巴利《小部》· 本生

Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ,

Dhammena manusāsahaṁ”.

“Kacci bhoto amaccesu,

doso koci na vijjati;

Kacci ca te tavatthesu,

nāvakaṅkhanti jīvitaṁ”.

“Athopi me amaccesu,

doso koci na vijjati;

Athopi te mamatthesu,

nāvakaṅkhanti jīvitaṁ”.

“Kacci te sādisī bhariyā,

assavā piyabhāṇinī;

Puttarūpayasūpetā,

tava chandavasānugā”.

“Atho me sādisī bhariyā,

assavā piyabhāṇinī;

Puttarūpayasūpetā,

mama chandavasānugā.

Bhavantaṁ kacci nu mahā-

sattuhatthattataṁ gato;

Dukkhamāpajji vipulaṁ,

tasmiṁ paṭhamamāpade.

Kacci yantāpatitvāna,

daṇḍena samapothayi;

Evametesaṁ jammānaṁ,

pātikaṁ bhavati tāvade”.

“Khemamāsi mahārāja,

evamāpadiyā sati;

Na cāyaṁ kiñci rasmāsu,

sattūva samapajjatha.

Paccagamittha nesādo,

pubbeva ajjhabhāsatha;

Tadāyaṁ sumukhoyeva,

paṇḍito paccabhāsatha.

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

pasādamayamajjhagā;

Tato maṁ pāmucī pāsā,

anuññāsi sukhena ca.

Idañca sumukheneva,

etadatthāya cintitaṁ;

Bhoto sakāsegamanaṁ,

etassa dhanamicchatā”.

“Svāgatañcevidaṁ bhavataṁ,

patīto casmi dassanā;

Eso cāpi bahuṁ vittaṁ,

labhataṁ yāvadicchati”.

Santappayitvā nesādaṁ,

bhogehi manujādhipo;

Ajjhabhāsatha vakkaṅgaṁ,

vācaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇaṁ.

“Yaṁ khalu dhammamādhīnaṁ,

vaso vattati kiñcanaṁ;

Sabbatthissariyaṁ tava,

taṁ pasāsa yadicchatha.

Dānatthaṁ upabhottuṁ vā,

yaṁ caññaṁ upakappati;

Etaṁ dadāmi vo vittaṁ,

issariyaṁ vissajāmi vo”.

“Yathā ca myāyaṁ sumukho,

ajjhabhāseyya paṇḍito;

Kāmasā buddhisampanno,

taṁ myāssa paramappiyaṁ”.

“Ahaṁ khalu mahārāja,

nāgarājārivantaraṁ;

Paṭivattuṁ na sakkomi,

na me so vinayo siyā.

Amhākañceva so seṭṭho,

tvañca uttamasattavo;

Bhūmipālo manussindo,

pūjā bahūhi hetuhi.

Tesaṁ ubhinnaṁ bhaṇataṁ,

vattamāne vinicchaye;

Nantaraṁ paṭivattabbaṁ,

pessena manujādhipa”.

“Dhammena kira nesādo,

paṇḍito aṇḍajo iti;

Na heva akatattassa,

nayo etādiso siyā.

Evaṁ aggapakatimā,

evaṁ uttamasattavo;

Yāvatatthi mayā diṭṭhā,

nāññaṁ passāmi edisaṁ.

Tuṭṭhosmi vo pakatiyā,

vākyena madhurena ca;

Eso cāpi mamacchando,

ciraṁ passeyya vo ubho”.

“Yaṁ kiccaṁ parame mitte,

katamasmāsu taṁ tayā;

Pattā nissaṁsayaṁ tyāmhā,

bhattirasmāsu yā tava.

Aduñca nūna sumahā,

ñātisaṅghassa mantaraṁ;

Adassanena asmākaṁ,

dukkhaṁ bahūsu pakkhisu.

Tesaṁ sokavighātāya,

Tayā anumatā mayaṁ;

Taṁ padakkhiṇato katvā,

Ñātiṁ passemurindama.

Addhāhaṁ vipulaṁ pītiṁ,

bhavataṁ vindāmi dassanā;

Eso cāpi mahā attho,

ñātivissāsanā siyā”.

Idaṁ vatvā dhataraṭṭho,

haṁsarājā narādhipaṁ;

Uttamaṁ javamanvāya,

ñātisaṅghaṁ upāgamuṁ.

Te aroge anuppatte,

disvāna parame dije;

Kekāti makaruṁ haṁsā,

puthusaddo ajāyatha.

Te patītā pamuttena,

bhattunā bhattugāravā;

Samantā parikiriṁsu,

aṇḍajā laddhapaccayā.

Evaṁ mittavataṁ atthā,

sabbe honti padakkhiṇā;

Haṁsā yathā dhataraṭṭhā,

ñātisaṅghaṁ upāgamunti.

Cūḷahaṁsajātakaṁ paṭhamaṁ.