上座部大分别（巴利原文）

Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Sekhiyakaṇḍa

Pādukavagga

69. Nīcāsanasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṁ desenti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṁ desessantī”ti …pe…

“saccaṁ kira tumhe, bhikkhave, nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṁ desethā”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṁ desessatha.

Netaṁ, moghapurisā, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, bārāṇasiyaṁ aññatarassa chapakassa pajāpati gabbhinī ahosi.

Atha kho, bhikkhave, sā chapakī taṁ chapakaṁ etadavoca—

‘gabbhinīmhi, ayyaputta.

Icchāmi ambaṁ khāditun’ti.

‘Natthi ambaṁ, akālo ambassā’ti.

‘Sace na labhissāmi marissāmī’ti.

Tena kho pana samayena rañño ambo dhuvaphalo hoti.

Atha kho, bhikkhave, so chapako yena so ambo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ ambaṁ abhiruhitvā nilīno acchi.

Atha kho, bhikkhave, rājā purohitena brāhmaṇena saddhiṁ yena so ambo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ucce āsane nisīditvā mantaṁ pariyāpuṇāti.

Atha kho, bhikkhave, tassa chapakassa etadahosi—

‘yāva adhammiko ayaṁ rājā, yatra hi nāma ucce āsane nisīditvā mantaṁ pariyāpuṇissati.

Ayañca brāhmaṇo adhammiko, yatra hi nāma nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa mantaṁ vācessati.

Ahañcamhi adhammiko, yohaṁ itthiyā kāraṇā rañño ambaṁ avaharāmi.

Sabbamidaṁ carimaṁ katan’ti

tattheva paripati.

‘Ubho atthaṁ na jānanti,

ubho dhammaṁ na passare;

Yo cāyaṁ mantaṁ vāceti,

yo cādhammenadhīyati’.

‘Sālīnaṁ odano bhutto,

sucimaṁsūpasecano;

Tasmā dhamme na vattāmi,

dhammo ariyebhi vaṇṇito’.

‘Dhiratthu taṁ dhanalābhaṁ,

yasalābhañca brāhmaṇa;

Yā vutti vinipātena,

adhammacaraṇena vā.

Paribbaja mahābrahme,

pacantaññepi pāṇino;

Mā tvaṁ adhammo ācarito,

asmā kumbhamivābhidā’ti.

Tadāpi me, bhikkhave, amanāpā nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa mantaṁ vācetuṁ, kimaṅgaṁ pana etarahi na amanāpā bhavissati nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa dhammaṁ desetuṁ.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Na nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammaṁ desessāmīti sikkhā karaṇīyā”ti.

Na nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammo desetabbo.

Yo anādariyaṁ paṭicca nīce āsane nisīditvā ucce āsane nisinnassa agilānassa dhammaṁ deseti, āpatti dukkaṭassa.

Anāpatti—

asañcicca …pe…

ādikammikassāti.

Navamasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ.