上座部律藏犍度（巴利原文）

Kataṁ vā panassa hoti saṅghena kammaṁ tajjanīyaṁ vā niyassaṁ vā pabbājanīyaṁ vā paṭisāraṇīyaṁ vā ukkhepanīyaṁ vā, saddhivihārikena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho upajjhāyo sammā vatteyya, lomaṁ pāteyya, netthāraṁ vatteyya, saṅgho taṁ kammaṁ paṭippassambheyyāti.

Sace upajjhāyassa cīvaraṁ dhovitabbaṁ hoti, saddhivihārikena dhovitabbaṁ, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho upajjhāyassa cīvaraṁ dhoviyethāti.

Sace upajjhāyassa cīvaraṁ kātabbaṁ hoti, saddhivihārikena kātabbaṁ, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho upajjhāyassa cīvaraṁ kariyethāti.

Sace upajjhāyassa rajanaṁ pacitabbaṁ hoti, saddhivihārikena pacitabbaṁ, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho upajjhāyassa rajanaṁ paciyethāti.

Sace upajjhāyassa cīvaraṁ rajitabbaṁ hoti, saddhivihārikena rajitabbaṁ, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho upajjhāyassa cīvaraṁ rajiyethāti.

Cīvaraṁ rajantena sādhukaṁ samparivattakaṁ samparivattakaṁ rajitabbaṁ, na ca acchinne theve pakkamitabbaṁ.

Na upajjhāyaṁ anāpucchā ekaccassa patto dātabbo, na ekaccassa patto paṭiggahetabbo;

na ekaccassa cīvaraṁ dātabbaṁ, na ekaccassa cīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ;

na ekaccassa parikkhāro dātabbo, na ekaccassa parikkhāro paṭiggahetabbo;

na ekaccassa kesā chedetabbā, na ekaccena kesā chedāpetabbā;

na ekaccassa parikammaṁ kātabbaṁ, na ekaccena parikammaṁ kārāpetabbaṁ;

na ekaccassa veyyāvacco kātabbo, na ekaccena veyyāvacco kārāpetabbo;

na ekaccassa pacchāsamaṇena hotabbaṁ, na ekacco pacchāsamaṇo ādātabbo;

na ekaccassa piṇḍapāto nīharitabbo, na ekaccena piṇḍapāto nīharāpetabbo;

na upajjhāyaṁ anāpucchā gāmo pavisitabbo;

na susānaṁ gantabbaṁ;

na disā pakkamitabbā.

Sace upajjhāyo gilāno hoti, yāvajīvaṁ upaṭṭhātabbo;

vuṭṭhānamassa āgametabban”ti.

Upajjhāyavattaṁ niṭṭhitaṁ.

16. Saddhivihārikavattakathā

“Upajjhāyena, bhikkhave, saddhivihārikamhi sammā vattitabbaṁ.

Tatrāyaṁ sammāvattanā—

Upajjhāyena, bhikkhave, saddhivihāriko saṅgahetabbo anuggahetabbo uddesena paripucchāya ovādena anusāsaniyā.

Sace upajjhāyassa patto hoti, saddhivihārikassa patto na hoti, upajjhāyena saddhivihārikassa patto dātabbo, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa patto uppajjiyethāti.

Sace upajjhāyassa cīvaraṁ hoti, saddhivihārikassa cīvaraṁ na hoti, upajjhāyena saddhivihārikassa cīvaraṁ dātabbaṁ, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa cīvaraṁ uppajjiyethāti.

Sace upajjhāyassa parikkhāro hoti, saddhivihārikassa parikkhāro na hoti, upajjhāyena saddhivihārikassa parikkhāro dātabbo, ussukkaṁ vā kātabbaṁ—

kinti nu kho saddhivihārikassa parikkhāro uppajjiyethāti.

Sace saddhivihāriko gilāno hoti, kālasseva uṭṭhāya dantakaṭṭhaṁ dātabbaṁ, mukhodakaṁ dātabbaṁ, āsanaṁ paññapetabbaṁ.

Sace yāgu hoti, bhājanaṁ dhovitvā yāgu upanāmetabbā.

Yāguṁ pītassa udakaṁ datvā bhājanaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena dhovitvā paṭisāmetabbaṁ.

Saddhivihārikamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ.

Sace so deso uklāpo hoti, so deso sammajjitabbo.

Sace saddhivihāriko gāmaṁ pavisitukāmo hoti, nivāsanaṁ dātabbaṁ, paṭinivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ, kāyabandhanaṁ dātabbaṁ, saguṇaṁ katvā saṅghāṭiyo dātabbā, dhovitvā patto sodako dātabbo.

Ettāvatā nivattissatīti āsanaṁ paññapetabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ, paṭinivāsanaṁ dātabbaṁ, nivāsanaṁ paṭiggahetabbaṁ.

Sace cīvaraṁ sinnaṁ hoti, muhuttaṁ uṇhe otāpetabbaṁ, na ca uṇhe cīvaraṁ nidahitabbaṁ;

cīvaraṁ saṅgharitabbaṁ, cīvaraṁ saṅgharantena caturaṅgulaṁ kaṇṇaṁ ussāretvā cīvaraṁ saṅgharitabbaṁ—

mā majjhe bhaṅgo ahosīti.

Obhoge kāyabandhanaṁ kātabbaṁ.

Sace piṇḍapāto hoti, saddhivihāriko ca bhuñjitukāmo hoti, udakaṁ datvā piṇḍapāto upanāmetabbo.

Saddhivihāriko pānīyena pucchitabbo.

Bhuttāvissa udakaṁ datvā pattaṁ paṭiggahetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena dhovitvā vodakaṁ katvā muhuttaṁ uṇhe otāpetabbo, na ca uṇhe patto nidahitabbo.

Pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo.

Na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo.

Cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Saddhivihārikamhi vuṭṭhite āsanaṁ uddharitabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmetabbaṁ.

Sace so deso uklāpo hoti, so deso sammajjitabbo.

Sace saddhivihāriko nahāyitukāmo hoti, nahānaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace sītena attho hoti, sītaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace uṇhena attho hoti, uṇhaṁ paṭiyādetabbaṁ.

Sace saddhivihāriko jantāgharaṁ pavisitukāmo hoti, cuṇṇaṁ sannetabbaṁ, mattikā temetabbā, jantāgharapīṭhaṁ ādāya gantvā jantāgharapīṭhaṁ datvā cīvaraṁ paṭiggahetvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ, cuṇṇaṁ dātabbaṁ, mattikā dātabbā.

Sace ussahati, jantāgharaṁ pavisitabbaṁ.

Jantāgharaṁ pavisantena mattikāya mukhaṁ makkhetvā purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharaṁ pavisitabbaṁ.

Na there bhikkhū anupakhajja nisīditabbaṁ.

Na navā bhikkhū āsanena paṭibāhitabbā.

Jantāghare saddhivihārikassa parikammaṁ kātabbaṁ.

Jantāgharā nikkhamantena jantāgharapīṭhaṁ ādāya purato ca pacchato ca paṭicchādetvā jantāgharā nikkhamitabbaṁ.

Udakepi saddhivihārikassa parikammaṁ kātabbaṁ.

Nahātena paṭhamataraṁ uttaritvā attano gattaṁ vodakaṁ katvā nivāsetvā saddhivihārikassa gattato udakaṁ pamajjitabbaṁ, nivāsanaṁ dātabbaṁ, saṅghāṭi dātabbā.

Jantāgharapīṭhaṁ ādāya paṭhamataraṁ āgantvā āsanaṁ paññapetabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ.

Saddhivihāriko pānīyena pucchitabbo.

Yasmiṁ vihāre saddhivihāriko viharati, sace so vihāro uklāpo hoti, sace ussahati, sodhetabbo.

Vihāraṁ sodhentena paṭhamaṁ pattacīvaraṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

nisīdanapaccattharaṇaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

bhisibibbohanaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

mañco nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo;

pīṭhaṁ nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

mañcapaṭipādakā nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbā;

kheḷamallako nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo;

apassenaphalakaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

bhūmattharaṇaṁ yathāpaññattaṁ sallakkhetvā nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ.

Sace vihāre santānakaṁ hoti, ullokā paṭhamaṁ ohāretabbaṁ, ālokasandhikaṇṇabhāgā pamajjitabbā.

Sace gerukaparikammakatā bhitti kaṇṇakitā hoti, coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā.

Sace kāḷavaṇṇakatā bhūmi kaṇṇakitā hoti, coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā.

Sace akatā hoti bhūmi, udakena paripphositvā sammajjitabbā—

mā vihāro rajena uhaññīti.

Saṅkāraṁ vicinitvā ekamantaṁ chaḍḍetabbaṁ.

Bhūmattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Mañcapaṭipādakā otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbā.

Mañco otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbo.

Pīṭhaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Bhisibibbohanaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Nisīdanapaccattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāpaññattaṁ paññapetabbaṁ.

Kheḷamallako otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbo.

Apassenaphalakaṁ otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbaṁ.

Pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo.

Na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo.

Cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Sace puratthimā sarajā vātā vāyanti, puratthimā vātapānā thaketabbā.

Sace pacchimā sarajā vātā vāyanti, pacchimā vātapānā thaketabbā.

Sace uttarā sarajā vātā vāyanti, uttarā vātapānā thaketabbā.

Sace dakkhiṇā sarajā vātā vāyanti, dakkhiṇā vātapānā thaketabbā.

Sace sītakālo hoti, divā vātapānā vivaritabbā, rattiṁ thaketabbā.

Sace uṇhakālo hoti, divā vātapānā thaketabbā, rattiṁ vivaritabbā.

Sace pariveṇaṁ uklāpaṁ hoti, pariveṇaṁ sammajjitabbaṁ.

Sace koṭṭhako uklāpo hoti, koṭṭhako sammajjitabbo.

Sace upaṭṭhānasālā uklāpā hoti, upaṭṭhānasālā sammajjitabbā.

Sace aggisālā uklāpā hoti, aggisālā sammajjitabbā.

Sace vaccakuṭi uklāpā hoti, vaccakuṭi sammajjitabbā.

Sace pānīyaṁ na hoti, pānīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ.

Sace paribhojanīyaṁ na hoti, paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ.

Sace ācamanakumbhiyā udakaṁ na hoti, ācamanakumbhiyā udakaṁ āsiñcitabbaṁ.

Sace saddhivihārikassa anabhirati uppannā hoti, upajjhāyena vūpakāsetabbo, vūpakāsāpetabbo, dhammakathā vāssa kātabbā.

Sace saddhivihārikassa kukkuccaṁ uppannaṁ hoti, upajjhāyena vinodetabbaṁ, vinodāpetabbaṁ, dhammakathā vāssa kātabbā.

Sace saddhivihārikassa diṭṭhigataṁ uppannaṁ hoti, upajjhāyena vivecetabbaṁ, vivecāpetabbaṁ, dhammakathā vāssa kātabbā.

Sace saddhivihāriko garudhammaṁ ajjhāpanno hoti parivāsāraho, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikassa parivāsaṁ dadeyyāti.

Sace saddhivihāriko mūlāyapaṭikassanāraho hoti, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikaṁ mūlāya paṭikasseyyāti.

Sace saddhivihāriko mānattāraho hoti, upajjhāyena ussukkaṁ kātabbaṁ—

kinti nu kho saṅgho saddhivihārikassa mānattaṁ dadeyyāti.