相应部第 3 相应

Saṁyutta Nikāya 3.20

2. Dutiyavagga

Dutiyaaputtakasutta

Atha kho rājā pasenadi kosalo divā divassa yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca:

“handa kuto nu tvaṁ, mahārāja, āgacchasi divā divassā”ti?

“Idha, bhante, sāvatthiyaṁ seṭṭhi gahapati kālaṅkato.

Tamahaṁ aputtakaṁ sāpateyyaṁ rājantepuraṁ atiharitvā āgacchāmi.

Sataṁ, bhante, satasahassāni hiraññasseva, ko pana vādo rūpiyassa.

Tassa kho pana, bhante, seṭṭhissa gahapatissa evarūpo bhattabhogo ahosi—

kaṇājakaṁ bhuñjati bilaṅgadutiyaṁ.

Evarūpo vatthabhogo ahosi—

sāṇaṁ dhāreti tipakkhavasanaṁ.

Evarūpo yānabhogo ahosi—

jajjararathakena yāti paṇṇachattakena dhāriyamānenā”ti.

“Evametaṁ, mahārāja, evametaṁ, mahārāja.

Bhūtapubbaṁ so, mahārāja, seṭṭhi gahapati taggarasikhiṁ nāma paccekasambuddhaṁ piṇḍapātena paṭipādesi.

‘Detha samaṇassa piṇḍan’ti vatvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

Datvā ca pana pacchā vippaṭisārī ahosi:

‘varametaṁ piṇḍapātaṁ dāsā vā kammakarā vā bhuñjeyyun’ti.

Bhātu ca pana ekaputtakaṁ sāpateyyassa kāraṇā jīvitā voropesi.

Yaṁ kho so, mahārāja, seṭṭhi gahapati taggarasikhiṁ paccekasambuddhaṁ piṇḍapātena paṭipādesi, tassa kammassa vipākena sattakkhattuṁ sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajji.

Tasseva kammassa vipākāvasesena imissāyeva sāvatthiyā sattakkhattuṁ seṭṭhittaṁ kāresi.

Yaṁ kho so, mahārāja, seṭṭhi gahapati datvā pacchā vippaṭisārī ahosi:

‘varametaṁ piṇḍapātaṁ dāsā vā kammakarā vā bhuñjeyyun’ti, tassa kammassa vipākena nāssuḷārāya bhattabhogāya cittaṁ namati, nāssuḷārāya vatthabhogāya cittaṁ namati, nāssuḷārāya yānabhogāya cittaṁ namati, nāssuḷārānaṁ pañcannaṁ kāmaguṇānaṁ bhogāya cittaṁ namati.

Yaṁ kho so, mahārāja, seṭṭhi gahapati bhātu ca pana ekaputtakaṁ sāpateyyassa kāraṇā jīvitā voropesi, tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccittha.

Tasseva kammassa vipākāvasesena idaṁ sattamaṁ aputtakaṁ sāpateyyaṁ rājakosaṁ paveseti.

Tassa kho, mahārāja, seṭṭhissa gahapatissa purāṇañca puññaṁ parikkhīṇaṁ, navañca puññaṁ anupacitaṁ.

Ajja pana, mahārāja, seṭṭhi gahapati mahāroruve niraye paccatī”ti.

“Evaṁ, bhante, seṭṭhi gahapati mahāroruvaṁ nirayaṁ upapanno”ti.

“Evaṁ, mahārāja, seṭṭhi gahapati mahāroruvaṁ nirayaṁ upapanno”ti.

Idamavoca …pe….

“Dhaññaṁ dhanaṁ rajataṁ jātarūpaṁ,

Pariggahaṁ vāpi yadatthi kiñci;

Dāsā kammakarā pessā,

Ye cassa anujīvino.

Sabbaṁ nādāya gantabbaṁ,

sabbaṁ nikkhippagāminaṁ;

Yañca karoti kāyena,

vācāya uda cetasā.

Tañhi tassa sakaṁ hoti,

taṁva ādāya gacchati;

Taṁvassa anugaṁ hoti,

chāyāva anapāyinī.

Tasmā kareyya kalyāṇaṁ,

nicayaṁ samparāyikaṁ;

Puññāni paralokasmiṁ,

patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.

Dutiyo vaggo.

Tassuddānaṁ

Jaṭilā pañca rājāno,

Doṇapākakurena ca;

Saṅgāmena dve vuttāni,

Mallikā dve appamādena ca;

Aputtakena dve vuttā,

Vaggo tena pavuccatīti.