巴利《小部》· 本生

añño vā pana pesiyo;

Tassāpi suvihīnassa,

ko lajjī paharissati.

Vārijasseva me sato,

baddhassa kumināmukhe;

Akkosati paharati,

piye putte apassato.

Adu cāpaṁ gahetvāna,

khaggaṁ bandhiya vāmato;

Ānessāmi sake putte,

puttānañhi vadho dukho.

Aṭṭhānametaṁ dukkharūpaṁ,

Yaṁ kumārā vihaññare;

Satañca dhammamaññāya,

Ko datvā anutappati”.

“Saccaṁ kirevamāhaṁsu,

narā ekacciyā idha;

Yassa natthi sakā mātā,

yathā natthi tatheva so.

Ehi kaṇhe marissāma,

natthattho jīvitena no;

Dinnamhāti janindena,

brāhmaṇassa dhanesino;

Accāyikassa luddassa,

yo no gāvova sumbhati.

Ime te jambukā rukkhā,

vedisā sinduvārakā;

Vividhāni rukkhajātāni,

tāni kaṇhe jahāmase.

Assatthā panasā ceme,

nigrodhā ca kapitthanā;

Vividhāni phalajātāni,

tāni kaṇhe jahāmase.

Ime tiṭṭhanti ārāmā,

ayaṁ sītūdakā nadī;

Yatthassu pubbe kīḷāma,

tāni kaṇhe jahāmase.

Vividhāni pupphajātāni,

asmiṁ uparipabbate;

Yānassu pubbe dhārema,

tāni kaṇhe jahāmase.

Vividhāni phalajātāni,

asmiṁ uparipabbate;

Yānassu pubbe bhuñjāma,

tāni kaṇhe jahāmase.

Ime no hatthikā assā,

balībaddā ca no ime;

Yehissu pubbe kīḷāma,

tāni kaṇhe jahāmase”.

Nīyamānā kumārā te,

brāhmaṇassa pamuñciya;

Tena tena padhāviṁsu,

jālī kaṇhājinā cubho.

Tato so rajjumādāya,

daṇḍañcādāya brāhmaṇo;

Ākoṭayanto te neti,

sivirājassa pekkhato.

Taṁ taṁ kaṇhājināvoca,

“ayaṁ maṁ tāta brāhmaṇo;

Laṭṭhiyā paṭikoṭeti,

ghare jātaṁva dāsiyaṁ.

Na cāyaṁ brāhmaṇo tāta,

dhammikā honti brāhmaṇā;

Yakkho brāhmaṇavaṇṇena,

khādituṁ tāta neti no;

Nīyamāne pisācena,

kiṁ nu tāta udikkhasi”.

“Ime no pādakā dukkhā,

dīgho caddhā suduggamo;

Nīce colambate sūriyo,

brāhmaṇo ca dhāreti no.

Okandāmase bhūtāni,

pabbatāni vanāni ca;

Sarassa sirasā vandāma,

supatitthe ca āpake.

Tiṇalatāni osadhyo,

pabbatāni vanāni ca;

Ammaṁ ārogyaṁ vajjātha,

ayaṁ no neti brāhmaṇo.

Vajjantu bhonto ammañca,

Maddiṁ asmāka mātaraṁ;

Sace anupatitukāmāsi,

Khippaṁ anupatiyāsi no.

Ayaṁ ekapadī eti,

ujuṁ gacchati assamaṁ;

Tamevānupateyyāsi,

api passesi ne lahuṁ.

Aho vata re jaṭinī,

vanamūlaphalahārike;

Suññaṁ disvāna assamaṁ,

taṁ te dukkhaṁ bhavissati.

Ativelaṁ nu ammāya,

uñchā laddho anappako;

Yā no baddhe na jānāsi,

brāhmaṇena dhanesinā.

Accāyikena luddena,

yo no gāvova sumbhati;

Apajja ammaṁ passemu,

sāyaṁ uñchāto āgataṁ.

Dajjā ammā brāhmaṇassa,

phalaṁ khuddena missitaṁ;

Tadāyaṁ asito dhāto,

na bāḷhaṁ dhārayeyya no.

Sūnā ca vata no pādā,

bāḷhaṁ dhāreti brāhmaṇo;

Iti tattha vilapiṁsu,

kumārā mātugiddhino”.

Dārakapabbaṁ nāma.

9. Maddīpabba

Tesaṁ lālappitaṁ sutvā,

tayo vāḷā vane migā;

Sīho byaggho ca dīpi ca,

idaṁ vacanamabravuṁ.

“Mā heva no rājaputtī,

sāyaṁ uñchāto āgamā;

Mā hevamhāka nibbhoge,

heṭhayittha vane migā.

Sīho ce naṁ viheṭheyya,

byaggho dīpi ca lakkhaṇaṁ;

Neva jālīkumārassa,