上座部律藏犍度（巴利原文）

Theravāda Vinayapiṭaka

Cūḷavagga

18. Vattakkhandhaka

1. Āgantukavattakathā

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena āgantukā bhikkhū saupāhanāpi ārāmaṁ pavisanti, chattappaggahitāpi ārāmaṁ pavisanti, oguṇṭhitāpi ārāmaṁ pavisanti, sīsepi cīvaraṁ karitvā ārāmaṁ pavisanti, pānīyenapi pāde dhovanti, vuḍḍhatarepi āvāsike bhikkhū na abhivādenti, napi senāsanaṁ pucchanti.

Aññataropi āgantuko bhikkhu anajjhāvuṭṭhaṁ vihāraṁ ghaṭikaṁ ugghāṭetvā kavāṭaṁ paṇāmetvā sahasā pāvisi.

Tassa uparipiṭṭhito ahi khandhe papati.

So bhīto vissaramakāsi.

Bhikkhū upadhāvitvā taṁ bhikkhuṁ etadavocuṁ—

“kissa tvaṁ, āvuso, vissaramakāsī”ti?

Atha kho so bhikkhu bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āgantukā bhikkhū saupāhanāpi ārāmaṁ pavisissanti, chattappaggahitāpi ārāmaṁ pavisissanti, oguṇṭhitāpi ārāmaṁ pavisissanti, sīsepi cīvaraṁ karitvā ārāmaṁ pavisissanti, pānīyenapi pāde dhovissanti, vuḍḍhatarepi āvāsike bhikkhū na abhivādessanti, napi senāsanaṁ pucchissantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, āgantukā bhikkhū saupāhanāpi ārāmaṁ pavisanti, chattappaggahitāpi ārāmaṁ pavisanti, oguṇṭhitāpi ārāmaṁ pavisanti, sīsepi cīvaraṁ karitvā ārāmaṁ pavisanti, pānīyenapi pāde dhovanti, vuḍḍhatarepi āvāsike bhikkhū na abhivādenti, napi senāsanaṁ pucchantī”ti.

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma bhikkhave āgantukā bhikkhū saupāhanāpi ārāmaṁ pavisissanti, chattappaggahitāpi ārāmaṁ pavisissanti, oguṇṭhitāpi ārāmaṁ pavisissanti, sīsepi cīvaraṁ karitvā ārāmaṁ pavisissanti, pānīyenapi pāde dhovissanti, vuḍḍhatarepi āvāsike bhikkhū na abhivādessanti, napi senāsanaṁ pucchissanti, netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“Tena hi, bhikkhave, āgantukānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ paññapessāmi yathā āgantukehi bhikkhūhi sammā vattitabbaṁ.

Āgantukena, bhikkhave, bhikkhunā ‘idāni ārāmaṁ pavisissāmī’ti upāhanā omuñcitvā nīcaṁ katvā papphoṭetvā gahetvā chattaṁ apanāmetvā sīsaṁ vivaritvā sīse cīvaraṁ khandhe katvā sādhukaṁ ataramānena ārāmo pavisitabbo.

Ārāmaṁ pavisantena sallakkhetabbaṁ—

‘kattha āvāsikā bhikkhū paṭikkamantī’ti?

Yattha āvāsikā bhikkhū paṭikkamanti—

upaṭṭhānasālāya vā maṇḍape vā rukkhamūle vā—

tattha gantvā ekamantaṁ patto nikkhipitabbo;

ekamantaṁ cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ;

patirūpaṁ āsanaṁ gahetvā nisīditabbaṁ;

pānīyaṁ pucchitabbaṁ, paribhojanīyaṁ pucchitabbaṁ—

‘katamaṁ pānīyaṁ, katamaṁ paribhojanīyan’ti?

Sace pānīyena attho hoti, pānīyaṁ gahetvā pātabbaṁ.

Sace paribhojanīyena attho hoti, paribhojanīyaṁ gahetvā pādā dhovitabbā.

Pāde dhovantena ekena hatthena udakaṁ āsiñcitabbaṁ, ekena hatthena pādā dhovitabbā.

Na teneva udakaṁ āsiñcitabbaṁ na teneva hatthena pādā dhovitabbā.

Upāhanāpuñchanacoḷakaṁ pucchitvā upāhanā puñchitabbā.

Upāhanā puñchantena paṭhamaṁ sukkhena coḷakena puñchitabbā, pacchā allena.

Upāhanāpuñchanacoḷakaṁ dhovitvā ekamantaṁ vissajjetabbaṁ.

Sace āvāsiko bhikkhu vuḍḍho hoti, abhivādetabbo.

Sace navako hoti, abhivādāpetabbo.

Senāsanaṁ pucchitabbaṁ—‘katamaṁ me senāsanaṁ pāpuṇātī’ti?

Ajjhāvuṭṭhaṁ vā anajjhāvuṭṭhaṁ vā pucchitabbaṁ, gocaro pucchitabbo, agocaro pucchitabbo, sekkhasammatāni kulāni pucchitabbāni, vaccaṭṭhānaṁ pucchitabbaṁ, passāvaṭṭhānaṁ pucchitabbaṁ, pānīyaṁ pucchitabbaṁ, paribhojanīyaṁ pucchitabbaṁ, kattaradaṇḍo pucchitabbo, saṅghassa katikasaṇṭhānaṁ pucchitabbaṁ—

‘kaṁ kālaṁ pavisitabbaṁ, kaṁ kālaṁ nikkhamitabban’ti?

Sace vihāro anajjhāvuttho hoti, kavāṭaṁ ākoṭetvā muhuttaṁ āgametvā ghaṭikaṁ ugghāṭetvā kavāṭaṁ paṇāmetvā bahi ṭhitena nilloketabbo.

Sace vihāro uklāpo hoti, mañce vā mañco āropito hoti, pīṭhe vā pīṭhaṁ āropitaṁ hoti, senāsanaṁ upari puñjīkataṁ hoti, sace ussahati, sodhetabbo.

Vihāraṁ sodhentena paṭhamaṁ bhūmattharaṇaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

mañcapaṭipādakā nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbā;

bhisibibbohanaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

nisīdanapaccattharaṇaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

mañco nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo;

pīṭhaṁ nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ;

kheḷamallako nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbo;

apassenaphalakaṁ nīharitvā ekamantaṁ nikkhipitabbaṁ.

Sace vihāre santānakaṁ hoti, ullokā paṭhamaṁ ohāretabbaṁ, ālokasandhikaṇṇabhāgā pamajjitabbā.

Sace gerukaparikammakatā bhitti kaṇṇakitā hoti, coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā.

Sace kāḷavaṇṇakatā bhūmi kaṇṇakitā hoti, coḷakaṁ temetvā pīḷetvā pamajjitabbā.

Sace akatā hoti bhūmi, udakena paripphositvā sammajjitabbā—

mā vihāro rajena uhaññīti.

Saṅkāraṁ vicinitvā ekamantaṁ chaḍḍetabbaṁ.

Bhūmattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathāṭhāne paññapetabbaṁ.

Mañcapaṭipādakā otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathāṭhāne ṭhapetabbā.

Mañco otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, atiharitvā yathāṭhāne paññapetabbo.

Pīṭhaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā nīcaṁ katvā sādhukaṁ appaṭighaṁsantena, asaṅghaṭṭentena kavāṭapiṭṭhaṁ, atiharitvā yathāṭhāne paññapetabbaṁ.

Bhisibibbohanaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathābhāgaṁ paññapetabbaṁ.

Nisīdanapaccattharaṇaṁ otāpetvā sodhetvā papphoṭetvā atiharitvā yathābhāgaṁ paññapetabbaṁ.

Kheḷamallako otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathābhāgaṁ ṭhapetabbo.

Apassenaphalakaṁ otāpetvā pamajjitvā atiharitvā yathābhāgaṁ ṭhapetabbaṁ.

Pattacīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Pattaṁ nikkhipantena ekena hatthena pattaṁ gahetvā ekena hatthena heṭṭhāmañcaṁ vā heṭṭhāpīṭhaṁ vā parāmasitvā patto nikkhipitabbo.

Na ca anantarahitāya bhūmiyā patto nikkhipitabbo.

Cīvaraṁ nikkhipantena ekena hatthena cīvaraṁ gahetvā ekena hatthena cīvaravaṁsaṁ vā cīvararajjuṁ vā pamajjitvā pārato antaṁ orato bhogaṁ katvā cīvaraṁ nikkhipitabbaṁ.

Sace puratthimā sarajā vātā vāyanti, puratthimā vātapānā thaketabbā.

Sace pacchimā sarajā vātā vāyanti, pacchimā vātapānā thaketabbā.

Sace uttarā sarajā vātā vāyanti, uttarā vātapānā thaketabbā.

Sace dakkhiṇā sarajā vātā vāyanti, dakkhiṇā vātapānā thaketabbā.

Sace sītakālo hoti, divā vātapānā vivaritabbā, rattiṁ thaketabbā.

Sace uṇhakālo hoti, divā vātapānā thaketabbā, rattiṁ vivaritabbā.

Sace pariveṇaṁ uklāpaṁ hoti, pariveṇaṁ sammajjitabbaṁ.

Sace koṭṭhako uklāpo hoti, koṭṭhako sammajjitabbo.

Sace upaṭṭhānasālā uklāpā hoti, upaṭṭhānasālā sammajjitabbā.

Sace aggisālā uklāpā hoti, aggisālā sammajjitabbā.

Sace vaccakuṭi uklāpā hoti, vaccakuṭi sammajjitabbā.

Sace pānīyaṁ na hoti, pānīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ.

Sace paribhojanīyaṁ na hoti, paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpetabbaṁ.

Sace ācamanakumbhiyā udakaṁ na hoti, ācamanakumbhiyā udakaṁ āsiñcitabbaṁ.

Idaṁ kho, bhikkhave, āgantukānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ yathā āgantukehi bhikkhūhi sammā vattitabban”ti.

2. Āvāsikavattakathā

Tena kho pana samayena āvāsikā bhikkhū āgantuke bhikkhū disvā neva āsanaṁ paññapenti, na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipanti, na paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggaṇhanti, na pānīyena pucchanti, na vuḍḍhatarepi āgantuke bhikkhū abhivādenti, na senāsanaṁ paññapenti.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āvāsikā bhikkhū āgantuke bhikkhū disvā neva āsanaṁ paññapessanti, na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipissanti, na paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahissanti, na pānīyena pucchissanti, vuḍḍhatarepi āgantuke bhikkhū na abhivādessanti, na senāsanaṁ paññapessantī”ti.

Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave …pe…

“saccaṁ, bhagavā”ti …pe…

vigarahitvā …pe…

dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“Tena hi, bhikkhave, āvāsikānaṁ bhikkhūnaṁ vattaṁ paññapessāmi yathā āvāsikehi bhikkhūhi sammā vattitabbaṁ.

Āvāsikena, bhikkhave, bhikkhunā āgantukaṁ bhikkhuṁ vuḍḍhataraṁ disvā āsanaṁ paññapetabbaṁ, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipitabbaṁ, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahetabbaṁ, pānīyena pucchitabbo.

Sace ussahati, upāhanā puñchitabbā.

Upāhanā puñchantena paṭhamaṁ sukkhena coḷakena puñchitabbā, pacchā allena.

Upāhanāpuñchanacoḷakaṁ dhovitvā ekamantaṁ vissajjetabbaṁ.

Āgantuko bhikkhu vuḍḍhataro abhivādetabbo.

Senāsanaṁ paññapetabbaṁ—

‘etaṁ te senāsanaṁ pāpuṇātī’ti.

Ajjhāvuṭṭhaṁ vā anajjhāvuṭṭhaṁ vā ācikkhitabbaṁ.

Gocaro ācikkhitabbo.

Agocaro ācikkhitabbo.

Sekkhasammatāni kulāni ācikkhitabbāni.

Vaccaṭṭhānaṁ ācikkhitabbaṁ.

Passāvaṭṭhānaṁ ācikkhitabbaṁ.

Pānīyaṁ ācikkhitabbaṁ.

Paribhojanīyaṁ ācikkhitabbaṁ.

Kattaradaṇḍo ācikkhitabbo.

Saṅghassa katikasaṇṭhānaṁ ācikkhitabbaṁ—

‘imaṁ kālaṁ pavisitabbaṁ, imaṁ kālaṁ nikkhamitabban’ti.

Sace navako hoti, nisinnakeneva ācikkhitabbaṁ—

‘atra pattaṁ nikkhipāhi, atra cīvaraṁ nikkhipāhi, idaṁ āsanaṁ nisīdāhī’ti.

Pānīyaṁ ācikkhitabbaṁ.

Paribhojanīyaṁ ācikkhitabbaṁ.

Upāhanāpuñchanacoḷakaṁ ācikkhitabbaṁ.