上座部《发趣论》（巴利原文）

Paṭṭhānapakaraṇa

Dhammānuloma (1), Tikapaṭṭhānapāḷi (1)

1.11. Ācayagāmittika

Vibhaṅgavāra

Hetu

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—ācayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe paṭicca dve khandhā.

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—ācayagāmī khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī ca nevācayagāmināpacayagāmī ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—ācayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe paṭicca dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca apacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā— apacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe paṭicca dve khandhā.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—apacayagāmī khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca apacayagāmī ca nevācayagāmināpacayagāmī ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—apacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe paṭicca dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā kaṭattā ca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā; ekaṁ mahābhūtaṁ paṭicca tayo mahābhūtā …pe… dve mahābhūte paṭicca dve mahābhūtā; mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ kaṭattārūpaṁ upādārūpaṁ.

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—ācayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Apacayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—apacayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Ārammaṇa

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā— ācayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca apacayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā— apacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe paṭicca dve khandhā. Paṭisandhikkhaṇe …pe… vatthuṁ paṭicca khandhā.

Adhipati

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati adhipatipaccayā … tīṇi.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca apacayagāmī dhammo uppajjati adhipatipaccayā … tīṇi.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo … ekaṁ (paṭisandhi natthi); ekaṁ mahābhūtaṁ paṭicca tayo mahābhūtā …pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ upādārūpaṁ.

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati adhipatipaccayā—ācayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Apacayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati adhipatipaccayā—apacayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Anantarādi

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca, ācayagāmī dhammo uppajjati anantarapaccayā … samanantarapaccayā … sahajātapaccayā (sabbepi mahābhūtā kātabbā) … aññamaññapaccayā (cittasamuṭṭhānampi kaṭattārūpampi upādārūpampi natthi) … nissayapaccayā … upanissayapaccayā … purejātapaccayā … āsevanapaccayā … kammapaccayā … vipākapaccayā … āhārapaccayā … indriyapaccayā … jhānapaccayā … maggapaccayā … sampayuttapaccayā … vippayuttapaccayā … atthipaccayā … natthipaccayā … vigatapaccayā … avigatapaccayā ….

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā nava, ārammaṇe tīṇi, adhipatiyā nava, anantare tīṇi, samanantare tīṇi, sahajāte nava, aññamaññe tīṇi, nissaye nava, upanissaye tīṇi, purejāte tīṇi, āsevane tīṇi, kamme nava, vipāke ekaṁ, āhāre nava, indriye nava, jhāne nava, magge nava, sampayutte tīṇi, vippayutte nava, atthiyā nava, natthiyā tīṇi, vigate tīṇi, avigate nava. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)

Anulomaṁ.

1.11.1.2. Paccayapaccanīya

Vibhaṅgavāra

Nahetu

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati nahetupaccayā— vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā; ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ …pe….

Naārammaṇa

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā—ācayagāmī khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā—apacayagāmī khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā—nevācayagāmināpacayagāmī khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. Paṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu …pe… ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ …pe….

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā—ācayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Apacayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā—apacayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Naadhipati

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati naadhipatipaccayā … tīṇi.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca apacayagāmī dhammo uppajjati naadhipatipaccayā— apacayagāmī khandhe paṭicca apacayagāmī adhipati.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā; ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ …pe….

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—ācayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Naanantarādi

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naanantarapaccayā … nasamanantarapaccayā … naaññamaññapaccayā … naupanissayapaccayā … napurejātapaccayā (kusalattikasadisā satta pañhā) … napacchājātapaccayā.

Naāsevana

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati naāsevanapaccayā … tīṇi.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naāsevanapaccayā—apacayagāmī khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naāsevanapaccayā. (Ekā pañhā sabbe mahābhūtā kātabbā.)

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naāsevanapaccayā—ācayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Apacayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati naāsevanapaccayā—apacayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Nakamma

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati nakammapaccayā— ācayagāmī khandhe paṭicca ācayagāmī cetanā.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca apacayagāmī dhammo uppajjati nakammapaccayā— apacayagāmī khandhe paṭicca apacayagāmī cetanā.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati nakammapaccayā—nevācayagāmināpacayagāmī khandhe paṭicca nevācayagāmināpacayagāmī cetanā; bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … ekaṁ mahābhūtaṁ …pe….

Navipākādi

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paṭicca ācayagāmī dhammo uppajjati navipākapaccayā (paripuṇṇaṁ, paṭisandhi natthi) … naāhārapaccayā … naindriyapaccayā … najhānapaccayā … namaggapaccayā … nasampayuttapaccayā … navippayuttapaccayā (tīṇi) … nonatthipaccayā … novigatapaccayā.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā dve, naārammaṇe pañca, naadhipatiyā cha, naanantare pañca, nasamanantare pañca, naaññamaññe pañca, naupanissaye pañca, napurejāte satta, napacchājāte nava, naāsevane satta, nakamme tīṇi, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, nasampayutte pañca, navippayutte tīṇi, nonatthiyā pañca, novigate pañca. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)

Paccanīyaṁ.

1.11.1.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetuduka

Hetupaccayā naārammaṇe pañca, naadhipatiyā cha, naanantare pañca, nasamanantare pañca, naaññamaññe pañca, naupanissaye pañca, napurejāte satta, napacchājāte nava, naāsevane satta, nakamme tīṇi, navipāke nava, nasampayutte pañca, navippayutte tīṇi, nonatthiyā pañca, novigate pañca. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)

Anulomapaccanīyaṁ.

1.11.1.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetuduka

Nahetupaccayā ārammaṇe dve, anantare dve, samanantare dve, sahajāte dve, aññamaññe nissaye upanissaye purejāte āsevane kamme dve, vipāke ekaṁ, āhāre dve, indriye dve, jhāne dve, magge ekaṁ, sampayutte dve, vippayutte atthiyā natthiyā vigate avigate dve. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)

Paccanīyānulomaṁ.

Paṭiccavāro.

1.11.2. Sahajātavāra

Sahajātavāro paṭiccavārasadiso.

1.11.3. Paccayavāra

1.11.3.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—ācayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe paccayā dve khandhā.

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—ācayagāmī khandhe paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī ca nevācayagāmināpacayagāmī ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—ācayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe….

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo … tīṇi.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… khandhe paccayā vatthu, vatthuṁ paccayā khandhā; ekaṁ mahābhūtaṁ paccayā …pe… vatthuṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī khandhā.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—vatthuṁ paccayā ācayagāmī khandhā.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—vatthuṁ paccayā apacayagāmī khandhā.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī ca nevācayagāmināpacayagāmī ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—vatthuṁ paccayā ācayagāmī khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī ca nevācayagāmināpacayagāmī ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—vatthuṁ paccayā apacayagāmī khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—ācayagāmiṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati hetupaccayā—ācayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paccayā ācayagāmī ca nevācayagāmināpacayagāmī ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—ācayagāmiṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… ācayagāmī khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Apacayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo … tīṇi.

Ārammaṇa

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā— ācayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā …pe….

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo … ekaṁ.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā … nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… vatthuṁ paccayā khandhā, cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ. Vatthuṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī khandhā.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—vatthuṁ paccayā ācayagāmī khandhā.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—vatthuṁ paccayā apacayagāmī khandhā.

Ācayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—ācayagāmiṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

Apacayagāmiñca nevācayagāmināpacayagāmiñca dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—apacayagāmiṁ ekaṁ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

Adhipati

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati adhipatipaccayā … tīṇi.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo … tīṇi.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī dhammo … ekaṁ …pe… vatthuṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī khandhā.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo …pe…. (Idhāpi ghaṭanā hetusadisā.)

Anantarādi

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati anantarapaccayā … samanantarapaccayā … sahajātapaccayā … tīṇi.

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo … tīṇi.

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā nevācayagāmināpacayagāmī dhammo uppajjati sahajātapaccayā—nevācayagāmināpacayagāmiṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ. Vatthuṁ paccayā …pe….

Nevācayagāmināpacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati sahajātapaccayā. (Saṅkhittaṁ, sabbe ghaṭanā kātabbā.)

Aññamaññādi

Apacayagāmiṁ dhammaṁ paccayā apacayagāmī dhammo uppajjati aññamaññapaccayā … nissayapaccayā … upanissayapaccayā … purejātapaccayā … āsevanapaccayā … kammapaccayā … vipākapaccayā … āhārapaccayā … indriyapaccayā … jhānapaccayā … maggapaccayā … sampayuttapaccayā … vippayuttapaccayā … atthipaccayā … natthipaccayā … vigatapaccayā … avigatapaccayā.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā sattarasa, ārammaṇe satta, adhipatiyā sattarasa, anantare satta, samanantare satta, sahajāte sattarasa, aññamaññe satta, nissaye sattarasa, upanissaye satta, purejāte satta, āsevane satta, kamme sattarasa, vipāke ekaṁ, āhāre sattarasa, indriye jhāne magge sattarasa, sampayutte satta, vippayutte sattarasa, atthiyā sattarasa, natthiyā satta, vigate satta, avigate sattarasa. (Evaṁ gaṇetabbaṁ.)

Anulomaṁ.

1.11.3.2. Paccayapaccanīya

Vibhaṅgavāra

Nahetu

Ācayagāmiṁ dhammaṁ paccayā ācayagāmī dhammo uppajjati nahetupaccayā— vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.