长部第 19 经

Idhekacco vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ,

iti ‘ekodibhūto’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.

‘Karuṇedhimutto’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.

Idhekacco karuṇāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadhotiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ karuṇāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

Iti ‘karuṇedhimutto’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.

Āmagandhe ca kho ahaṁ, bhoto, bhāsamānassa na ājānāmi.

Ke āmagandhā manujesu brahme,

Ete avidvā idha brūhi dhīra;

Kenāvaṭā vāti pajā kurutu,

Āpāyikā nivutabrahmalokā”ti.

“Kodho mosavajjaṁ nikati ca dubbho,

Kadariyatā atimāno usūyā;

Icchā vivicchā paraheṭhanā ca,

Lobho ca doso ca mado ca moho;

Etesu yuttā anirāmagandhā,

Āpāyikā nivutabrahmalokā”ti.

“Yathā kho ahaṁ, bhoto, āmagandhe bhāsamānassa ājānāmi. Te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.

Pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.

“Yassadāni bhavaṁ govindo kālaṁ maññatī”ti.

6.4. Reṇurājaāmantanā

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena reṇu rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā reṇuṁ rājānaṁ etadavoca:

“aññaṁ dāni bhavaṁ purohitaṁ pariyesatu, yo bhoto rajjaṁ anusāsissati.

Icchāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.

Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.

Pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.

“Āmantayāmi rājānaṁ,

reṇuṁ bhūmipatiṁ ahaṁ;

Tvaṁ pajānassu rajjena,

nāhaṁ porohicce rame”.

“Sace te ūnaṁ kāmehi,

ahaṁ paripūrayāmi te;

Yo taṁ hiṁsati vāremi,

bhūmisenāpati ahaṁ;

Tuvaṁ pitā ahaṁ putto,

mā no govinda pājahi”.

“Namatthi ūnaṁ kāmehi,

hiṁsitā me na vijjati;

Amanussavaco sutvā,

tasmāhaṁ na gahe rame”.

“Amanusso kathaṁvaṇṇo,

kiṁ te atthaṁ abhāsatha;

Yañca sutvā jahāsi no,

gehe amhe ca kevalī”.

“Upavutthassa me pubbe,

yiṭṭhukāmassa me sato;

Aggi pajjalito āsi,

kusapattaparitthato.

Tato me brahmā pāturahu,

brahmalokā sanantano;

So me pañhaṁ viyākāsi,

taṁ sutvā na gahe rame”.

“Saddahāmi ahaṁ bhoto,

yaṁ tvaṁ govinda bhāsasi;

Amanussavaco sutvā,

kathaṁ vattetha aññathā.

Te taṁ anuvattissāma,

satthā govinda no bhavaṁ;

Maṇi yathā veḷuriyo,

akāco vimalo subho;

Evaṁ suddhā carissāma,

govindassānusāsaneti.

Sace bhavaṁ govindo agārasmā anagāriyaṁ pabbajissati, mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma.

Atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.

6.5. Chakhattiyaāmantanā

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena te cha khattiyā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te cha khattiye etadavoca:

“aññaṁ dāni bhavanto purohitaṁ pariyesantu, yo bhavantānaṁ rajje anusāsissati.

Icchāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.

Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.

Pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.

Atha kho, bho, te cha khattiyā ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:

“ime kho brāhmaṇā nāma dhanaluddhā;

yannūna mayaṁ mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ dhanena sikkheyyāmā”ti.

Te mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:

“saṁvijjati kho, bho, imesu sattasu rajjesu pahūtaṁ sāpateyyaṁ, tato bhoto yāvatakena attho, tāvatakaṁ āharīyatan”ti.

“Alaṁ, bho, mamapidaṁ pahūtaṁ sāpateyyaṁ bhavantānaṁyeva vāhasā.

Tamahaṁ sabbaṁ pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.

Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,

pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.

Atha kho, bho, te cha khattiyā ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:

“ime kho brāhmaṇā nāma itthiluddhā;

yannūna mayaṁ mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ itthīhi sikkheyyāmā”ti.

Te mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:

“saṁvijjanti kho, bho, imesu sattasu rajjesu pahūtā itthiyo, tato bhoto yāvatikāhi attho, tāvatikā ānīyatan”ti.

“Alaṁ, bho, mamapimā cattārīsā bhariyā sādisiyo.

Tāpāhaṁ sabbā pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.

Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,

pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyanti”.

“Sace bhavaṁ govindo agārasmā anagāriyaṁ pabbajissati, mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.

“Sace jahatha kāmāni,

yattha satto puthujjano;

Ārambhavho daḷhā hotha,

khantībalasamāhitā.

Esa maggo ujumaggo,

esa maggo anuttaro;

Saddhammo sabbhi rakkhito,

brahmalokūpapattiyā”ti.

“Tena hi bhavaṁ govindo satta vassāni āgametu.

Sattannaṁ vassānaṁ accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.

“Aticiraṁ kho, bho, satta vassāni, nāhaṁ sakkomi, bhavante, satta vassāni āgametuṁ.

Ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitānaṁ.

Gamanīyo samparāyo, mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.

Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,

pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.

“Tena hi bhavaṁ govindo chabbassāni āgametu …pe…

pañca vassāni āgametu …

cattāri vassāni āgametu …

tīṇi vassāni āgametu …

dve vassāni āgametu …

ekaṁ vassaṁ āgametu, ekassa vassassa accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.

“Aticiraṁ kho, bho, ekaṁ vassaṁ, nāhaṁ sakkomi bhavante ekaṁ vassaṁ āgametuṁ.

Ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitānaṁ.

Gamanīyo samparāyo, mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.

Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,

pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.

“Tena hi bhavaṁ govindo satta māsāni āgametu, sattannaṁ māsānaṁ accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.

“Aticiraṁ kho, bho, satta māsāni, nāhaṁ sakkomi bhavante satta māsāni āgametuṁ.

Ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitānaṁ.

Gamanīyo samparāyo, mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.

Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,

pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.