完整巴利原文 · 稳定分页 当前仅加载第 1 阅读页；保留 Bilara 原生段落标识，每页最多 120 段。
Majjhima Nikāya 137
mn137:0.1Saḷāyatanavibhaṅgasutta
mn137:0.2Evaṁ me sutaṁ—
mn137:1.1ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
mn137:1.2Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
mn137:1.3“bhikkhavo”ti.
mn137:1.4“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
mn137:1.5Bhagavā etadavoca:
mn137:1.6“saḷāyatanavibhaṅgaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.
mn137:2.1Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
mn137:2.2“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
mn137:2.3Bhagavā etadavoca:
mn137:2.4“‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbāni, cha bāhirāni āyatanāni veditabbāni, cha viññāṇakāyā veditabbā, cha phassakāyā veditabbā, aṭṭhārasa manopavicārā veditabbā, chattiṁsa sattapadā veditabbā, tatra idaṁ nissāya idaṁ pajahatha, tayo satipaṭṭhānā yadariyo sevati yadariyo sevamāno satthā gaṇamanusāsitumarahati, so vuccati yoggācariyānaṁ anuttaro purisadammasārathī’ti—
mn137:3.1ayamuddeso saḷāyatanavibhaṅgassa.
mn137:3.2‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī’ti—
mn137:4.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
mn137:4.2‘Cakkhāyatanaṁ sotāyatanaṁ ghānāyatanaṁ jivhāyatanaṁ kāyāyatanaṁ manāyatanaṁ—
mn137:4.3cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī’ti—
mn137:4.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
mn137:4.5‘Cha bāhirāni āyatanāni veditabbānī’ti—
mn137:5.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
mn137:5.2‘Rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ dhammāyatanaṁ—
mn137:5.3cha bāhirāni āyatanāni veditabbānī’ti—
mn137:5.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
mn137:5.5‘Cha viññāṇakāyā veditabbā’ti—
mn137:6.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
mn137:6.2‘Cakkhuviññāṇaṁ sotaviññāṇaṁ ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ—
mn137:6.3cha viññāṇakāyā veditabbā’ti—
mn137:6.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
mn137:6.5‘Cha phassakāyā veditabbā’ti—
mn137:7.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
mn137:7.2‘Cakkhusamphasso sotasamphasso ghānasamphasso jivhāsamphasso kāyasamphasso manosamphasso—
mn137:7.3cha phassakāyā veditabbā’ti—
mn137:7.4iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
mn137:7.5‘Aṭṭhārasa manopavicārā veditabbā’ti—
mn137:8.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
mn137:8.2‘Cakkhunā rūpaṁ disvā somanassaṭṭhānīyaṁ rūpaṁ upavicarati, domanassaṭṭhānīyaṁ rūpaṁ upavicarati, upekkhāṭṭhānīyaṁ rūpaṁ upavicarati.
mn137:8.3Sotena saddaṁ sutvā …pe…
mn137:8.4ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
mn137:8.5jivhāya rasaṁ sāyitvā …
mn137:8.6kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
mn137:8.7manasā dhammaṁ viññāya somanassaṭṭhānīyaṁ dhammaṁ upavicarati, domanassaṭṭhānīyaṁ dhammaṁ upavicarati, upekkhāṭṭhānīyaṁ dhammaṁ upavicarati.
mn137:8.8Iti cha somanassūpavicārā, cha domanassūpavicārā, cha upekkhūpavicārā, aṭṭhārasa manopavicārā veditabbā’ti—
mn137:8.9iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
mn137:8.10‘Chattiṁsa sattapadā veditabbā’ti—
mn137:9.1iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
mn137:9.2Cha gehasitāni somanassāni, cha nekkhammasitāni somanassāni, cha gehasitāni domanassāni, cha nekkhammasitāni domanassāni, cha gehasitā upekkhā, cha nekkhammasitā upekkhā.
mn137:9.3Tattha katamāni cha gehasitāni somanassāni?
mn137:10.1Cakkhuviññeyyānaṁ rūpānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ manoramānaṁ lokāmisapaṭisaṁyuttānaṁ paṭilābhaṁ vā paṭilābhato samanupassato pubbe vā paṭiladdhapubbaṁ atītaṁ niruddhaṁ vipariṇataṁ samanussarato uppajjati somanassaṁ.
mn137:10.2Yaṁ evarūpaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati gehasitaṁ somanassaṁ.
mn137:10.3Sotaviññeyyānaṁ saddānaṁ …
mn137:10.4ghānaviññeyyānaṁ gandhānaṁ …
mn137:10.5jivhāviññeyyānaṁ rasānaṁ …
mn137:10.6kāyaviññeyyānaṁ phoṭṭhabbānaṁ …
mn137:10.7manoviññeyyānaṁ dhammānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ …pe… somanassaṁ.
mn137:10.8Yaṁ evarūpaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati gehasitaṁ somanassaṁ.
mn137:10.9Imāni cha gehasitāni somanassāni.
mn137:10.10Tattha katamāni cha nekkhammasitāni somanassāni?
mn137:11.1Rūpānaṁ tveva aniccataṁ viditvā vipariṇāmavirāganirodhaṁ, ‘pubbe ceva rūpā etarahi ca sabbe te rūpā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passato uppajjati somanassaṁ.
mn137:11.2Yaṁ evarūpaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati nekkhammasitaṁ somanassaṁ.
mn137:11.3Saddānaṁ tveva …
mn137:11.4gandhānaṁ tveva …
mn137:11.5rasānaṁ tveva …
mn137:11.6phoṭṭhabbānaṁ tveva …
mn137:11.7dhammānaṁ tveva aniccataṁ viditvā vipariṇāmavirāganirodhaṁ, ‘pubbe ceva dhammā etarahi ca sabbe te dhammā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passato uppajjati somanassaṁ.
mn137:11.8Yaṁ evarūpaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati nekkhammasitaṁ somanassaṁ.
mn137:11.9Imāni cha nekkhammasitāni somanassāni.
mn137:11.10Tattha katamāni cha gehasitāni domanassāni?
mn137:12.1Cakkhuviññeyyānaṁ rūpānaṁ …
mn137:12.2pe…
mn137:12.3sotaviññeyyānaṁ saddānaṁ …
mn137:12.4ghānaviññeyyānaṁ gandhānaṁ …
mn137:12.5jivhāviññeyyānaṁ rasānaṁ …
mn137:12.6kāyaviññeyyānaṁ phoṭṭhabbānaṁ …
mn137:12.7manoviññeyyānaṁ dhammānaṁ iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ manoramānaṁ lokāmisapaṭisaṁyuttānaṁ appaṭilābhaṁ vā appaṭilābhato samanupassato pubbe vā appaṭiladdhapubbaṁ atītaṁ niruddhaṁ vipariṇataṁ samanussarato uppajjati domanassaṁ.
mn137:12.8Yaṁ evarūpaṁ domanassaṁ idaṁ vuccati gehasitaṁ domanassaṁ.
mn137:12.9Imāni cha gehasitāni domanassāni.
mn137:12.10Tattha katamāni cha nekkhammasitāni domanassāni?
mn137:13.1Rūpānaṁ tveva aniccataṁ viditvā vipariṇāmavirāganirodhaṁ, ‘pubbe ceva rūpā etarahi ca sabbe te rūpā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaṁ upaṭṭhāpeti:
mn137:13.2‘kudāssu nāmāhaṁ tadāyatanaṁ upasampajja viharissāmi yadariyā etarahi āyatanaṁ upasampajja viharantī’ti iti anuttaresu vimokkhesu pihaṁ upaṭṭhāpayato uppajjati pihapaccayā domanassaṁ.
mn137:13.3Yaṁ evarūpaṁ domanassaṁ idaṁ vuccati nekkhammasitaṁ domanassaṁ.
mn137:13.4Saddānaṁ tveva …pe…
mn137:13.5gandhānaṁ tveva …
mn137:13.6rasānaṁ tveva …
mn137:13.7phoṭṭhabbānaṁ tveva …
mn137:13.8dhammānaṁ tveva aniccataṁ viditvā vipariṇāmavirāganirodhaṁ, ‘pubbe ceva dhammā etarahi ca sabbe te dhammā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya disvā anuttaresu vimokkhesu pihaṁ upaṭṭhāpeti:
mn137:13.9‘kudāssu nāmāhaṁ tadāyatanaṁ upasampajja viharissāmi yadariyā etarahi āyatanaṁ upasampajja viharantī’ti iti anuttaresu vimokkhesu pihaṁ upaṭṭhāpayato uppajjati pihapaccayā domanassaṁ.
mn137:13.10Yaṁ evarūpaṁ domanassaṁ idaṁ vuccati nekkhammasitaṁ domanassaṁ.
mn137:13.11Imāni cha nekkhammasitāni domanassāni.
mn137:13.12Tattha katamā cha gehasitā upekkhā?
mn137:14.1Cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino assutavato puthujjanassa.
mn137:14.2Yā evarūpā upekkhā, rūpaṁ sā nātivattati.
mn137:14.3Tasmā sā upekkhā ‘gehasitā’ti vuccati.
mn137:14.4Sotena saddaṁ sutvā …
mn137:14.5ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
mn137:14.6jivhāya rasaṁ sāyitvā …
mn137:14.7kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
mn137:14.8manasā dhammaṁ viññāya uppajjati upekkhā bālassa mūḷhassa puthujjanassa anodhijinassa avipākajinassa anādīnavadassāvino assutavato puthujjanassa.
mn137:14.9Yā evarūpā upekkhā, dhammaṁ sā nātivattati.
mn137:14.10Tasmā sā upekkhā ‘gehasitā’ti vuccati.
mn137:14.11Imā cha gehasitā upekkhā.
mn137:14.12Tattha katamā cha nekkhammasitā upekkhā?
mn137:15.1Rūpānaṁ tveva aniccataṁ viditvā vipariṇāmavirāganirodhaṁ, ‘pubbe ceva rūpā etarahi ca sabbe te rūpā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passato uppajjati upekkhā.
mn137:15.2Yā evarūpā upekkhā, rūpaṁ sā ativattati.
mn137:15.3Tasmā sā upekkhā ‘nekkhammasitā’ti vuccati.
mn137:15.4Saddānaṁ tveva …
mn137:15.5gandhānaṁ tveva …
mn137:15.6rasānaṁ tveva …
mn137:15.7phoṭṭhabbānaṁ tveva …
mn137:15.8dhammānaṁ tveva aniccataṁ viditvā vipariṇāmavirāganirodhaṁ, ‘pubbe ceva dhammā etarahi ca sabbe te dhammā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya passato uppajjati upekkhā.
mn137:15.9Yā evarūpā upekkhā, dhammaṁ sā ativattati.
mn137:15.10Tasmā sā upekkhā ‘nekkhammasitā’ti vuccati.
mn137:15.11Imā cha nekkhammasitā upekkhā.
mn137:15.12‘Chattiṁsa sattapadā veditabbā’ti—
mn137:15.13iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
mn137:15.14‘Tatra idaṁ nissāya idaṁ pajahathā’ti—
mn137:16.1iti kho panetaṁ vuttaṁ; Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
mn137:16.2Tatra, bhikkhave, yāni cha nekkhammasitāni somanassāni tāni nissāya tāni āgamma yāni cha gehasitāni somanassāni tāni pajahatha, tāni samatikkamatha.
mn137:16.3Evametesaṁ pahānaṁ hoti, evametesaṁ samatikkamo hoti.
mn137:16.4Tatra, bhikkhave, yāni cha nekkhammasitāni domanassāni tāni nissāya tāni āgamma yāni cha gehasitāni domanassāni tāni pajahatha, tāni samatikkamatha.
mn137:16.5