上座部律藏犍度（巴利原文）

Sareyya vā gaggo bhikkhu uposathaṁ na vā sareyya, sareyya vā saṅghakammaṁ na vā sareyya, āgaccheyya vā uposathaṁ na vā āgaccheyya, āgaccheyya vā saṅghakammaṁ na vā āgaccheyya, saṅgho saha vā gaggena vinā vā gaggena uposathaṁ kareyya, saṅghakammaṁ kareyya.

Esā ñatti.

Suṇātu me, bhante, saṅgho.

Gaggo bhikkhu ummattako—

saratipi uposathaṁ napi sarati, saratipi saṅghakammaṁ napi sarati, āgacchatipi uposathaṁ napi āgacchati, āgacchatipi saṅghakammaṁ napi āgacchati.

Saṅgho gaggassa bhikkhuno ummattakassa ummattakasammutiṁ deti.

Sareyya vā gaggo bhikkhu uposathaṁ na vā sareyya, sareyya vā saṅghakammaṁ na vā sareyyaṁ, āgaccheyya vā uposathaṁ na vā āgaccheyya, āgaccheyya vā saṅghakammaṁ na vā āgaccheyya, saṅgho saha vā gaggena, vinā vā gaggena uposathaṁ karissati, saṅghakammaṁ karissati.

Yassāyasmato khamati gaggassa bhikkhuno ummattakassa ummattakasammutiyā dānaṁ—

sareyya vā gaggo bhikkhu uposathaṁ na vā sareyya, sareyya vā saṅghakammaṁ na vā sareyya, āgaccheyya vā uposathaṁ na vā āgaccheyya, āgaccheyya vā saṅghakammaṁ na vā āgaccheyya, saṅgho saha vā gaggena, vinā vā gaggena uposathaṁ karissati, saṅghakammaṁ karissati, so tuṇhassa;

yassa nakkhamati, so bhāseyya.

Dinnā saṅghena gaggassa bhikkhuno ummattakassa ummattakasammuti.

Sareyya vā gaggo bhikkhu uposathaṁ na vā sareyya, sareyya vā saṅghakammaṁ na vā sareyya, āgaccheyya vā uposathaṁ na vā āgaccheyya, āgaccheyya vā saṅghakammaṁ na vā āgaccheyya, saṅgho saha vā gaggena vinā vā gaggena uposathaṁ karissati, saṅghakammaṁ karissati.

Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti.

24. Saṅghuposathādippabheda

Tena kho pana samayena aññatarasmiṁ āvāse tadahuposathe cattāro bhikkhū viharanti.

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

“bhagavatā paññattaṁ—

‘uposatho kātabbo’ti, mayañcamhā cattāro janā, kathaṁ nu kho amhehi uposatho kātabbo”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, catunnaṁ pātimokkhaṁ uddisitun”ti.

Tena kho pana samayena aññatarasmiṁ āvāse tadahuposathe tayo bhikkhū viharanti.

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

“bhagavatā anuññātaṁ catunnaṁ pātimokkhaṁ uddisituṁ, mayañcamhā tayo janā, kathaṁ nu kho amhehi uposatho kātabbo”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, tiṇṇaṁ pārisuddhiuposathaṁ kātuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, kātabbo.

Byattena bhikkhunā paṭibalena te bhikkhū ñāpetabbā—

‘Suṇantu me āyasmantā.

Ajjuposatho pannaraso.

Yadāyasmantānaṁ pattakallaṁ, mayaṁ aññamaññaṁ pārisuddhiuposathaṁ kareyyāmā’ti.

Therena bhikkhunā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā te bhikkhū evamassu vacanīyā—

‘parisuddho ahaṁ, āvuso;

parisuddhoti maṁ dhāretha.

Parisuddho ahaṁ, āvuso;

parisuddhoti maṁ dhāretha.

Parisuddho ahaṁ, āvuso;

parisuddhoti maṁ dhārethā’ti.

Navakena bhikkhunā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā te bhikkhū evamassu vacanīyā—

‘parisuddho ahaṁ, bhante;

parisuddhoti maṁ dhāretha.

Parisuddho ahaṁ, bhante;

parisuddhoti maṁ dhāretha.

Parisuddho ahaṁ, bhante;

parisuddhoti maṁ dhārethā’”ti.

Tena kho pana samayena aññatarasmiṁ āvāse tadahuposathe dve bhikkhū viharanti.

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

“bhagavatā anuññātaṁ catunnaṁ pātimokkhaṁ uddisituṁ, tiṇṇannaṁ pārisuddhiuposathaṁ kātuṁ.

Mayañcamhā dve janā.

Kathaṁ nu kho amhehi uposatho kātabbo”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, dvinnaṁ pārisuddhiuposathaṁ kātuṁ.

Evañca pana, bhikkhave, kātabbo.

Therena bhikkhunā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā navo bhikkhu evamassa vacanīyo—

‘parisuddho ahaṁ, āvuso;

parisuddhoti maṁ dhārehi.

Parisuddho ahaṁ, āvuso;

parisuddhoti maṁ dhārehi.

Parisuddho ahaṁ, āvuso;

parisuddhoti maṁ dhārehī’ti.

Navakena bhikkhunā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā thero bhikkhu evamassa vacanīyo—

‘parisuddho ahaṁ, bhante;

parisuddhoti maṁ dhāretha.

Parisuddho ahaṁ, bhante;

parisuddhoti maṁ dhāretha.

Parisuddho ahaṁ, bhante;

parisuddhoti maṁ dhārethā’”ti.

Tena kho pana samayena aññatarasmiṁ āvāse tadahuposathe eko bhikkhu viharati.

Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi—

“bhagavatā anuññātaṁ catunnaṁ pātimokkhaṁ uddisituṁ, tiṇṇannaṁ pārisuddhiuposathaṁ kātuṁ, dvinnaṁ pārisuddhiuposathaṁ kātuṁ.

Ahañcamhi ekako.

Kathaṁ nu kho mayā uposatho kātabbo”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahuposathe eko bhikkhu viharati.

Tena, bhikkhave, bhikkhunā yattha bhikkhū paṭikkamanti upaṭṭhānasālāya vā, maṇḍape vā, rukkhamūle vā, so deso sammajjitvā pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpetvā āsanaṁ paññapetvā padīpaṁ katvā nisīditabbaṁ.

Sace aññe bhikkhū āgacchanti, tehi saddhiṁ uposatho kātabbo.

No ce āgacchanti, ajja me uposathoti adhiṭṭhātabbo.

No ce adhiṭṭhaheyya, āpatti dukkaṭassa.

Tatra, bhikkhave, yattha cattāro bhikkhū viharanti, na ekassa pārisuddhiṁ āharitvā tīhi pātimokkhaṁ uddisitabbaṁ.

Uddiseyyuñce, āpatti dukkaṭassa.

Tatra, bhikkhave, yattha tayo bhikkhū viharanti, na ekassa pārisuddhiṁ āharitvā dvīhi pārisuddhiuposatho kātabbo.

Kareyyuñce, āpatti dukkaṭassa.

Tatra, bhikkhave, yattha dve bhikkhū viharanti, na ekassa pārisuddhiṁ āharitvā ekena adhiṭṭhātabbo.

Adhiṭṭhaheyya ce, āpatti dukkaṭassā”ti.

25. Āpattipaṭikammavidhi

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tadahuposathe āpattiṁ āpanno hoti.

Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi—

“bhagavatā paññattaṁ—

‘na sāpattikena uposatho kātabbo’ti.

Ahañcamhi āpattiṁ āpanno.

Kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabban”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Idha pana, bhikkhave, bhikkhu tadahuposathe āpattiṁ āpanno hoti.

Tena, bhikkhave, bhikkhunā ekaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘ahaṁ, āvuso, itthannāmaṁ āpattiṁ āpanno, taṁ paṭidesemī’ti.

Tena vattabbo—

‘passasī’ti.

‘Āma passāmī’ti.

‘Āyatiṁ saṁvareyyāsī’ti.

Idha pana, bhikkhave, bhikkhu tadahuposathe āpattiyā vematiko hoti.

Tena, bhikkhave, bhikkhunā ekaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā ukkuṭikaṁ nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo—

‘ahaṁ, āvuso, itthannāmāya āpattiyā vematiko;

yadā nibbematiko bhavissāmi, tadā taṁ āpattiṁ paṭikarissāmī’ti vatvā uposatho kātabbo, pātimokkhaṁ sotabbaṁ, na tveva tappaccayā uposathassa antarāyo kātabbo”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sabhāgaṁ āpattiṁ desenti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, sabhāgā āpatti desetabbā.

Yo deseyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sabhāgaṁ āpattiṁ paṭiggaṇhanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Na, bhikkhave, sabhāgā āpatti paṭiggahetabbā.

Yo paṭiggaṇheyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

26. Āpattiāvikaraṇavidhi

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pātimokkhe uddissamāne āpattiṁ sarati.

Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi—

“bhagavatā paññattaṁ—

‘na sāpattikena uposatho kātabbo’ti.

Ahañcamhi āpattiṁ āpanno.

Kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabban”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Idha pana, bhikkhave, bhikkhu pātimokkhe uddissamāne āpattiṁ sarati.

Tena, bhikkhave, bhikkhunā sāmanto bhikkhu evamassa vacanīyo—