上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Nissaggiyakaṇḍa

Kosiyavagga

18. Rūpiyasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto aññatarassa kulassa kulūpako hoti niccabhattiko.

Yaṁ tasmiṁ kule uppajjati khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviso ṭhapiyyati.

Tena kho pana samayena sāyaṁ tasmiṁ kule maṁsaṁ uppannaṁ hoti.

Tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviso ṭhapito hoti.

Tassa kulassa dārako rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya rodati—“maṁsaṁ me dethā”ti.

Atha kho so puriso pajāpatiṁ etadavoca—“ayyassa paṭivisaṁ dārakassa dehi.

Aññaṁ cetāpetvā ayyassa dassāmā”ti.

Atha kho āyasmā upanando sakyaputto pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaraṁ ādāya yena taṁ kulaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

Atha kho so puriso yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca—

“hiyyo kho, bhante, sāyaṁ maṁsaṁ uppannaṁ ahosi. Tato ayyassa paṭiviso ṭhapito.

Ayaṁ, bhante, dārako rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya rodati—‘maṁsaṁ me dethā’ti. Ayyassa paṭiviso dārakassa dinno.

Kahāpaṇena, bhante, kiṁ āhariyyatū”ti?

“Pariccatto me, āvuso, kahāpaṇo”ti?

“Āma, bhante, pariccatto”ti.

“Taññeva me, āvuso, kahāpaṇaṁ dehī”ti.

Atha kho so puriso āyasmato upanandassa sakyaputtassa kahāpaṇaṁ datvā ujjhāyati khiyyati vipāceti—“Yatheva mayaṁ rūpiyaṁ paṭiggaṇhāma evamevime samaṇā sakyaputtiyā rūpiyaṁ paṭiggaṇhantī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto rūpiyaṁ paṭiggahessatī”ti.

Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, upananda, rūpiyaṁ paṭiggahesī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, rūpiyaṁ paṭiggahessasi.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu jātarūparajataṁ uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā upanikkhittaṁ vā sādiyeyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.

Yo panāti

yo yādiso …pe…

bhikkhūti

…pe… ayaṁ imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti.

Jātarūpaṁ nāma

satthuvaṇṇo vuccati.

Rajataṁ nāma

kahāpaṇo lohamāsako dārumāsako jatumāsako ye vohāraṁ gacchanti.

Uggaṇheyyāti

sayaṁ gaṇhāti nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Uggaṇhāpeyyāti

aññaṁ gāhāpeti nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Upanikkhittaṁ vā sādiyeyyāti

idaṁ ayyassa hotūti upanikkhittaṁ sādiyati, nissaggiyaṁ hoti.

Saṅghamajjhe nissajjitabbaṁ.

Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ—

tena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“ahaṁ, bhante, rūpiyaṁ paṭiggahesiṁ.

Idaṁ me nissaggiyaṁ.

Imāhaṁ saṅghassa nissajjāmī”ti.

Nissajjitvā āpatti desetabbā.

Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā.

Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā so vattabbo—

“āvuso, imaṁ jānāhī”ti.

Sace so bhaṇati—

“iminā kiṁ āhariyyatū”ti,

na vattabbo—

“imaṁ vā imaṁ vā āharā”ti.

Kappiyaṁ ācikkhitabbaṁ—

sappi vā telaṁ vā madhu vā phāṇitaṁ vā.

Sace so tena parivattetvā kappiyaṁ āharati rūpiyappaṭiggāhakaṁ ṭhapetvā sabbeheva paribhuñjitabbaṁ.

Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ;

no ce labhetha, so vattabbo—

“āvuso, imaṁ chaḍḍehī”ti.

Sace so chaḍḍeti, iccetaṁ kusalaṁ;

no ce chaḍḍeti, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo—

yo na chandāgatiṁ gaccheyya, na dosāgatiṁ gaccheyya, na mohāgatiṁ gaccheyya, na bhayāgatiṁ gaccheyya, chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya.

“Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo.

Paṭhamaṁ bhikkhu yācitabbo.

Yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo—

‘Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ rūpiyachaḍḍakaṁ sammanneyya.

Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ rūpiyachaḍḍakaṁ sammannati.

Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako.

Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī,

evametaṁ dhārayāmī’”ti.

Tena sammatena bhikkhunā animittaṁ katvā pātetabbaṁ.

Sace nimittaṁ katvā pāteti, āpatti dukkaṭassa.

Rūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṁ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Rūpiye vematiko rūpiyaṁ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Rūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṁ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Arūpiye rūpiyasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Arūpiye vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Arūpiye arūpiyasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati—

yassa bhavissati so harissatīti,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Rūpiyasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.