上座部《发趣论》（巴利原文）

Vibhaṅgavāra

Hetu

Kusalaṁ dhammaṁ sampayutto kusalo dhammo uppajjati hetupaccayā—kusalaṁ ekaṁ khandhaṁ sampayuttā tayo khandhā, tayo khandhe sampayutto eko khandho, dve khandhe sampayuttā dve khandhā.

Akusalaṁ dhammaṁ sampayutto akusalo dhammo uppajjati hetupaccayā—akusalaṁ ekaṁ khandhaṁ sampayuttā tayo khandhā, tayo khandhe sampayutto eko khandho, dve khandhe sampayuttā dve khandhā.

Abyākataṁ dhammaṁ sampayutto abyākato dhammo uppajjati hetupaccayā— vipākābyākataṁ kiriyābyākataṁ ekaṁ khandhaṁ sampayuttā tayo khandhā, tayo khandhe sampayutto eko khandho, dve khandhe sampayuttā dve khandhā; paṭisandhikkhaṇe vipākābyākataṁ ekaṁ khandhaṁ sampayuttā tayo khandhā, tayo khandhe sampayutto eko khandho, dve khandhe sampayuttā dve khandhā. (Saṅkhittaṁ.)

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā tīṇi, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā tīṇi, anantare tīṇi, samanantare tīṇi, sahajāte tīṇi, aññamaññe tīṇi, nissaye tīṇi, upanissaye tīṇi, purejāte tīṇi, āsevane tīṇi, kamme tīṇi, vipāke ekaṁ, āhāre tīṇi, indriye tīṇi, jhāne tīṇi, magge tīṇi, sampayutte tīṇi, vippayutte tīṇi, atthiyā tīṇi, natthiyā tīṇi, vigate tīṇi, avigate tīṇi.

Anulomaṁ.

1.2.6.2. Paccayapaccanīya

Vibhaṅgavāra

Nahetu

Akusalaṁ dhammaṁ sampayutto akusalo dhammo uppajjati nahetupaccayā— vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe sampayutto vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

Abyākataṁ dhammaṁ sampayutto abyākato dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ vipākābyākataṁ kiriyābyākataṁ ekaṁ khandhaṁ sampayuttā tayo khandhā, tayo khandhe sampayutto eko khandho, dve khandhe sampayuttā dve khandhā; ahetukapaṭisandhikkhaṇe vipākābyākataṁ ekaṁ khandhaṁ sampayuttā tayo khandhā, tayo khandhe sampayutto eko khandho, dve khandhe sampayuttā dve khandhā. (Saṅkhittaṁ.)

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā dve, naadhipatiyā tīṇi, napurejāte tīṇi, napacchājāte tīṇi, naāsevane tīṇi, nakamme tīṇi, navipāke tīṇi, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, navippayutte tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Paccanīyaṁ.

1.2.6.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetuduka

Hetupaccayā naadhipatiyā tīṇi, napurejāte tīṇi, napacchājāte tīṇi, naāsevane tīṇi, nakamme tīṇi, navipāke tīṇi, navippayutte tīṇi. (Saṅkhittaṁ.)

Anulomapaccanīyaṁ.

1.2.6.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetuduka

Nahetupaccayā ārammaṇe dve, anantare dve, samanantare dve, sahajāte dve, aññamaññe dve, nissaye dve, upanissaye dve, purejāte dve, āsevane dve, kamme dve, vipāke ekaṁ, āhāre dve, indriye dve, jhāne dve, magge ekaṁ, sampayutte dve, vippayutte dve, atthiyā dve, natthiyā dve, vigate dve, avigate dve. (Saṅkhittaṁ.)

Paccanīyānulomaṁ.

Sampayuttavāro.

(Saṁsaṭṭhattaṁ nāma sampayuttattaṁ, sampayuttattaṁ nāma saṁsaṭṭhattaṁ.)

1.2.7. Pañhāvāra

1.2.7.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo—kusalā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo. Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo—kusalā hetū cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ hetupaccayena paccayo. Kusalo dhammo kusalassa ca abyākatassa ca dhammassa hetupaccayena paccayo—kusalā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa hetupaccayena paccayo—akusalā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo. Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo—akusalā hetū cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ hetupaccayena paccayo. Akusalo dhammo akusalassa ca abyākatassa ca dhammassa hetupaccayena paccayo—akusalā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa hetupaccayena paccayo—vipākābyākatā kiriyābyākatā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe vipākābyākatā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo.

Ārammaṇa

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā sīlaṁ samādiyitvā uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ paccavekkhati, sekkhā gotrabhuṁ paccavekkhanti, vodānaṁ paccavekkhanti, sekkhā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti, sekkhā vā puthujjanā vā kusalaṁ aniccato dukkhato anattato vipassanti, cetopariyañāṇena kusalacittasamaṅgissa cittaṁ jānanti. Ākāsānañcāyatanakusalaṁ viññāṇañcāyatanakusalassa ārammaṇapaccayena paccayo. Ākiñcaññāyatanakusalaṁ nevasaññānāsaññāyatanakusalassa ārammaṇapaccayena paccayo. Kusalā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammupagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo akusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ datvā sīlaṁ samādiyitvā uposathakammaṁ katvā taṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Pubbe suciṇṇāni assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati. Jhāne parihīne vippaṭisārissa domanassaṁ uppajjati.

Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—arahā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhati; pubbe suciṇṇāni paccavekkhati; kusalaṁ aniccato dukkhato anattato vipassati; cetopariyañāṇena kusalacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti. Sekkhā vā puthujjanā vā kusalaṁ aniccato dukkhato anattato vipassanti, kusale niruddhe vipāko tadārammaṇatā uppajjati. Kusalaṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati, akusale niruddhe vipāko tadārammaṇatā uppajjati. Ākāsānañcāyatanakusalaṁ viññāṇañcāyatanavipākassa ca, kiriyassa ca ārammaṇapaccayena paccayo. Ākiñcaññāyatanakusalaṁ nevasaññānāsaññāyatanavipākassa ca, kiriyassa ca ārammaṇapaccayena paccayo. Kusalā khandhā cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—rāgaṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Diṭṭhiṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Vicikicchaṁ ārabbha vicikicchā uppajjati, diṭṭhi uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Uddhaccaṁ ārabbha uddhaccaṁ uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Domanassaṁ ārabbha domanassaṁ uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati.

Akusalo dhammo kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—sekkhā pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese paccavekkhanti, pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti, sekkhā vā puthujjanā vā akusalaṁ aniccato dukkhato anattato vipassanti, cetopariyañāṇena akusalacittasamaṅgissa cittaṁ jānanti. Akusalā khandhā cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammupagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—arahā pahīne kilese paccavekkhati, pubbe samudāciṇṇe kilese jānāti, akusalaṁ aniccato dukkhato anattato vipassati, cetopariyañāṇena akusalacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti, sekkhā vā puthujjanā vā akusalaṁ aniccato dukkhato anattato vipassanti, kusale niruddhe vipāko tadārammaṇatā uppajjati. Akusalaṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Akusale niruddhe vipāko tadārammaṇatā uppajjati. Akusalā khandhā cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammupagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—arahā phalaṁ paccavekkhati, nibbānaṁ paccavekkhati. Nibbānaṁ phalassa āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. Arahā cakkhuṁ aniccato dukkhato anattato vipassati. Sotaṁ … ghānaṁ … jivhaṁ … kāyaṁ … rūpe … sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … vatthuṁ … vipākābyākate kiriyābyākate khandhe aniccato dukkhato anattato vipassati, dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti, cetopariyañāṇena vipākābyākatakiriyābyākatacittasamaṅgissa cittaṁ jānāti. Ākāsānañcāyatanakiriyaṁ viññāṇañcāyatanakiriyassa ārammaṇapaccayena paccayo. Ākiñcaññāyatanakiriyaṁ nevasaññānāsaññāyatanakiriyassa ārammaṇapaccayena paccayo. Rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo. Saddāyatanaṁ sotaviññāṇassa … gandhāyatanaṁ ghānaviññāṇassa … rasāyatanaṁ jivhāviññāṇassa … phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo. Abyākatā khandhā iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—sekkhā phalaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ paccavekkhanti. Nibbānaṁ gotrabhussa vodānassa maggassa ārammaṇapaccayena paccayo. Sekkhā vā puthujjanā vā cakkhuṁ aniccato dukkhato anattato vipassanti. Sotaṁ … ghānaṁ … jivhaṁ … kāyaṁ … rūpe … sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … vatthuṁ … vipākābyākate kiriyābyākate khandhe aniccato dukkhato anattato vipassanti, dibbena cakkhunā rūpaṁ passanti, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇanti, cetopariyañāṇena vipākābyākatakiriyābyākatacittasamaṅgissa cittaṁ jānanti. Abyākatā khandhā iddhividhañāṇassa cetopariyañāṇassa pubbenivāsānussatiñāṇassa anāgataṁsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo akusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—cakkhuṁ assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati. Sotaṁ … ghānaṁ … jivhaṁ … kāyaṁ … rūpe … sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … vatthuṁ … vipākābyākate kiriyābyākate khandhe assādeti abhinandati; taṁ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati.

Adhipati

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ datvā sīlaṁ samādiyitvā uposathakammaṁ katvā, taṁ garuṁ katvā paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni garuṁ katvā paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ garuṁ katvā paccavekkhati. Sekkhā gotrabhuṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, vodānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti. Sekkhā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti. <b>Sahajātādhipati</b>—kusalādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Kusalo dhammo akusalassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ datvā sīlaṁ samādiyitvā uposathakammaṁ katvā, taṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, pubbe suciṇṇāni garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati.

Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—arahā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhati. <b>Sahajātādhipati</b>—kusalādhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Kusalo dhammo kusalassa ca abyākatassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—kusalādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—rāgaṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Diṭṭhiṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—akusalādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—akusalādhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa ca abyākatassa ca dhammassa adhipati paccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—akusalādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—arahā phalaṁ garuṁ katvā paccavekkhati, nibbānaṁ garuṁ katvā paccavekkhati. Nibbānaṁ phalassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—vipākābyākatakiriyābyākatādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Abyākato dhammo kusalassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—sekkhā phalaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, nibbānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti. Nibbānaṁ gotrabhussa, vodānassa, maggassa adhipatipaccayena paccayo.

Abyākato dhammo akusalassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—cakkhuṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Sotaṁ … ghānaṁ … jivhaṁ … kāyaṁ … rūpe … sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … vatthuṁ … vipākābyākate kiriyābyākate khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati; taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati.

Anantara

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā kusalā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ kusalānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo. Anulomaṁ gotrabhussa … anulomaṁ vodānassa … gotrabhu maggassa … vodānaṁ maggassa anantarapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—kusalaṁ vuṭṭhānassa … maggo phalassa … anulomaṁ sekkhāya phalasamāpattiyā … nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanakusalaṁ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā akusalā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ akusalānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—akusalaṁ vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā vipākābyākatā kiriyābyākatā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ vipākābyākatānaṁ kiriyābyākatānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo. Bhavaṅgaṁ āvajjanāya … kiriyaṁ vuṭṭhānassa … arahato anulomaṁ phalasamāpattiyā … nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanakiriyaṁ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo kusalassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—āvajjanā kusalānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo akusalassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—āvajjanā akusalānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.

Samanantara

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo—purimā purimā kusalā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ kusalānaṁ khandhānaṁ samanantarapaccayena paccayo. Anulomaṁ gotrabhussa … anulomaṁ vodānassa … gotrabhu maggassa … vodānaṁ maggassa samanantarapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo—kusalaṁ vuṭṭhānassa … maggo phalassa … anulomaṁ sekkhāya phalasamāpattiyā … nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanakusalaṁ phalasamāpattiyā samanantarapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo—purimā purimā akusalā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ akusalānaṁ khandhānaṁ samanantarapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo—akusalaṁ vuṭṭhānassa samanantarapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo—purimā purimā vipākābyākatā kiriyābyākatā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ vipākābyākatānaṁ kiriyābyākatānaṁ khandhānaṁ samanantarapaccayena paccayo. Bhavaṅgaṁ āvajjanāya … kiriyaṁ vuṭṭhānassa … arahato anulomaṁ phalasamāpattiyā … nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanakiriyaṁ phalasamāpattiyā samanantarapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo kusalassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo—āvajjanā kusalānaṁ khandhānaṁ samanantarapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo akusalassa dhammassa samanantarapaccayena paccayo—āvajjanā akusalānaṁ khandhānaṁ samanantarapaccayena paccayo.

Sahajāta

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo—kusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa sahajātapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo—kusalā khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo kusalassa ca abyākatassa ca dhammassa sahajātapaccayena paccayo— kusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo—akusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa sahajātapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo—akusalā khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa ca abyākatassa ca dhammassa sahajātapaccayena paccayo—akusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo—vipākābyākato kiriyābyākato eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe vipākābyākato eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa kaṭattā ca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Khandhā vatthussa sahajātapaccayena paccayo. Vatthu khandhānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa sahajātapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Mahābhūtā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ kaṭattārūpānaṁ upādārūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Bāhiraṁ ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa sahajātapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Mahābhūtā upādārūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Āhārasamuṭṭhānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa sahajātapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Mahābhūtā upādārūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Utusamuṭṭhānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa sahajātapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Mahābhūtā upādārūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa sahajātapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ sahajātapaccayena paccayo. Mahābhūtā kaṭattārūpānaṁ upādārūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Kusalo ca abyākato ca dhammā abyākatassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo— kusalā khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Akusalo ca abyākato ca dhammā abyākatassa dhammassa sahajātapaccayena paccayo— akusalā khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ sahajātapaccayena paccayo.

Aññamañña

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa aññamaññapaccayena paccayo—kusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ aññamaññapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa aññamaññapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ aññamaññapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa aññamaññapaccayena paccayo—akusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ aññamaññapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa aññamaññapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ aññamaññapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa aññamaññapaccayena paccayo— vipākābyākato kiriyābyākato eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ aññamaññapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa aññamaññapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ aññamaññapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe vipākābyākato eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ vatthussa ca aññamaññapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa vatthussa ca aññamaññapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ vatthussa ca aññamaññapaccayena paccayo. Khandhā vatthussa aññamaññapaccayena paccayo. Vatthu khandhānaṁ aññamaññapaccayena paccayo. Ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ aññamaññapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa aññamaññapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ aññamaññapaccayena paccayo; bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ aññamaññapaccayena paccayo …pe… dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ aññamaññapaccayena paccayo.

Nissaya

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa nissayapaccayena paccayo—kusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa nissayapaccayena paccayo—kusalā khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo kusalassa ca abyākatassa ca dhammassa nissayapaccayena paccayo— kusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa nissayapaccayena paccayo—akusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa nissayapaccayena paccayo—akusalā khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa ca abyākatassa ca dhammassa nissayapaccayena paccayo—akusalo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo abyākatassa dhammassa nissayapaccayena paccayo—vipākābyākato kiriyābyākato eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe vipākābyākato eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ekassa khandhassa kaṭattā ca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Khandhā vatthussa nissayapaccayena paccayo. Vatthu khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo. Ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa nissayapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ nissayapaccayena paccayo. Mahābhūtā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ, kaṭattārūpānaṁ, upādārūpānaṁ nissayapaccayena paccayo; bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ tiṇṇannaṁ mahābhūtānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo mahābhūtā ekassa mahābhūtassa nissayapaccayena paccayo. Dve mahābhūtā dvinnaṁ mahābhūtānaṁ nissayapaccayena paccayo. Mahābhūtā kaṭattārūpānaṁ, upādārūpānaṁ nissayapaccayena paccayo. Cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa nissayapaccayena paccayo. Sotāyatanaṁ …pe… ghānāyatanaṁ …pe… jivhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa nissayapaccayena paccayo. Vatthu vipākābyākatānaṁ kiriyābyākatānaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo kusalassa dhammassa nissayapaccayena paccayo—vatthu kusalānaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Abyākato dhammo akusalassa dhammassa nissayapaccayena paccayo—vatthu akusalānaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Kusalo ca abyākato ca dhammā kusalassa dhammassa nissayapaccayena paccayo— kusalo eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ca vatthu ca ekassa khandhassa nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā ca vatthu ca dvinnaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Kusalo ca abyākato ca dhammā abyākatassa dhammassa nissayapaccayena paccayo— kusalā khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Akusalo ca abyākato ca dhammā akusalassa dhammassa nissayapaccayena paccayo— akusalo eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo. Tayo khandhā ca vatthu ca ekassa khandhassa nissayapaccayena paccayo. Dve khandhā ca vatthu ca dvinnaṁ khandhānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Akusalo ca abyākato ca dhammā abyākatassa dhammassa nissayapaccayena paccayo— akusalā khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ nissayapaccayena paccayo.

Upanissaya

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo.

<b>Ārammaṇūpanissayo</b>—dānaṁ datvā sīlaṁ samādiyitvā uposathakammaṁ katvā, taṁ garuṁ katvā paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni garuṁ katvā paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ garuṁ katvā paccavekkhati, sekkhā gotrabhuṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, vodānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, sekkhā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti.

<b>Anantarūpanissayo</b>—purimā purimā kusalā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ kusalānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. Anulomaṁ gotrabhussa … anulomaṁ vodānassa … gotrabhu maggassa … vodānaṁ maggassa upanissayapaccayena paccayo.

<b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ uppādeti, maggaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Sīlaṁ …pe… sutaṁ …pe… cāgaṁ …pe… paññaṁ upanissaya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ uppādeti, maggaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Saddhā … sīlaṁ … sutaṁ … cāgo … paññā … saddhāya … sīlassa … sutassa … cāgassa … paññāya upanissayapaccayena paccayo.

Paṭhamassa jhānassa parikammaṁ paṭhamassa jhānassa upanissayapaccayena paccayo. Dutiyassa jhānassa parikammaṁ dutiyassa jhānassa upanissayapaccayena paccayo. Tatiyassa jhānassa parikammaṁ tatiyassa jhānassa upanissayapaccayena paccayo. Catutthassa jhānassa parikammaṁ catutthassa jhānassa upanissayapaccayena paccayo. Ākāsānañcāyatanassa parikammaṁ ākāsānañcāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Viññāṇañcāyatanassa parikammaṁ viññāṇañcāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Ākiñcaññāyatanassa parikammaṁ ākiñcaññāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Nevasaññānāsaññāyatanassa parikammaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Paṭhamaṁ jhānaṁ dutiyassa jhānassa upanissayapaccayena paccayo. Dutiyaṁ jhānaṁ tatiyassa jhānassa upanissayapaccayena paccayo. Tatiyaṁ jhānaṁ catutthassa jhānassa upanissayapaccayena paccayo. Catutthaṁ jhānaṁ ākāsānañcāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Ākāsānañcāyatanaṁ viññāṇañcāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Viññāṇañcāyatanaṁ ākiñcaññāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Ākiñcaññāyatanaṁ nevasaññānāsaññāyatanassa upanissayapaccayena paccayo. Dibbassa cakkhussa parikammaṁ dibbassa cakkhussa upanissayapaccayena paccayo. Dibbāya sotadhātuyā parikammaṁ dibbāya sotadhātuyā upanissayapaccayena paccayo. Iddhividhañāṇassa parikammaṁ iddhividhañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Cetopariyañāṇassa parikammaṁ cetopariyañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Pubbenivāsānussatiñāṇassa parikammaṁ pubbenivāsānussatiñāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Yathākammupagañāṇassa parikammaṁ yathākammupagañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Anāgataṁsañāṇassa parikammaṁ anāgataṁsañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Dibbacakkhu dibbāya sotadhātuyā upanissayapaccayena paccayo. Dibbasotadhātu iddhividhañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Iddhividhañāṇaṁ cetopariyañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Cetopariyañāṇaṁ pubbenivāsānussatiñāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Pubbenivāsānussatiñāṇaṁ yathākammupagañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Yathākammūpagañāṇaṁ anāgataṁsañāṇassa upanissayapaccayena paccayo. Paṭhamassa maggassa parikammaṁ paṭhamassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Dutiyassa maggassa parikammaṁ dutiyassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Tatiyassa maggassa parikammaṁ tatiyassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Catutthassa maggassa parikammaṁ catutthassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Paṭhamo maggo dutiyassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Dutiyo maggo tatiyassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Tatiyo maggo catutthassa maggassa upanissayapaccayena paccayo. Sekkhā maggaṁ upanissāya anuppannaṁ samāpattiṁ uppādenti, uppannaṁ samāpajjanti, saṅkhāre aniccato dukkhato anattato vipassanti. Maggo sekkhānaṁ atthappaṭisambhidāya, dhammappaṭisambhidāya, niruttippaṭisambhidāya, paṭibhānappaṭisambhidāya, ṭhānāṭhānakosallassa upanissayapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo akusalassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, pakatūpanissayo.

<b>Ārammaṇūpanissayo</b>—dānaṁ datvā sīlaṁ samādiyitvā uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Pubbe suciṇṇāni garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati.

<b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti. Sīlaṁ …pe… sutaṁ …pe… cāgaṁ …pe… paññaṁ upanissāya mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti. Saddhā … sīlaṁ … sutaṁ … cāgo … paññā rāgassa … dosassa … mohassa … mānassa … diṭṭhiyā … patthanāya upanissayapaccayena paccayo.

Kusalo dhammo abyākatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo.

<b>Ārammaṇūpanissayo</b>—arahā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā paccavekkhati.

<b>Anantarūpanissayo</b>—kusalaṁ vuṭṭhānassa … maggo phalassa … anulomaṁ sekkhāya phalasamāpattiyā … nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanakusalaṁ phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

<b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya attānaṁ ātāpeti paritāpeti, pariyiṭṭhimūlakaṁ dukkhaṁ paccanubhoti. Sīlaṁ …pe… sutaṁ …pe… cāgaṁ …pe… paññaṁ upanissāya attānaṁ ātāpeti paritāpeti, pariyiṭṭhimūlakaṁ dukkhaṁ paccanubhoti. Saddhā … sīlaṁ … sutaṁ … cāgo … paññā kāyikassa sukhassa … kāyikassa dukkhassa … phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. Kusalaṁ kammaṁ vipākassa upanissayapaccayena paccayo. Arahā maggaṁ upanissāya anuppannaṁ kiriyasamāpattiṁ uppādeti, uppannaṁ samāpajjati, saṅkhāre aniccato dukkhato anattato vipassati. Maggo arahato atthappaṭisambhidāya, dhammappaṭisambhidāya, niruttippaṭisambhidāya, paṭibhānappaṭisambhidāya, ṭhānāṭhānakosallassa upanissayapaccayena paccayo. Maggo phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Akusalo dhammo akusalassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo.

<b>Ārammaṇūpanissayo</b>—rāgaṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Diṭṭhiṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati.

<b>Anantarūpanissayo</b>—purimā purimā akusalā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ akusalānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo.

<b>Pakatūpanissayo</b>—rāgaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati, adinnaṁ ādiyati, musā bhaṇati, pisuṇaṁ bhaṇati, pharusaṁ bhaṇati, samphaṁ palapati, sandhiṁ chindati, nillopaṁ harati, ekāgārikaṁ karoti, paripanthe tiṭṭhati, paradāraṁ gacchati, gāmaghātaṁ karoti, nigamaghātaṁ karoti, mātaraṁ jīvitā voropeti, pitaraṁ jīvitā voropeti, arahantaṁ jīvitā voropeti, duṭṭhena cittena tathāgatassa lohitaṁ uppādeti, saṅghaṁ bhindati. Dosaṁ upanissāya …pe… mohaṁ upanissāya …pe… mānaṁ upanissāya …pe… diṭṭhiṁ upanissāya …pe… patthanaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati. Rāgo … doso … moho … māno … diṭṭhi … patthanā rāgassa … dosassa … mohassa … mānassa … diṭṭhiyā … patthanāya upanissayapaccayena paccayo. Pāṇātipāto pāṇātipātassa upanissayapaccayena paccayo. Pāṇātipāto adinnādānassa …pe… kāmesumicchācārassa …pe… musāvādassa …pe… pisuṇāya vācāya …pe… pharusāya vācāya …pe… samphappalāpassa …pe… abhijjhāya …pe… byāpādassa …pe… micchādiṭṭhiyā upanissayapaccayena paccayo. Adinnādānaṁ adinnādānassa … kāmesumicchācārassa … musāvādassa … (saṅkhittaṁ) micchādiṭṭhiyā … pāṇātipātassa upanissayapaccayena paccayo. (Cakkaṁ bandhitabbaṁ.) Kāmesumicchācāro …pe… musāvādo …pe… pisuṇavācā …pe… pharusavācā …pe… samphappalāpo …pe… abhijjhā …pe… byāpādo …pe… micchādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā upanissayapaccayena paccayo. Micchādiṭṭhi pāṇātipātassa … adinnādānassa … kāmesumicchācārassa … musāvādassa … pisuṇāya vācāya … pharusāya vācāya … samphappalāpassa … abhijjhāya … byāpādassa upanissayapaccayena paccayo. Mātughātikammaṁ mātughātikammassa upanissayapaccayena paccayo. Mātughātikammaṁ pitughātikammassa upanissaya …pe… arahantaghātikammassa … ruhiruppādakammassa … saṅghabhedakammassa … niyatamicchādiṭṭhiyā upanissayapaccayena paccayo. Pitughātikammaṁ pitughātikammassa … arahantaghātikammassa … ruhiruppādakammassa … saṅghabhedakammassa … niyatamicchādiṭṭhiyā … mātughātikammassa upanissayapaccayena paccayo. Arahantaghātikammaṁ arahantaghātikammassa … ruhiruppādakammassa …pe… ruhiruppādakammaṁ ruhiruppādakammassa …pe… saṅghabhedakammaṁ saṅghabhedakammassa …pe… niyatamicchādiṭṭhi niyatamicchādiṭṭhiyā upanissayapaccayena paccayo. Niyatamicchādiṭṭhi mātughātikammassa upanissaya …pe… arahantaghātikammassa … ruhiruppādakammassa … saṅghabhedakammassa upanissayapaccayena paccayo. (Cakkaṁ kātabbaṁ.)

Akusalo dhammo kusalassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo. <b>Pakatūpanissayo</b>—rāgaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ uppādeti, maggaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Dosaṁ …pe… mohaṁ …pe… mānaṁ …pe… diṭṭhiṁ …pe… patthanaṁ upanissāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ uppādeti, maggaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Rāgo … doso … moho … māno … diṭṭhi … patthanā saddhāya … sīlassa … sutassa … cāgassa … paññāya upanissayapaccayena paccayo. Pāṇaṁ hantvā tassa paṭighātatthāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ uppādeti, maggaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Adinnaṁ ādiyitvā …pe… musā bhaṇitvā …pe… pisuṇaṁ bhaṇitvā …pe… pharusaṁ bhaṇitvā …pe… samphaṁ palapitvā …pe… sandhiṁ chinditvā …pe… nillopaṁ haritvā …pe… ekāgārikaṁ karitvā …pe… paripanthe ṭhatvā …pe… paradāraṁ gantvā …pe… gāmaghātaṁ karitvā …pe… nigamaghātaṁ karitvā tassa paṭighātatthāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti, jhānaṁ uppādeti, vipassanaṁ uppādeti, maggaṁ uppādeti, abhiññaṁ uppādeti, samāpattiṁ uppādeti. Mātaraṁ jīvitā voropetvā tassa paṭighātatthāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti. Pitaraṁ jīvitā voropetvā …pe… arahantaṁ jīvitā voropetvā …pe… duṭṭhena cittena tathāgatassa lohitaṁ uppādetvā …pe… saṅghaṁ bhinditvā tassa paṭighātatthāya dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti.

Akusalo dhammo abyākatassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— anantarūpanissayo, pakatūpanissayo.

<b>Anantarūpanissayo</b>—akusalaṁ vuṭṭhānassa upanissayapaccayena paccayo.