上座部《发趣论》（巴利原文）

Savitakko ca avitakko ca dhammā avitakkassa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. (Saṅkhittaṁ.)

Atthyādi

Savitakko dhammo savitakkassa dhammassa atthipaccayena paccayo. (Ekaṁ, paṭiccasadisaṁ.) Savitakko dhammo avitakkassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, pacchājātaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Savitakko dhammo savitakkassa ca avitakkassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo. (Paṭiccasadisaṁ.)

Avitakko dhammo avitakkassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Avitakko dhammo savitakkassa dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. (Saṅkhittaṁ.) Avitakko dhammo savitakkassa ca avitakkassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajāto</b>—vitakko sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe vitakko sampayuttakānaṁ khandhānaṁ kaṭattā ca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo, paṭisandhikkhaṇe vatthu vitakkassa sampayuttakānañca khandhānaṁ atthipaccayena paccayo. <b>Purejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ aniccato …pe… vipassati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha vitakko ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti, vatthu vitakkassa sampayuttakānañca khandhānaṁ atthipaccayena paccayo.

Savitakko ca avitakko ca dhammā savitakkassa dhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajāto</b>—savitakko eko khandho ca vitakko ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe…. <b>Sahajāto</b>—savitakko eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe…. (Paṭisandhikkhaṇe sahajātāpi dvepi kātabbā.)

Savitakko ca avitakko ca dhammā avitakkassa dhammassa atthipaccayena paccayo— sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ, āhāraṁ, indriyaṁ. <b>Sahajātā</b>—savitakkā khandhā ca vitakko ca cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ atthipaccayena paccayo. <b>Sahajātā</b>—savitakkā khandhā ca vatthu ca vitakkassa atthipaccayena paccayo (paṭisandhikkhaṇe, tīṇi). <b>Pacchājātā</b>—savitakkā khandhā ca vitakko ca purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—savitakkā khandhā ca vitakko ca kabaḷīkāro āhāro ca imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. <b>Pacchājātā</b>—savitakkā khandhā ca vitakko ca rūpajīvitindriyañca kaṭattārūpānaṁ atthipaccayena paccayo.

Savitakko ca avitakko ca dhammā savitakkassa ca avitakkassa ca dhammassa atthipaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ. <b>Sahajāto</b>—savitakko eko khandho ca vitakko ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe…. <b>Sahajāto</b>—savitakko eko khandho ca vatthu ca tiṇṇannaṁ khandhānaṁ vitakkassa ca atthipaccayena paccayo …pe… dve khandhā ca …pe…. (Paṭisandhiyāpi dve.)

Natthipaccayena paccayo … vigatapaccayena paccayo … avigatapaccayena paccayo.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā cattāri, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava, anantare nava, samanantare nava, sahajāte nava, aññamaññe nava, nissaye nava, upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane nava, kamme cattāri, vipāke nava, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne nava, magge nava, sampayutte cha, vippayutte pañca, atthiyā nava, natthiyā nava, vigate nava, avigate nava.

Anulomaṁ.

Paccanīyuddhāra

Savitakko dhammo savitakkassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo. Savitakko dhammo avitakkassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo. Savitakko dhammo savitakkassa ca avitakkassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo.

Avitakko dhammo avitakkassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo. Avitakko dhammo savitakkassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo. Avitakko dhammo savitakkassa ca avitakkassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Savitakko ca avitakko ca dhammā savitakkassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. Savitakko ca avitakko ca dhammā avitakkassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo. Savitakko ca avitakko ca dhammā savitakkassa ca avitakkassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.

2.13.5.7.2. Paccayapaccanīya

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā nava, naārammaṇe nava (sabbattha nava), noavigate nava.

2.13.5.7.3. Paccayānulomapaccanīya

Hetupaccayā naārammaṇe cattāri …pe… nasamanantare cattāri, naaññamaññe dve, naupanissaye cattāri …pe… nasampayutte dve, navippayutte cattāri, nonatthiyā cattāri, novigate cattāri.

2.13.5.7.4. Paccayapaccanīyānuloma

Nahetupaccayā ārammaṇe nava, adhipatiyā nava (anulomamātikā vitthāretabbā) …pe… avigate nava.

Savitakkadukaṁ niṭṭhitaṁ.

2.13.6. Savicāraduka

2.13.6.1–7. Paṭiccādivāra

Savicāraṁ dhammaṁ paṭicca savicāro dhammo uppajjati hetupaccayā—savicāraṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Yathā savitakkadukaṁ, evaṁ kātabbaṁ, ninnānākaraṇaṁ. Idha magge cattāri kātabbāni. Savicāraduke imaṁ nānākaraṇaṁ.)

Savicāradukaṁ niṭṭhitaṁ.

2.13.7. Sappītikaduka

2.13.7.1. Paṭiccavāra

2.13.7.1.1. Paccayānuloma

Vibhaṅgavāra

Hetu

Sappītikaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko dhammo uppajjati hetupaccayā—sappītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe…. Sappītikaṁ dhammaṁ paṭicca appītiko dhammo uppajjati hetupaccayā—sappītike khandhe paṭicca pīti ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe …pe…. Sappītikaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko ca appītiko ca dhammā uppajjanti hetupaccayā—sappītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā pīti ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe….

Appītikaṁ dhammaṁ paṭicca appītiko dhammo uppajjati hetupaccayā—appītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… pītiṁ paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; paṭisandhikkhaṇe appītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā kaṭattā ca rūpaṁ, dve khandhe …pe… pītiṁ paṭicca kaṭattārūpaṁ, khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā, pītiṁ paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca pīti, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe…. (Yathā savitakkadukaṁ sabbattha, evaṁ sappītikadukaṁ kātabbaṁ, sabbattha pavattipaṭisandhi navapi pañhā.)

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā nava, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava …pe… purejāte cha …pe… kamme nava, vipāke nava …pe… avigate nava.

2.13.7.1.2. Paccayapaccanīya

Vibhaṅgavāra

Nahetu

Sappītikaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ sappītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe …pe…. Sappītikaṁ dhammaṁ paṭicca appītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetuke sappītike khandhe paṭicca pīti ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ. Sappītikaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko ca appītiko ca dhammā uppajjanti nahetupaccayā—ahetukaṁ sappītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā pīti ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe….

Appītikaṁ dhammaṁ paṭicca appītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ appītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe …pe… pītiṁ paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ; ahetukapaṭisandhikkhaṇe appītikaṁ ekaṁ khandhaṁ paṭicca tayo khandhā kaṭattā ca rūpaṁ …pe… dve khandhe paṭicca dve khandhā kaṭattā ca rūpaṁ, khandhe paṭicca vatthu, vatthuṁ paṭicca khandhā, ekaṁ mahābhūtaṁ …pe… (yāva asaññasattāpi) vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. Appītikaṁ dhammaṁ paṭicca sappītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ pītiṁ paṭicca sappītikā khandhā. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Pītiṁ paṭicca sappītikā khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ.

Sappītikañca appītikañca dhammaṁ paṭicca sappītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetukaṁ sappītikaṁ ekaṁ khandhañca pītiñca paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe…. Sappītikañca appītikañca dhammaṁ paṭicca appītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā—ahetuke sappītike khandhe ca pītiñca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ, ahetuke sappītike khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ. Sappītikañca appītikañca dhammaṁ paṭicca sappītiko ca appītiko ca dhammā uppajjanti nahetupaccayā—ahetukaṁ sappītikaṁ ekaṁ khandhañca pītiñca paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṁ …pe… dve khandhe ca …pe… ahetukaṁ sappītikaṁ ekaṁ khandhañca pītiñca paṭicca tayo khandhā …pe… dve khandhe ca …pe… ahetuke sappītike khandhe ca pītiñca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ.

Saṅkhyāvāra

Suddha

Nahetuyā nava, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi …pe… naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte cha, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.

2.13.7.2. Sahajātavāra

Evaṁ itare dve gaṇanāpi sahajātavāropi kātabbo.

2.13.7.3.1–4 Paccayānulomādi

Sappītikaṁ dhammaṁ paccayā sappītiko dhammo uppajjati hetupaccayā. (Saṅkhittaṁ. Yathā savitakkaduke anulomapaccayavāraṁ, evaṁ pavattipaṭisandhi nava pañhā paripuṇṇā pīti ninnānākaraṇā.)

Hetuyā nava, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava …pe… avigate nava.

Anulomaṁ.

Sappītikaṁ dhammaṁ paccayā sappītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā … tīṇi. (Paṭiccasadisā.)

Appītikaṁ dhammaṁ paccayā appītiko dhammo uppajjati nahetupaccayā. (Pavattipaṭisandhi kātabbā paṭiccavārasadisā, yāva asaññasattā.) Cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā ahetukā appītikā khandhā pīti ca, vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (Anulomasadisā nava pañhā, pavattiyeva paṭisandhi natthi, ekoyeva moho.)

Nahetuyā nava, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi …pe… naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme nava, navipāke nava, naāhāre ekaṁ, naindriye ekaṁ, najhāne ekaṁ, namagge nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte cha, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.

Paccanīyaṁ.

2.13.7.4. Nissayavāra

Evaṁ itare dve gaṇanāpi nissayavāropi kātabbo.

2.13.7.5. Saṁsaṭṭhavāra

2.13.7.5.1–4 Paccayānulomādi

Sappītikaṁ dhammaṁ saṁsaṭṭho sappītiko dhammo uppajjati hetupaccayā …pe… hetuyā cha, ārammaṇe cha (sabbattha cha), avigate cha.

Anulomaṁ.

Nahetuyā cha, naadhipatiyā cha, napurejāte cha, napacchājāte cha, naāsevane cha, nakamme cattāri, navipāke cha, najhāne ekaṁ, namagge cha, navippayutte cha.

Paccanīyaṁ.

2.13.7.6. Sampayuttavāra

Evaṁ itare dve gaṇanāpi sampayuttavāropi kātabbo.

2.13.7.7. Pañhāvāra

2.13.7.7.1–4. Paccayānulomādi

Vibhaṅgavāra

Hetu

Sappītiko dhammo sappītikassa dhammassa hetupaccayena paccayo—sappītikā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. Sappītiko dhammo appītikassa dhammassa hetupaccayena paccayo—sappītikā hetū pītiyā ca cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe…. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītikā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….

Appītiko dhammo appītikassa dhammassa hetupaccayena paccayo—appītikā hetū sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe …pe….

Ārammaṇa

Sappītiko dhammo sappītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—sappītike khandhe ārabbha sappītikā khandhā uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītike khandhe ārabbha appītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītike khandhe ārabbha sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti.

Appītiko dhammo appītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—appītikena cittena dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ katvā appītikena cittena paccavekkhati, assādeti abhinandati, taṁ ārabbha appītiko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṁ uppajjati, domanassaṁ uppajjati; appītikā jhānā vuṭṭhahitvā …pe… maggā vuṭṭhahitvā …pe… phalā vuṭṭhahitvā appītikena cittena phalaṁ paccavekkhati, ariyā appītikena cittena nibbānaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ appītikassa gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, āvajjanāya pītiyā ca ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā appītikena cittena appītike pahīne kilese …pe… vikkhambhite kilese …pe… pubbe …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ appītike khandhe ca pītiñca appītikena cittena aniccato …pe… vipassati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha appītiko rāgo uppajjati …pe… domanassaṁ uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṁ passati …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo; appītikā khandhā iddhividhañāṇassa cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa, anāgataṁsañāṇassa, āvajjanāya pītiyā ca ārammaṇapaccayena paccayo; appītike khandhe ca pītiñca ārabbha appītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti.

Appītiko dhammo sappītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—appītikena cittena dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ …pe… sappītikena cittena paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha sappītiko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati; appītikā jhānā vuṭṭhahitvā …pe… maggā vuṭṭhahitvā …pe… phalā vuṭṭhahitvā sappītikena cittena phalaṁ paccavekkhati, ariyā sappītikena cittena nibbānaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ sappītikassa gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā sappītikena cittena appītike pahīne kilese …pe… vikkhambhite kilese …pe… pubbe …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ appītike khandhe ca pītiñca sappītikena cittena aniccato …pe… vipassati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha sappītiko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati; appītike khandhe ca pītiñca ārabbha sappītikā khandhā uppajjanti.

Appītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—appītikena cittena dānaṁ datvā sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ …pe… sappītikena cittena paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti, appītikā jhānā …pe… maggā …pe… phalā vuṭṭhahitvā sappītikena cittena phalaṁ paccavekkhati, ariyā sappītikena cittena nibbānaṁ paccavekkhanti, nibbānaṁ sappītikassa gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, pītiyā ca ārammaṇapaccayena paccayo; ariyā sappītikena cittena appītike pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese …pe… pubbe …pe… cakkhuṁ …pe… vatthuṁ appītike khandhe ca pītiñca sappītikena cittena aniccato …pe… vipassati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti, appītike khandhe ca pītiñca ārabbha sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti.

Sappītiko ca appītiko ca dhammā sappītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo—sappītike khandhe ca pītiñca ārabbha sappītikā khandhā uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītike khandhe ca pītiñca ārabbha appītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti.

(Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītike khandhe ca pītiñca ārabbha sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti.

Adhipati

Sappītiko dhammo sappītikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—sappītike khandhe garuṁ katvā sappītikā khandhā uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—sappītikādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Sappītiko dhammo appītikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—sappītike khandhe garuṁ katvā appītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—sappītikādhipati pītiyā ca cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Sappītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo—ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—sappītike khandhe garuṁ katvā sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—sappītikādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Appītiko dhammo appītikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo— ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. <b>Ārammaṇādhipati</b>—appītikena cittena dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ …pe… appītikena cittena taṁ garuṁ katvā paccavekkhati assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā appītiko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati; appītikā jhānā …pe… maggā …pe… phalā vuṭṭhahitvā appītikena cittena phalaṁ garuṁ katvā paccavekkhati; ariyā appītikena cittena nibbānaṁ garuṁ katvā paccavekkhanti, nibbānaṁ appītikassa gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa adhipatipaccayena paccayo; cakkhuṁ …pe… vatthuṁ appītike khandhe ca pītiñca appītikena cittena garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā appītiko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, appītike khandhe ca pītiñca garuṁ katvā appītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti. <b>Sahajātādhipati</b>—appītikādhipati sampayuttakānaṁ khandhānaṁ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṁ adhipatipaccayena paccayo.

Appītiko dhammo sappītikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—appītikena cittena dānaṁ …pe… sīlaṁ …pe… uposathakammaṁ …pe… (saṅkhittaṁ) nibbānaṁ sappītikassa gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa adhipatipaccayena paccayo; cakkhuṁ …pe… vatthuṁ appītike khandhe ca pītiñca sappītikena cittena garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā sappītiko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati; appītike khandhe ca pītiñca garuṁ katvā sappītikā khandhā uppajjanti.

Appītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—dānaṁ …pe… (saṅkhittaṁ) nibbānaṁ sappītikassa gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, pītiyā ca adhipatipaccayena paccayo; cakkhuṁ …pe… vatthuṁ appītike khandhe ca pītiñca sappītikena cittena garuṁ katvā assādeti abhinandati, taṁ garuṁ katvā rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati appītike khandhe ca pītiñca garuṁ katvā sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti.

Sappītiko ca appītiko ca dhammā sappītikassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. <b>Ārammaṇādhipati</b>—sappītike khandhe ca pītiñca garuṁ katvā sappītikā khandhā uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītike khandhe ca pītiñca garuṁ katvā appītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītike khandhe ca pītiñca garuṁ katvā sappītikā khandhā ca pīti ca uppajjanti.

Anantarādi

Sappītiko dhammo sappītikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā sappītikā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ sappītikānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimā purimā sappītikā khandhā pacchimāya pacchimāya pītiyā anantarapaccayena paccayo—sappītikaṁ cuticittaṁ appītikassa upapatticittassa, sappītikaṁ bhavaṅgaṁ āvajjanāya, sappītikā khandhā appītikassa vuṭṭhānassa, pītisahagatā vipākamanoviññāṇadhātu kiriyamanoviññāṇadhātuyā, sappītikaṁ bhavaṅgaṁ appītikassa bhavaṅgassa, sappītikaṁ kusalākusalaṁ appītikassa vuṭṭhānassa, kiriyaṁ vuṭṭhānassa, phalaṁ vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimā purimā sappītikā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ sappītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca anantarapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo appītikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā pīti pacchimāya pacchimāya pītiyā anantarapaccayena paccayo; purimā purimā appītikā khandhā pacchimānaṁ pacchimānaṁ appītikānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; anulomaṁ gotrabhussa …pe… appītikāya phalasamāpattiyā pītiyā ca anantarapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Purimā purimā pīti pacchimānaṁ pacchimānaṁ sappītikānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo; appītikaṁ cuticittaṁ sappītikassa upapatticittassa, āvajjanā sappītikānaṁ khandhānaṁ, appītikā khandhā sappītikassa vuṭṭhānassa, vipākamanodhātu sappītikāya vipākamanoviññāṇadhātuyā, appītikaṁ bhavaṅgaṁ sappītikassa bhavaṅgassa, appītikaṁ kusalākusalaṁ sappītikassa vuṭṭhānassa, kiriyaṁ vuṭṭhānassa, phalaṁ vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo; nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanaṁ sappītikāya phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā pīti pacchimānaṁ pacchimānaṁ sappītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca anantarapaccayena paccayo.

Sappītiko ca appītiko ca dhammā sappītikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā sappītikā khandhā ca pīti ca pacchimānaṁ pacchimānaṁ sappītikānaṁ khandhānaṁ anantarapaccayena paccayo.

Sappītiko ca appītiko ca dhammā appītikassa dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā sappītikā khandhā ca pīti ca pacchimāya pacchimāya pītiyā anantarapaccayena paccayo; sappītikaṁ cuticittañca pīti ca appītikassa upapatticittassa … sappītikaṁ bhavaṅgañca pīti ca āvajjanāya … sappītikā khandhā ca pīti ca appītikassa vuṭṭhānassa … sappītikā vipākamanoviññāṇadhātu ca pīti ca kiriyamanoviññāṇadhātuyā … sappītikaṁ bhavaṅgañca pīti ca appītikassa bhavaṅgassa … sappītikaṁ kusalākusalañca pīti ca appītikassa vuṭṭhānassa … kiriyañca pīti ca vuṭṭhānassa … phalañca pīti ca vuṭṭhānassa anantarapaccayena paccayo.

Sappītiko ca appītiko ca dhammā sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo—purimā purimā sappītikā khandhā ca pīti ca pacchimānaṁ pacchimānaṁ sappītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca anantarapaccayena paccayo.

Samanantarapaccayena paccayo … nava … sahajātapaccayena paccayo … nava … aññamaññapaccayena paccayo … nava … nissayapaccayena paccayo … nava.

Upanissaya

Sappītiko dhammo sappītikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—sappītikā khandhā sappītikānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītikā khandhā appītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītikā khandhā sappītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca upanissayapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo appītikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo— ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. <b>Pakatūpanissayo</b>—appītikaṁ saddhaṁ upanissāya appītikena cittena dānaṁ deti, sīlaṁ samādiyati, uposathakammaṁ karoti; appītikaṁ jhānaṁ …pe… vipassanaṁ … maggaṁ … abhiññaṁ … samāpattiṁ uppādeti, mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti; appītikaṁ sīlaṁ …pe… paññaṁ … rāgaṁ … dosaṁ … mohaṁ … mānaṁ … diṭṭhiṁ … patthanaṁ … kāyikaṁ sukhaṁ … kāyikaṁ dukkhaṁ … utuṁ … bhojanaṁ … senāsanaṁ … pītiṁ upanissāya appītikena cittena dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti, pāṇaṁ hanati …pe… saṅghaṁ bhindati; appītikā saddhā …pe… senāsanaṁ pīti ca appītikāya saddhāya …pe… patthanāya … kāyikassa sukhassa … kāyikassa dukkhassa … maggassa phalasamāpattiyā pītiyā ca upanissayapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo sappītikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo. (Tīṇi upanissayā.) Appītikaṁ saddhaṁ upanissāya sappītikena cittena dānaṁ deti …pe… appītikā jhānā …pe… mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti; appītikaṁ sīlaṁ …pe… senāsanaṁ pītiṁ upanissāya sappītikena cittena dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti; sappītikena cittena adinnaṁ ādiyati, musā …pe… pisuṇaṁ …pe… samphaṁ …pe… sandhiṁ …pe… nillopaṁ …pe… ekāgārikaṁ …pe… paripanthe …pe… paradāraṁ …pe… gāmaghātaṁ …pe… nigamaghātaṁ karoti; appītikā saddhā …pe… senāsanaṁ pīti ca sappītikāya saddhāya …pe… paññāya rāgassa, mohassa … mānassa … diṭṭhiyā … patthanāya … maggassa, phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo (tīṇi upanissayā). Appītikaṁ saddhaṁ upanissāya sappītikena cittena dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti, mānaṁ jappeti, diṭṭhiṁ gaṇhāti; appītikaṁ sīlaṁ …pe… senāsanaṁ pītiṁ upanissāya sappītikena cittena dānaṁ deti …pe… samāpattiṁ uppādeti; sappītikena cittena adinnaṁ ādiyati …pe… (dutiyavārasadisaṁ) nigamaghātaṁ karoti; appītikā saddhā …pe… senāsanaṁ pīti ca sappītikāya saddhāya …pe… paññāya … rāgassa … mohassa … mānassa … diṭṭhiyā … patthanāya … maggassa, phalasamāpattiyā pītiyā ca upanissayapaccayena paccayo.

Sappītiko ca appītiko ca dhammā sappītikassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo (tīṇipi upanissayā). Sappītikā khandhā ca pīti ca sappītikānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītikā khandhā ca pīti ca appītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca upanissayapaccayena paccayo. (Mūlaṁ kātabbaṁ.) Sappītikā khandhā ca pīti ca sappītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca upanissayapaccayena paccayo.

Purejāta

Appītiko dhammo appītikassa dhammassa purejātapaccayena paccayo— ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ appītikena cittena aniccato …pe… vipassati, assādeti abhinandati, taṁ ārabbha appītiko rāgo …pe… domanassaṁ uppajjati, pīti uppajjati, dibbena cakkhunā rūpaṁ passati …pe… phoṭṭhabbāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe…. <b>Vatthupurejātaṁ</b>—cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa …pe… vatthu appītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca purejātapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo sappītikassa dhammassa purejātapaccayena paccayo— ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ sappītikena cittena aniccato …pe… vipassati, assādeti abhinandati, taṁ ārabbha sappītiko rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati. <b>Vatthupurejātaṁ</b>—vatthu sappītikānaṁ khandhānaṁ purejātapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa purejātapaccayena paccayo—ārammaṇapurejātaṁ, vatthupurejātaṁ. <b>Ārammaṇapurejātaṁ</b>—cakkhuṁ …pe… vatthuṁ sappītikena cittena aniccato …pe… vipassati assādeti abhinandati, taṁ ārabbha pīti ca sampayuttakā khandhā ca uppajjanti. <b>Vatthupurejātaṁ</b>—vatthu sappītikānaṁ khandhānaṁ pītiyā ca purejātapaccayena paccayo.

Pacchājātādi

Sappītiko dhammo appītikassa dhammassa pacchājātapaccayena paccayo … tīṇi … āsevanapaccayena paccayo … nava … kammapaccayena paccayo … cha (sahajātāpi nānākkhaṇikāpi kātabbā … dve nānākkhaṇikā) … vipākapaccayena paccayo … nava … āhārapaccayena paccayo … cattāri … indriyapaccayena paccayo … cattāri … jhānapaccayena paccayo … nava … maggapaccayena paccayo … cattāri … sampayuttapaccayena paccayo … cha … vippayuttapaccayena paccayo … pañca … atthipaccayena paccayo … nava. (Saṅkhittaṁ. Savitakkadukasadisaṁ kātabbaṁ.) … Natthipaccayena paccayo … vigatapaccayena paccayo … avigatapaccayena paccayo … nava.

2.13.7.7.1. Paccayānulomādi

Saṅkhyāvāra

Suddha

Hetuyā cattāri, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava, anantare nava, samanantare nava, sahajāte nava, aññamaññe nava, nissaye nava, upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane nava, kamme cha, vipāke nava, āhāre cattāri, indriye cattāri, jhāne nava, magge cattāri, sampayutte cha, vippayutte pañca, atthiyā nava, natthiyā nava, vigate nava, avigate nava.

Anulomaṁ.

Paccanīyuddhāra

Sappītiko dhammo sappītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo. Sappītiko dhammo appītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo. Sappītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo.

Appītiko dhammo appītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo … kammapaccayena paccayo … āhārapaccayena paccayo … indriyapaccayena paccayo. Appītiko dhammo sappītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo. Appītiko dhammo sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … purejātapaccayena paccayo.

Sappītiko ca appītiko ca dhammā sappītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. Sappītiko ca appītiko ca dhammā appītikassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo … pacchājātapaccayena paccayo. Sappītiko ca appītiko ca dhammā sappītikassa ca appītikassa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo … sahajātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo.

(Paccanīyavibhaṅgagaṇanāpi savitakkadukasadisā. Yadipi na sameti imaṁ anulomaṁ paccavekkhitvā gaṇetabbaṁ, itare dve gaṇanā gaṇetabbā.)

Sappītikadukaṁ niṭṭhitaṁ.