṭhāni ca pajjaleyyuṁ.

Karoti ce dārutiṇena puññaṁ,

Bhojaṁ naro dhūmasikhiṁ patāpavaṁ;

Aṅgārikā loṇakarā ca sūdā,

Sarīradāhāpi kareyyu puññaṁ.

Atha ce hi ete na karonti puññaṁ,

Ajjhenamaggiṁ idha tappayitvā;

Na koci lokasmiṁ karoti puññaṁ,

Bhojaṁ naro dhūmasikhiṁ patāpavaṁ.

Kathañhi lokāpacito samāno,

Amanuññagandhaṁ bahūnaṁ akantaṁ;

Yadeva maccā parivajjayanti,

Tadappasatthaṁ dvirasaññu bhuñje.

Sikhimpi devesu vadanti heke,

Āpaṁ milakkhū pana devamāhu;

Sabbeva ete vitathaṁ bhaṇanti,

Aggī na devaññataro na cāpo.

Anindriyabaddhamasaññakāyaṁ,

Vessānaraṁ kammakaraṁ pajānaṁ;

Paricariya maggiṁ sugatiṁ kathaṁ vaje,