巴利《小部》· 本生

Jātaka

Mahānipāta

Mūgapakkhavagga

Vessantarajātaka

1. Dasavarakathā

“Phussatī varavaṇṇābhe,

varassu dasadhā vare;

Pathabyā cārupubbaṅgi,

yaṁ tuyhaṁ manaso piyaṁ”.

“Devarāja namo tyatthu,

kiṁ pāpaṁ pakataṁ mayā;

Rammā cāvesi maṁ ṭhānā,

vātova dharaṇīruhaṁ”.

“Na ceva te kataṁ pāpaṁ,

na ca me tvamasi appiyā;

Puññañca te parikkhīṇaṁ,

yena tevaṁ vadāmahaṁ.

Santike maraṇaṁ tuyhaṁ,

vinābhāvo bhavissati;

Paṭigaṇhāhi me ete,

vare dasa pavecchato”.

“Varañce me ado sakka,

sabbabhūtānamissara;

Sivirājassa bhaddante,

tattha assaṁ nivesane.

Nīlanettā nīlabhamu,

nilakkhī ca yathā migī;

Phussatī nāma nāmena,

tatthapassaṁ purindada.

Puttaṁ labhetha varadaṁ,

yācayogaṁ amacchariṁ;

Pūjitaṁ paṭirājūhi,

kittimantaṁ yasassinaṁ.

Gabbhaṁ me dhārayantiyā,

majjhimaṅgaṁ anunnataṁ;

Kucchi anunnato assa,

cāpaṁva likhitaṁ samaṁ.

Thanā me nappapateyyuṁ,

palitā na santu vāsava;

Kāye rajo na limpetha,

vajjhañcāpi pamocaye.

Mayūrakoñcābhirude,

nārivaragaṇāyute;

Khujjacelāpakākiṇṇe,

sūtamāgadhavaṇṇite.

Citraggaḷerughusite,

surāmaṁsapabodhane;

Sivirājassa bhaddante,

tatthassaṁ mahesī piyā”.

“Ye te dasa varā dinnā,

mayā sabbaṅgasobhane;

Sivirājassa vijite,

sabbe te lacchasī vare”.

Idaṁ vatvāna maghavā,

devarājā sujampati;

Phussatiyā varaṁ datvā,

anumodittha vāsavo.

Dasavarakathā nāma.

“Parūḷhakacchanakhalomā,

paṅkadantā rajassirā;

Paggayha dakkhiṇaṁ bāhuṁ,

kiṁ maṁ yācanti brāhmaṇā”.

“Ratanaṁ deva yācāma,

sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ;

Dadāhi pavaraṁ nāgaṁ,

īsādantaṁ urūḷhavaṁ”.

“Dadāmi na vikampāmi,

yaṁ maṁ yācanti brāhmaṇā;

Pabhinnaṁ kuñjaraṁ dantiṁ,

opavayhaṁ gajuttamaṁ”.

Hatthikkhandhato oruyha,

rājā cāgādhimānaso;

Brāhmaṇānaṁ adā dānaṁ,

sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano.

Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ,

tadāsi lomahaṁsanaṁ;

Hatthināge padinnamhi,

medanī sampakampatha.

Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ,

tadāsi lomahaṁsanaṁ;

Hatthināge padinnamhi,

khubhittha nagaraṁ tadā.

Samākulaṁ puraṁ āsi,

ghoso ca vipulo mahā;

Hatthināge padinnamhi,

sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhane.

Uggā ca rājaputtā ca,

vesiyānā ca brāhmaṇā;

Hatthārohā anīkaṭṭhā,

rathikā pattikārakā.

Kevalo cāpi nigamo,

sivayo ca samāgatā;

Disvā nāgaṁ nīyamānaṁ,

te rañño paṭivedayuṁ.

“Vidhamaṁ deva te raṭṭhaṁ,

putto vessantaro tava;

Kathaṁ no hatthinaṁ dajjā,

nāgaṁ raṭṭhassa pūjitaṁ.

Kathaṁ no kuñjaraṁ dajjā,

īsādantaṁ urūḷhavaṁ;

Khettaññuṁ sabbayuddhānaṁ,

sabbasetaṁ gajuttamaṁ.

Paṇḍukambalasañchannaṁ,

pabhinnaṁ sattumaddanaṁ;

Dantiṁ savāḷabījaniṁ,

setaṁ kelāsasādisaṁ.

Sasetacchattaṁ saupādheyyaṁ,

Sāthabbanaṁ sahatthipaṁ;

Aggayānaṁ rājavāhiṁ,

Brāhmaṇānaṁ adā gajaṁ.

Annaṁ pānañca yo dajjā,

vatthasenāsanāni ca;

Etaṁ kho dānaṁ patirūpaṁ,

etaṁ kho brāhmaṇārahaṁ.

Ayaṁ te vaṁsarājā no,

sivīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano;

Kathaṁ vessantaro putto,

gajaṁ bhājeti sañjaya.

Sace tvaṁ na karissasi,

sivīnaṁ vacanaṁ idaṁ;