上座部律藏犍度（巴利原文）

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, navakena bhikkhunā uddisantena samake vā āsane nisīdituṁ, uccatare vā dhammagāravena;

therena bhikkhunā uddisāpentena samake vā āsane nisīdituṁ, nīcatare vā dhammagāravenā”ti.

Tena kho pana samayena bahū bhikkhū āyasmato upālissa santike ṭhitakā uddesaṁ paṭimānentā kilamanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, samānāsanikehi saha nisīditun”ti.

Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi—

“kittāvatā nu kho samānāsaniko hotī”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ—

“anujānāmi, bhikkhave, tivassantarena saha nisīditun”ti.

Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū samānāsanikā mañce nisīditvā mañcaṁ bhindiṁsu, pīṭhe nisīditvā pīṭhaṁ bhindiṁsu.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, tivaggassa mañcaṁ, tivaggassa pīṭhan”ti.

Tivaggopi mañce nisīditvā mañcaṁ bhindi, pīṭhe nisīditvā pīṭhaṁ bhindi …pe…

“anujānāmi, bhikkhave, duvaggassa mañcaṁ, duvaggassa pīṭhan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū asamānāsanikehi saha dīghāsane nisīdituṁ kukkuccāyanti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, ṭhapetvā paṇḍakaṁ, mātugāmaṁ, ubhatobyañjanakaṁ, asamānāsanikehi saha dīghāsane nisīditun”ti.

Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi—

“kittakaṁ pacchimaṁ nu kho dīghāsanaṁ hotī”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, yaṁ tiṇṇaṁ pahoti, ettakaṁ pacchimaṁ dīghāsanan”ti.

Tena kho pana samayena visākhā migāramātā saṅghassa atthāya sāḷindaṁ pāsādaṁ kārāpetukāmā hoti hatthinakhakaṁ.

Atha kho bhikkhūnaṁ etadahosi—

“kiṁ nu kho bhagavatā pāsādaparibhogo anuññāto kiṁ ananuññāto”ti?

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, sabbaṁ pāsādaparibhogan”ti.

Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa ayyikā kālaṅkatā hoti.

Tassa kālaṅkiriyāya saṅghassa bahuṁ akappiyabhaṇḍaṁ uppannaṁ hoti, seyyathidaṁ—

āsandi, pallaṅko, gonako, cittako, paṭikā, paṭalikā, tūlikā, vikatikā, uddalomī, ekantalomī, kaṭṭissaṁ, koseyyaṁ, kuttakaṁ, hatthattharaṁ, assattharaṁ, rathattharaṁ, ajinapaveṇi, kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ, sauttaracchadaṁ, ubhatolohitakūpadhānaṁ.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, āsandiyā pāde chinditvā paribhuñjituṁ, pallaṅkassa vāḷe bhinditvā paribhuñjituṁ, tūlikaṁ vijaṭetvā bibbohanaṁ kātuṁ, avasesaṁ bhūmattharaṇaṁ kātun”ti.

3.1. Avissajjiyavatthu

Tena kho pana samayena sāvatthiyā avidūre aññatarasmiṁ gāmakāvāse āvāsikā bhikkhū upaddutā honti āgantukagamikānaṁ bhikkhūnaṁ senāsanaṁ paññapentā.

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi—

“etarahi kho mayaṁ, āvuso, upaddutā āgantukagamikānaṁ bhikkhūnaṁ senāsanaṁ paññapentā.

Handa mayaṁ, āvuso, sabbaṁ saṅghikaṁ senāsanaṁ ekassa dema.

Tassa santakaṁ paribhuñjissāmā”ti.

Te sabbaṁ saṅghikaṁ senāsanaṁ ekassa adaṁsu.

Āgantukā bhikkhū te bhikkhū etadavocuṁ—

“amhākaṁ, āvuso, senāsanaṁ paññapethā”ti.

“Natthāvuso, saṅghikaṁ senāsanaṁ;

sabbaṁ amhehi ekassa dinnan”ti.

“Kiṁ pana tumhe, āvuso, saṅghikaṁ senāsanaṁ vissajjethā”ti?

“Evamāvuso”ti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma bhikkhū saṅghikaṁ senāsanaṁ vissajjessantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū saṅghikaṁ senāsanaṁ vissajjentī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā saṅghikaṁ senāsanaṁ vissajjessanti?

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“Pañcimāni, bhikkhave, avissajjiyāni, na vissajjetabbāni, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vissajjitānipi avissajjitāni honti.

Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassa.

Katamāni pañca?

Ārāmo, ārāmavatthu—

idaṁ paṭhamaṁ avissajjiyaṁ, na vissajjetabbaṁ, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vissajjitampi avissajjitaṁ hoti.

Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassa.

Vihāro, vihāravatthu—

idaṁ dutiyaṁ avissajjiyaṁ, na vissajjetabbaṁ, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vissajjitampi avissajjitaṁ hoti.

Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassa.

Mañco, pīṭhaṁ, bhisi, bibbohanaṁ—

idaṁ tatiyaṁ avissajjiyaṁ, na vissajjetabbaṁ, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vissajjitampi avissajjitaṁ hoti.

Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassa.

Lohakumbhī, lohabhāṇakaṁ, lohavārako, lohakaṭāhaṁ, vāsi, parasu, kuṭhārī, kudālo, nikhādanaṁ—

idaṁ catutthaṁ avissajjiyaṁ, na vissajjetabbaṁ, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vissajjitampi avissajjitaṁ hoti.

Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassa.

Valli, veḷu, muñjaṁ, pabbajaṁ, tiṇaṁ, mattikā, dārubhaṇḍaṁ, mattikābhaṇḍaṁ—

idaṁ pañcamaṁ avissajjiyaṁ, na vissajjetabbaṁ, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vissajjitampi avissajjitaṁ hoti.

Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassa.

Imāni kho, bhikkhave, pañca avissajjiyāni, na vissajjetabbāni, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vissajjitānipi avissajjitāni honti.

Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassā”ti.

3.2. Avebhaṅgiyavatthu

Atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena kīṭāgiri tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sāriputtamoggallānehi ca.

Assosuṁ kho assajipunabbasukā bhikkhū—

“bhagavā kira kīṭāgiriṁ āgacchati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sāriputtamoggallānehi ca.

Handa mayaṁ, āvuso, sabbaṁ saṅghikaṁ senāsanaṁ bhājema.

Pāpicchā sāriputtamoggallānā, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gatā;

na mayaṁ tesaṁ senāsanaṁ paññapessāmā”ti, te sabbaṁ saṅghikaṁ senāsanaṁ bhājesuṁ.

Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena kīṭāgiri tadavasari.

Atha kho bhagavā sambahule bhikkhū āmantesi—

“gacchatha tumhe, bhikkhave;

assajipunabbasuke bhikkhū upasaṅkamitvā evaṁ vadetha—

‘bhagavā, āvuso, āgacchati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sāriputtamoggallānehi ca.

Bhagavato ca, āvuso, senāsanaṁ paññapetha, bhikkhusaṅghassa ca, sāriputtamoggallānānañcā’”ti.

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā yena assajipunabbasukā bhikkhū tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā assajipunabbasuke bhikkhū etadavocuṁ—

“bhagavā, āvuso, āgacchati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sāriputtamoggallānehi ca.

Bhagavato ca, āvuso, senāsanaṁ paññapetha, bhikkhusaṅghassa ca, sāriputtamoggallānānañcā”ti.

“Natthāvuso, saṅghikaṁ senāsanaṁ.

Sabbaṁ amhehi bhājitaṁ.

Svāgataṁ, āvuso, bhagavato.

Yasmiṁ vihāre bhagavā icchissati tasmiṁ vihāre vasissati.

Pāpicchā sāriputtamoggallānā, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gatā.

Na mayaṁ tesaṁ senāsanaṁ paññapessāmā”ti.

“Kiṁ pana tumhe, āvuso, saṅghikaṁ senāsanaṁ bhājitthā”ti?

“Evamāvuso”ti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma assajipunabbasukā bhikkhū saṅghikaṁ senāsanaṁ bhājessantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave …pe…

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā saṅghikaṁ senāsanaṁ bhājessanti?

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“Pañcimāni, bhikkhave, avebhaṅgiyāni, na vibhajitabbāni, saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā.

Vibhattānipi avibhattāni honti.

Yo vibhajeyya, āpatti thullaccayassa.

Katamāni pañca?