上座部《发趣论》（巴利原文）

Vipāko dhammo vipākassa ca nevavipākanavipākadhammadhammassa ca atthipaccayena paccayo—vipāko eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo … paṭisandhikkhaṇe …pe….

Vipākadhammadhammo vipākadhammadhammassa atthipaccayena paccayo … dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo nevavipākanavipākadhammadhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, pacchājātaṁ. <b>Sahajātā</b>—vipākadhammadhammā khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—vipākadhammadhammā khandhā purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo vipākadhammadhammassa ca nevavipākanavipākadhammadhammassa ca …pe… vipākadhammadhammo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo ….

Nevavipākanavipākadhammadhammo nevavipākanavipākadhammadhammassa …pe… sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. <b>Sahajāto</b>—nevavipākanavipākadhammadhammo eko khandho tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā dvinnaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo; ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… mahābhūtā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ kaṭattārūpānaṁ upādārūpānaṁ atthipaccayena paccayo. Bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ …pe….

<b>Purejātaṁ</b>—arahā cakkhuṁ aniccato …pe… sotaṁ …pe… vatthuṁ aniccato …pe… dibbena cakkhunā rūpaṁ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṁ suṇāti, vatthu nevavipākanavipākadhammadhammānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo.

<b>Pacchājātā</b>—nevavipākanavipākadhammadhammā khandhā purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Kabaḷīkāro āhāro</b>—imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Rūpajīvitindriyaṁ</b>—kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.

Nevavipākanavipākadhammadhammo vipākassa dhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajātaṁ</b>—paṭisandhikkhaṇe vatthu vipākānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo. <b>Purejātaṁ</b>—sekkhā vā puthujjanā vā cakkhuṁ aniccato …pe… assādenti; taṁ ārabbha rāgo …pe… domanassaṁ …pe… kusalākusale niruddhe vipāko tadārammaṇatā …pe… sotaṁ …pe… vatthuṁ …pe… vipāko tadārammaṇatā …pe… rūpāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… vatthu vipākānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo.

Nevavipākanavipākadhammadhammo vipākadhammadhammassa atthipaccayena paccayo. <b>Purejātaṁ</b>—sekkhā vā puthujjanā vā cakkhuṁ aniccato …pe… assādenti …pe… domanassaṁ uppajjati. Sotaṁ …pe… vatthuṁ aniccato …pe… domanassaṁ uppajjati. Dibbena cakkhunā …pe… vatthu vipākadhammadhammānaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo.

Vipāko ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā vipākassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajāto</b>—cakkhuviññāṇasahagato eko khandho ca cakkhāyatanañca tiṇṇannaṁ …pe… kāyaviññāṇasahagato …pe… vipāko eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ …pe… paṭisandhikkhaṇe vipāko eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ …pe….

Vipāko ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā nevavipākanavipākadhammadhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. <b>Sahajātā</b>—vipākā khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe vipākā khandhā ca mahābhūtā ca kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.

<b>Pacchājātā</b>—vipākā khandhā ca kabaḷīkāro āhāro ca imassa kāyassa …pe… pacchājātā vipākā khandhā ca rūpajīvitindriyañca kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā vipākadhammadhammassa …pe… sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajāto</b>—vipākadhammadhammo eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ …pe….

Vipākadhammadhammo ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā nevavipākanavipākadhammadhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. <b>Sahajātā</b>—vipākadhammadhammā khandhā ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—vipākadhammadhammā khandhā ca kabaḷīkāro āhāro ca purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—vipākadhammadhammā khandhā ca rūpajīvitindriyañca kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.

Natthi-vigatāvigata

Vipāko dhammo …. (Natthi vigataṁ anantarasadisaṁ, avigataṁ atthisadisaṁ.)

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā satta, ārammaṇe nava, adhipatiyā dasa, anantare satta, samanantare satta, sahajāte ekādasa, aññamaññe satta, nissaye terasa, upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane dve, kamme nava, vipāke tīṇi, āhāre satta, indriye nava, jhāne satta, magge satta, sampayutte tīṇi, vippayutte pañca, atthiyā terasa, natthiyā satta, vigate satta, avigate terasa.

Sabhāga

Hetupaccayā adhipatiyā satta, sahajāte satta, aññamaññe pañca, nissaye satta, vipāke tīṇi, indriye satta, magge satta, sampayutte tīṇi, vippayutte tīṇi, atthiyā satta, avigate satta.

(Yathā kusalattike pañhāvārassa anulomagaṇanā gaṇitā, evaṁ vitthāretabbā.)

Anulomaṁ

Paccanīyuddhāra

Vipāko dhammo vipākassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.

Vipāko dhammo vipākadhammadhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.

Vipāko dhammo nevavipākanavipākadhammadhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo.

Vipāko dhammo vipākassa ca nevavipākanavipākadhammadhammassa ca sahajātapaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo vipākadhammadhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo vipākassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo nevavipākanavipākadhammadhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo vipākassa ca nevavipākanavipākadhammadhammassa ca kammapaccayena paccayo.

Vipākadhammadhammo vipākadhammadhammassa ca nevavipākanavipākadhammadhammassa ca sahajātapaccayena paccayo.

Nevavipākanavipākadhammadhammo nevavipākanavipākadhammadhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo.

Nevavipākanavipākadhammadhammo vipākassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Nevavipākanavipākadhammadhammo vipākadhammadhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Vipāko ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā vipākassa dhammassa sahajātaṁ … purejātaṁ.

Vipāko ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā nevavipākanavipākadhammadhammassa sahajātaṁ … pacchājātaṁ … āhāraṁ … indriyaṁ.

Vipākadhammadhammo ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā vipākadhammadhammassa sahajātaṁ … purejātaṁ.

Vipākadhammadhammo ca nevavipākanavipākadhammadhammo ca dhammā nevavipākanavipākadhammadhammassa sahajātaṁ … pacchājātaṁ … āhāraṁ … indriyaṁ.

1.4.7.2. Paccayapaccanīya

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā soḷasa, naārammaṇe soḷasa, naadhipatiyā soḷasa, naanantare soḷasa, nasamanantare soḷasa, nasahajāte dvādasa, naaññamaññe dvādasa, nanissaye dvādasa, naupanissaye soḷasa, napurejāte cuddasa, napacchājāte soḷasa, naāsevane soḷasa, nakamme pannarasa, navipāke cuddasa, naāhāre soḷasa, naindriye soḷasa, najhāne soḷasa, namagge soḷasa, nasampayutte dvādasa, navippayutte dasa, noatthiyā dasa, nonatthiyā soḷasa, novigate soḷasa, noavigate dasa.

Sabhāga

Nahetupaccayā naārammaṇe soḷasa …pe… noavigate dasa.

Yathā kusalattike paccanīyagaṇanā vitthāritā, evaṁ vitthāretabbaṁ.

Paccanīyaṁ.

1.4.7.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetusabhāga

Hetupaccayā naārammaṇe satta, naadhipatiyā satta, naanantare satta, nasamanantare satta, naaññamaññe tīṇi, naupanissaye satta, napurejāte satta, napacchājāte satta, naāsevane satta, nakamme satta, navipāke cattāri, naāhāre satta, naindriye satta, najhāne satta, namagge satta, nasampayutte tīṇi, navippayutte tīṇi, nonatthiyā satta, novigate satta.

Ghaṭanā

Hetu sahajāta nissaya atthi avigatanti naārammaṇe satta …pe… naaññamaññe tīṇi …pe… navipāke cattāri …pe… nasampayutte tīṇi, navippayutte tīṇi …pe… novigate satta.

(Yathā kusalattike anulomapaccanīyagaṇanā vitthāritā, evaṁ vitthāretabbaṁ. Asammohantena eso sajjhāyamaggo.)

Anulomapaccanīyaṁ.

1.4.7.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetuduka

Nahetupaccayā ārammaṇe nava, adhipatiyā dasa, anantare satta, samanantare satta, sahajāte ekādasa, aññamaññe satta, nissaye terasa, upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane dve, kamme nava, vipāke tīṇi, āhāre satta, indriye nava, jhāne satta, magge satta, sampayutte tīṇi, vippayutte pañca, atthiyā terasa, natthiyā satta, vigate satta, avigate terasa.

Tika

Nahetupaccayā naārammaṇapaccayā adhipatiyā satta …pe… avigate terasa.

(Yathā kusalattike paccanīyānulomagaṇanā vitthāritā, evaṁ vitthāretabbaṁ.)

Paccanīyānulomaṁ.

Vipākattikaṁ niṭṭhitaṁ.