上座部律藏犍度（巴利原文）

“anujānāmi, bhikkhave, omukkaṁ guṇaṅguṇūpāhanaṁ.

Na, bhikkhave, navā guṇaṅguṇūpāhanā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

5. Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepa

Tena kho pana samayena bhagavā ajjhokāse anupāhano caṅkamati.

“Satthā anupāhano caṅkamatī”ti—

therāpi bhikkhū anupāhanā caṅkamanti.

Chabbaggiyā bhikkhū, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamanti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamissantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamantī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamissanti.

Ime hi nāma, bhikkhave, gihī odātavatthavasanakā abhijīvanikassa sippassa kāraṇā ācariyesu sagāravā sappatissā sabhāgavuttikā viharissanti.

Idha kho taṁ, bhikkhave, sobhetha, yaṁ tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā ācariyesu ācariyamattesu upajjhāyesu upajjhāyamattesu agāravā appatissā asabhāgavuttikā vihareyyātha.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, ācariyesu ācariyamattesu upajjhāyesu upajjhāyamattesu anupāhanesu caṅkamamānesu saupāhanena caṅkamitabbaṁ.

Yo caṅkameyya, āpatti dukkaṭassa.

Na ca, bhikkhave, ajjhārāme upāhanā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno pādakhilābādho hoti.

Taṁ bhikkhū pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmenti.

Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto te bhikkhū taṁ bhikkhuṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmente, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—

“kiṁ imassa, bhikkhave, bhikkhuno ābādho”ti?

“Imassa, bhante, āyasmato pādakhilābādho;

imaṁ mayaṁ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmemā”ti.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, yassa pādā vā dukkhā, pādā vā phalitā, pādakhilo vā ābādho upāhanaṁ dhāretun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū adhotehi pādehi mañcampi pīṭhampi abhiruhanti;

cīvarampi senāsanampi dussati.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ‘idāni mañcaṁ vā pīṭhaṁ vā abhiruhissāmī’ti upāhanaṁ dhāretun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū rattiyā uposathaggampi sannisajjampi gacchantā andhakāre khāṇumpi kaṇṭakampi akkamanti; pādā dukkhā honti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ajjhārāme upāhanaṁ dhāretuṁ, ukkaṁ, padīpaṁ, kattaradaṇḍan”ti.

6. Kaṭṭhapādukādipaṭikkhepa

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhiruhitvā ajjhokāse caṅkamanti, uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā, anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentā, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ, corakathaṁ, mahāmattakathaṁ, senākathaṁ, bhayakathaṁ, yuddhakathaṁ, annakathaṁ, pānakathaṁ, vatthakathaṁ, sayanakathaṁ, mālākathaṁ, gandhakathaṁ, ñātikathaṁ, yānakathaṁ, gāmakathaṁ, nigamakathaṁ, nagarakathaṁ, janapadakathaṁ, itthikathaṁ, sūrakathaṁ, visikhākathaṁ, kumbhaṭṭhānakathaṁ, pubbapetakathaṁ, nānattakathaṁ, lokakkhāyikaṁ, samuddakkhāyikaṁ, itibhavābhavakathaṁ iti vā;

kīṭakampi akkamitvā mārenti, bhikkhūpi samādhimhā cāventi.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhiruhitvā ajjhokāse caṅkamissanti, uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentā, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ, corakathaṁ …pe…

itibhavābhavakathaṁ iti vā, kīṭakampi akkamitvā māressanti, bhikkhūpi samādhimhā cāvessantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhiruhitvā ajjhokāse caṅkamanti, uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā, anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentā, seyyathidaṁ—

rājakathaṁ, corakathaṁ …pe…

itibhavābhavakathaṁ iti vā, kīṭakampi akkamitvā mārenti, bhikkhūpi samādhimhā cāventī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, kaṭṭhapādukā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bārāṇasī tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū—

“bhagavatā kaṭṭhapādukā paṭikkhittā”ti—

tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhārenti;

tāni tālataruṇāni chinnāni milāyanti.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhāressanti;

tāni tālataruṇāni chinnāni milāyanti;

ekindriyaṁ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṁ viheṭhentī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhārenti;

tāni tālataruṇāni chinnāni milāyantī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhāressanti;

tāni tālataruṇāni chinnāni milāyanti.

Jīvasaññino hi, bhikkhave, manussā rukkhasmiṁ.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, tālapattapādukā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū—

“bhagavatā tālapattapādukā paṭikkhittā”ti—

veḷutaruṇe chedāpetvā veḷupattapādukāyo dhārenti.

Tāni veḷutaruṇāni chinnāni milāyanti.

Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā veḷutaruṇe chedāpetvā veḷupattapādukāyo dhāressanti.

Tāni veḷutaruṇāni chinnāni milāyanti.

Ekindriyaṁ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṁ viheṭhentī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

jīvasaññino hi, bhikkhave, manussā rukkhasmiṁ …pe…

na, bhikkhave, veḷupattapādukā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā”ti.

Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena bhaddiyaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena bhaddiyaṁ tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane.

Tena kho pana samayena bhaddiyā bhikkhū anekavihitaṁ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharanti, tiṇapādukaṁ karontipi kārāpentipi, muñjapādukaṁ karontipi kārāpentipi, pabbajapādukaṁ karontipi kārāpentipi, hintālapādukaṁ karontipi kārāpentipi, kamalapādukaṁ karontipi kārāpentipi, kambalapādukaṁ karontipi kārāpentipi, riñcanti uddesaṁ paripucchaṁ adhisīlaṁ adhicittaṁ adhipaññaṁ.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma bhaddiyā bhikkhū anekavihitaṁ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharissanti, tiṇapādukaṁ karissantipi kārāpessantipi, muñjapādukaṁ karissantipi kārāpessantipi, pabbajapādukaṁ karissantipi kārāpessantipi, hintālapādukaṁ karissantipi kārāpessantipi, kamalapādukaṁ karissantipi kārāpessantipi, kambalapādukaṁ karissantipi kārāpessantipi, riñcissanti uddesaṁ paripucchaṁ adhisīlaṁ adhicittaṁ adhipaññan”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, bhaddiyā bhikkhū anekavihitaṁ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharanti, tiṇapādukaṁ karontipi kārāpentipi …pe…

riñcanti uddesaṁ paripucchaṁ adhisīlaṁ adhicittaṁ adhipaññan”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā anekavihitaṁ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharissanti, tiṇapādukaṁ karissantipi kārāpessantipi …pe…

riñcissanti uddesaṁ paripucchaṁ adhisīlaṁ adhicittaṁ adhipaññaṁ.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“na, bhikkhave, tiṇapādukā dhāretabbā, na muñjapādukā dhāretabbā, na pabbajapādukā dhāretabbā, na hintālapādukā dhāretabbā, na kamalapādukā dhāretabbā, na kambalapādukā dhāretabbā, na sovaṇṇamayā pādukā dhāretabbā, na rūpiyamayā pādukā dhāretabbā, na maṇimayā pādukā dhāretabbā, na veḷuriyamayā pādukā dhāretabbā, na phalikamayā pādukā dhāretabbā, na kaṁsamayā pādukā dhāretabbā, na kācamayā pādukā dhāretabbā, na tipumayā pādukā dhāretabbā, na sīsamayā pādukā dhāretabbā, na tambalohamayā pādukā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.

Na ca, bhikkhave, kāci saṅkamaniyā pādukā dhāretabbā.

Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, tisso pādukā dhuvaṭṭhāniyā asaṅkamaniyāyo—

vaccapādukaṁ, passāvapādukaṁ, ācamanapādukan”ti.

Atha kho bhagavā bhaddiye yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.

Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi tadavasari.

Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū aciravatiyā nadiyā gāvīnaṁ tarantīnaṁ visāṇesupi gaṇhanti, kaṇṇesupi gaṇhanti, gīvāyapi gaṇhanti, cheppāpi gaṇhanti, piṭṭhimpi abhiruhanti, rattacittāpi aṅgajātaṁ chupanti, vacchatarimpi ogāhetvā mārenti.