上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Nissaggiyakaṇḍa

Pattavagga

21. Pattasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bahū patte sannicayaṁ karonti.

Manussā vihāracārikaṁ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bahū patte sannicayaṁ karissanti,

pattavāṇijjaṁ vā samaṇā sakyaputtiyā karissanti āmattikāpaṇaṁ vā pasāressantī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekapattaṁ dhāressantī”ti.

Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, atirekapattaṁ dhārethā”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, atirekapattaṁ dhāressatha.

Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Yo pana bhikkhu atirekapattaṁ dhāreyya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.

Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa atirekapatto uppanno hoti.

Āyasmā ca ānando taṁ pattaṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo hoti.

Āyasmā ca sāriputto sākete viharati.

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi—

“bhagavatā sikkhāpadaṁ paññattaṁ—

‘na atirekapatto dhāretabbo’ti.

Ayañca me atirekapatto uppanno.

Ahañcimaṁ pattaṁ āyasmato sāriputtassa dātukāmo.

Āyasmā ca sāriputto sākete viharati.

Kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabban”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesi.

“Kīvaciraṁ panānanda, sāriputto āgacchissatī”ti?

“Navamaṁ vā, bhagavā, divasaṁ dasamaṁ vā”ti.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, dasāhaparamaṁ atirekapattaṁ dhāretuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Dasāhaparamaṁ atirekapatto dhāretabbo. Taṁ atikkāmayato nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.

Dasāhaparamanti

dasāhaparamatā dhāretabbo.

Atirekapatto nāma

anadhiṭṭhito avikappito.

Patto nāma

dve pattā ayopatto mattikāpattoti.

Tayo pattassa vaṇṇā ukkaṭṭho patto majjhimo patto omako patto.

Ukkaṭṭho nāma patto aḍḍhāḷhakodanaṁ gaṇhāti catubhāgaṁ khādanaṁ tadupiyaṁ byañjanaṁ.

Majjhimo nāma patto nāḷikodanaṁ gaṇhāti catubhāgaṁ khādanaṁ tadupiyaṁ byañjanaṁ.

Omako nāma patto patthodanaṁ gaṇhāti catubhāgaṁ khādanaṁ tadupiyaṁ byañjanaṁ.

Tato ukkaṭṭho apatto, omako apatto.

Taṁ atikkāmayato nissaggiyo hotīti

ekādase aruṇuggamane nissaggiyo hoti.

Nissajjitabbo saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā.

Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbo.

Tena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“ayaṁ me, bhante, patto dasāhātikkanto nissaggiyo.

Imāhaṁ saṅghassa nissajjāmī”ti.

Nissajjitvā āpatti desetabbā.

Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā,

nissaṭṭhapatto dātabbo—

“Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Ayaṁ patto itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyo saṅghassa nissaṭṭho.

Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho imaṁ pattaṁ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā”ti.

Tena bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassu vacanīyā—

“ayaṁ me, bhante, patto dasāhātikkanto nissaggiyo.

Imāhaṁ āyasmantānaṁ nissajjāmī”ti.

Nissajjitvā āpatti desetabbā.

Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā,

nissaṭṭhapatto dātabbo—

“Suṇantu me āyasmantā.

Ayaṁ patto itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyo āyasmantānaṁ nissaṭṭho.

Yadāyasmantānaṁ pattakallaṁ, āyasmantā imaṁ pattaṁ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyun”ti.

Tena bhikkhunā ekaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

“ayaṁ me, āvuso, patto dasāhātikkanto nissaggiyo.

Imāhaṁ āyasmato nissajjāmī”ti.

Nissajjitvā āpatti desetabbā.

Tena bhikkhunā āpatti paṭiggahetabbā,

nissaṭṭhapatto dātabbo—

“imaṁ pattaṁ āyasmato dammī”ti.

Dasāhātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Dasāhātikkante vematiko, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Dasāhātikkante anatikkantasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Avikappite vikappitasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Avissajjite vissajjitasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Anaṭṭhe naṭṭhasaññī nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Abhinne bhinnasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Avilutte viluttasaññī, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Nissaggiyaṁ pattaṁ anissajjitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Dasāhānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Dasāhānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Dasāhānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

antodasāhaṁ adhiṭṭheti, vikappeti, vissajjeti, nassati, vinassati, bhijjati, acchinditvā gaṇhanti, vissāsaṁ gaṇhanti,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nissaṭṭhapattaṁ na denti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, nissaṭṭhapatto na dātabbo. Yo na dadeyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Pattasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.