上座部《发趣论》（巴利原文）

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā tīṇi, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi, naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte satta, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, nasampayutte tīṇi, navippayutte cha, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.

2.13.3.4. Nissayavāra

13.3.5. Saṁsaṭṭhavāra

2.13.3.5.1–4. Paccayacatukka

Hetu

(Evaṁ itare dve gaṇanāpi nissayavāropi kātabbo.)

Dassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho dassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā—dassanena pahātabbahetukaṁ ekaṁ khandhaṁ saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

Nadassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho nadassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā—nadassanena pahātabbahetukaṁ ekaṁ khandhaṁ saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….

Nadassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho dassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā—vicikicchāsahagataṁ mohaṁ saṁsaṭṭhā sampayuttakā khandhā.

Dassanena pahātabbahetukañca nadassanena pahātabbahetukañca dhammaṁ saṁsaṭṭho dassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā—vicikicchāsahagataṁ ekaṁ khandhañca mohañca saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe….

Ārammaṇa

Dassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho dassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā … tīṇi. (Paṭiccasadisā.)

Nadassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho nadassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā—nadassanena pahātabbahetukaṁ ekaṁ khandhaṁ saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….

Nadassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho dassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā. (Paṭiccasadisaṁ.)

Dassanena pahātabbahetukañca nadassanena pahātabbahetukañca dhammaṁ saṁsaṭṭho dassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā. (Paṭiccasadisaṁ, saṅkhittaṁ.)

Hetuyā cattāri, ārammaṇe cha, adhipatiyā dve, anantare cha (sabbattha cha), vipāke ekaṁ …pe… avigate cha.

Anulomaṁ.

Hetuduka

Dassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho nadassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā—vicikicchāsahagate khandhe saṁsaṭṭho vicikicchāsahagato moho.

Nadassanena pahātabbahetukaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho nadassanena pahātabbahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ nadassanena pahātabbahetukaṁ ekaṁ khandhaṁ saṁsaṭṭhā tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… ahetukapaṭisandhikkhaṇe …pe… uddhaccasahagate khandhe saṁsaṭṭho uddhaccasahagato moho.

Nahetuyā dve, naadhipatiyā cha, napurejāte cha, napacchājāte cha, naāsevane cha, nakamme cattāri, navipāke cha, najhāne ekaṁ, namagge ekaṁ, navippayutte cha.

Paccanīyaṁ.

Hetuduka

Hetupaccayā naadhipatiyā cattāri, napurejāte cattāri …pe… navippayutte cattāri.

Nahetuduka

Nahetupaccayā ārammaṇe dve, anantare dve …pe… vipāke ekaṁ …pe… avigate dve.

2.13.3.6. Sampayuttavāra

Sampayuttavāro saṁsaṭṭhavārasadiso.

2.13.3.7. Pañhāvāra

2.13.3.7.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa hetupaccayena paccayo—dassanena pahātabbahetukā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Dassanena pahātabbahetukā hetū cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ hetupaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Dassanena pahātabbahetukā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa hetupaccayena paccayo—nadassanena pahātabbahetukā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo, vicikicchāsahagato moho cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Vicikicchāsahagato moho sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Vicikicchāsahagato moho sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo.

Ārammaṇa

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dassanena pahātabbahetuke khandhe ārabbha dassanena pahātabbahetukā khandhā uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Dassanena pahātabbahetuke khandhe ārabbha nadassanena pahātabbahetukā khandhā ca moho ca uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Dassanena pahātabbahetuke khandhe ārabbha vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati, assādeti abhinandati, taṁ ārabbha nadassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, nadassanena pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati, pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā vuṭṭhahitvā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ paccavekkhanti …pe… ariyā nadassanena pahātabbahetuke pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese …pe… pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti, cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nadassanena pahātabbahetuke khandhe ca mohañca aniccato …pe… vipassati, assādeti abhinandati, taṁ ārabbha nadassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, nadassanena pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṁ passati …pe… anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya, mohassa ca ārammaṇapaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ …pe… jhānaṁ …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nadassanena pahātabbahetuke khandhe ca mohañca assādeti abhinandati, taṁ ārabbha dassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… dassanena pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nadassanena pahātabbahetuke khandhe ca mohañca ārabbha vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti.

Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā dassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—vicikicchāsahagate khandhe ca mohañca ārabbha dassanena pahātabbahetukā khandhā uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Vicikicchāsahagate khandhe ca mohañca ārabbha nadassanena pahātabbahetukā khandhā ca moho ca uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Vicikicchāsahagate khandhe ca mohañca ārabbha vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti.

Adhipati

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dassanena pahātabbahetuke khandhe garuṁ katvā dassanena pahātabbahetukā khandhā uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—dassanena pahātabbahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Dassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—dassanena pahātabbahetukādhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—dassanena pahātabbahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā nadassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati, pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṁ garuṁ katvā …pe… phalassa adhipatipaccayena paccayo; cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nadassanena pahātabbahetuke khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā nadassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—nadassanena pahātabbahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā …pe… jhānā …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nadassanena pahātabbahetuke khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā dassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati.

Anantara

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā dassanena pahātabbahetukā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ dassanena pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimā purimā vicikicchāsahagatā khandhā pacchimassa pacchimassa vicikicchāsahagatassa mohassa anantarapaccayena paccayo; dassanena pahātabbahetukā khandhā vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimā purimā vicikicchāsahagatā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca anantarapaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimo purimo vicikicchāsahagato moho pacchimassa pacchimassa vicikicchāsahagatassa mohassa anantarapaccayena paccayo; purimā purimā nadassanena pahātabbahetukā khandhā …pe… phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimo purimo vicikicchāsahagato moho pacchimānaṁ pacchimānaṁ vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; āvajjanā dassanena pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimo purimo vicikicchāsahagato moho pacchimānaṁ pacchimānaṁ vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca anantarapaccayena paccayo; āvajjanā vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca anantarapaccayena paccayo.

Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā dassanena pahātabbahetukassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca pacchimānaṁ pacchimānaṁ vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimā purimā vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca pacchimassa pacchimassa vicikicchāsahagatassa mohassa anantarapaccayena paccayo; vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimā purimā vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca pacchimānaṁ pacchimānaṁ vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca anantarapaccayena paccayo.

Samanantarapaccayena paccayo … nava … sahajātapaccayena paccayo … nava … aññamaññapaccayena paccayo … cha … nissayapaccayena paccayo … nava.

Upanissaya

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—dassanena pahātabbahetukā khandhā dassanena pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Avasesesu dvīsu anantarūpanissayo, pakatūpanissayo.) (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Dassanena pahātabbahetukā khandhā nadassanena pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Dassanena pahātabbahetukā khandhā vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti mānaṁ jappeti; sīlaṁ …pe… paññaṁ … nadassanena pahātabbahetukaṁ rāgaṁ … dosaṁ … mohaṁ … mānaṁ … patthanaṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti; saddhā …pe… senāsanaṁ saddhāya …pe… paññāya nadassanena pahātabbahetukassa rāgassa …pe… patthanāya phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya diṭṭhiṁ gaṇhāti; sīlaṁ …pe… paññaṁ … nadassanena pahātabbahetukaṁ rāgaṁ … dosaṁ … mohaṁ … mānaṁ … patthanaṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati; saddhā …pe… senāsanaṁ dassanena pahātabbahetukassa rāgassa … dosassa … mohassa … diṭṭhiyā … patthanāya upanissayapaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo— anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhā …pe… paññā, nadassanena pahātabbahetuko rāgo … doso … moho … māno … patthanā … kāyikaṁ sukhaṁ …pe… senāsanaṁ, vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo.

Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā dassanena pahātabbahetukassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca dassanena pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca nadassanena pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca vicikicchāsahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo.

Purejāta

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniccato …pe… vipassati, assādeti abhinandati, taṁ ārabbha nadassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, nadassanena pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati; dibbena …pe…. (Saṅkhittaṁ. Vatthupurejātaṁ saṅkhittaṁ.)

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ assādeti abhinandati, taṁ ārabbha dassanena pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… dassanena pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati. (Vatthupurejātaṁ saṅkhittaṁ.)

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ ārabbha vicikicchāsahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti. (Vatthupurejātaṁ saṅkhittaṁ.)

Pacchājātāsevana

Dassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.) Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo. (Saṅkhittaṁ.) Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo (saṅkhittaṁ) … āsevanapaccayena paccayo.

Kammādi

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa kammapaccayena paccayo—dassanena pahātabbahetukā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kammapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—dassanena pahātabbahetukā cetanā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ kammapaccayena paccayo. <b>Nānākkhaṇikā</b>—dassanena pahātabbahetukā cetanā vipākānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo. Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa kammapaccayena paccayo—dassanena pahātabbahetukā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa kammapaccayena paccayo—sahajātā, nānākkhaṇikā. <b>Sahajātā</b>—nadassanena pahātabbahetukā cetanā sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. <b>Nānākkhaṇikā</b>—nadassanena pahātabbahetukā cetanā vipākānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ kammapaccayena paccayo.

Vipākapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo … jhānapaccayena paccayo … maggapaccayena paccayo … sampayuttapaccayena paccayo … cha … vippayuttapaccayena paccayo … pañca.

Atthyādi

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa atthipaccayena paccayo … tīṇi.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā dassanena pahātabbahetukassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajāto</b>—dassanena pahātabbahetuko eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe… vicikicchāsahagato eko khandho ca moho ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe….

Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

Natthipaccayena paccayo … vigatapaccayena paccayo … avigatapaccayena paccayo.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā cha, ārammaṇe nava, adhipatiyā pañca, anantare nava, samanantare nava, sahajāte nava, aññamaññe cha, nissaye nava, upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane nava, kamme cattāri, vipāke ekaṁ, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne cattāri, magge cattāri, sampayutte cha, vippayutte pañca, atthiyā nava, natthiyā nava, vigate nava, avigate nava.

Paccanīyuddhāra

Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. Dassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo. Dassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.

Nadassanena pahātabbahetuko dhammo nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo. Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo. Nadassanena pahātabbahetuko dhammo dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā dassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā nadassanena pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo. Dassanena pahātabbahetuko ca nadassanena pahātabbahetuko ca dhammā dassanena pahātabbahetukassa ca nadassanena pahātabbahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.

2.13.3.7.2. Paccayapaccanīya

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā nava, naārammaṇe nava (sabbattha nava), noavigate nava.

2.13.3.7.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetupaccayā naārammaṇe cha, naadhipatiyā cha, naanantare cha, nasamanantare cha, naaññamaññe dve, naupanissaye cha …pe… nasampayutte dve, navippayutte tīṇi, nonatthiyā cha, novigate cha.

2.13.3.7.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetupaccayā ārammaṇe nava, adhipatiyā pañca (anulomamātikā) …pe… avigate nava.

Dassanenapahātabbahetukadukaṁ niṭṭhitaṁ.

2.13.4. Bhāvanāyapahātabbahetukaduka

2.13.4.1. Paṭiccādivāra

Bhāvanāya pahātabbahetukaṁ dhammaṁ paṭicca bhāvanāya pahātabbahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā—bhāvanāya pahātabbahetukaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe….

2.13.4.2–6. Sahajāta-paccaya-nissaya-saṁsaṭṭha-sampayuttavāra

(Evaṁ paṭiccavāropi sahajātavāropi paccayavāropi nissayavāropi saṁsaṭṭhavāropi sampayuttavāropi dassanena pahātabbahetukadukasadisā. Uddhaccasahagato moho vicikicchāsahagatamohaṭṭhāne ṭhapetabbo.)

2.13.4.7. Pañhāvāra

2.13.4.7.1–4. Paccayānulomādi

Vibhaṅgavāra

Hetu

Bhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa hetupaccayena paccayo … cha …pe…. (Dassanena pahātabbahetukadukasadisā.)

Ārammaṇa

Bhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … tīṇi. (Ārabbha dassanena pahātabbahetukadukasadisā.)

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo nabhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha nabhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… nabhāvanāya pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati, pubbe suciṇṇāni …pe… jhānā …pe… ariyā maggā …pe… phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā nabhāvanāya pahātabbahetuke pahīne kilese …pe… pubbe samudāciṇṇe …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nabhāvanāya pahātabbahetuke khandhe ca mohañca aniccato …pe… vipassati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha nabhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi …pe… vicikicchā …pe… nabhāvanāya pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṁ passati …pe… anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya, mohassa ca ārammaṇapaccayena paccayo.

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… jhānaṁ …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nabhāvanāya pahātabbahetuke khandhe ca mohañca assādeti abhinandati, taṁ ārabbha bhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati, uddhaccaṁ …pe… bhāvanāya pahātabbahetukaṁ domanassaṁ uppajjati.

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa ca nabhāvanāya pahātabbahetukassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nabhāvanāya pahātabbahetuke khandhe ca mohañca ārabbha uddhaccasahagatā khandhā ca moho ca uppajjanti. (Ghaṭanārammaṇā tīṇipi kātabbā.)

Adhipatyādi

Bhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—bhāvanāya pahātabbahetukaṁ rāgaṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā bhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—bhāvanāya pahātabbahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Bhāvanāya pahātabbahetuko dhammo nabhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—bhāvanāya pahātabbahetukaṁ rāgaṁ garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā nabhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Sahajātādhipati</b>—bhāvanāya pahātabbahetukādhipati cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Bhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa ca nabhāvanāya pahātabbahetukassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Sahajātādhipati</b>—bhāvanāya pahātabbahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo nabhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā taṁ garuṁ katvā paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā nabhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, pubbe …pe… jhānā …pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā …pe… phalassa adhipatipaccayena paccayo; cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nabhāvanāya pahātabbahetuke khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā nabhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. Sahajātādhipati— nabhāvanāya pahātabbahetukādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— <b>ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… jhānaṁ …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ nabhāvanāya pahātabbahetuke khandhe garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā bhāvanāya pahātabbahetuko rāgo uppajjati.

(Anantarapaccaye nabhāvanāya pahātabbahetukakāraṇā vicikicchāsahagato moho na kātabbo, uddhaccasahagato moho kātabbo.) Samanantarapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … nava … aññamaññapaccayena paccayo … cha … nissayapaccayena paccayo … nava.

Upanissaya

Bhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—bhāvanāya pahātabbahetukā khandhā bhāvanāya pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Bhāvanāya pahātabbahetukā khandhā nabhāvanāya pahātabbahetukānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo; sakabhaṇḍe chandarāgo parabhaṇḍe chandarāgassa upanissayapaccayena paccayo; sakapariggahe chandarāgo parapariggahe chandarāgassa upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Bhāvanāya pahātabbahetukā khandhā uddhaccasahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo.

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo nabhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti; sīlaṁ …pe… paññaṁ … nabhāvanāya pahātabbahetukaṁ rāgaṁ … dosaṁ … mohaṁ … diṭṭhiṁ … patthanaṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ …pe… senāsanaṁ upanissāya dānaṁ deti …pe… pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati; saddhā …pe… senāsanaṁ saddhāya …pe… paññāya … nabhāvanāya pahātabbahetukassa rāgassa … dosassa … mohassa … diṭṭhiyā … patthanāya … kāyikassa sukhassa …pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhaṁ upanissāya mānaṁ jappeti …pe… saddhā …pe… senāsanaṁ bhāvanāya pahātabbahetukassa rāgassa … dosassa … mohassa … mānassa … patthanāya upanissayapaccayena paccayo.

Nabhāvanāya pahātabbahetuko dhammo bhāvanāya pahātabbahetukassa ca nabhāvanāya pahātabbahetukassa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—saddhā …pe… paññā … kāyikaṁ sukhaṁ …pe… senāsanaṁ uddhaccasahagatānaṁ khandhānaṁ mohassa ca upanissayapaccayena paccayo. (Ghaṭanūpanissayāpi tīṇipi kātabbā.)

Purejātādi