巴利《小部》· 本生

Jātaka

Asītinipāta

Cūḷahaṁsavagga

2. Mahāhaṁsajātaka

“Ete haṁsā pakkamanti,

vakkaṅgā bhayameritā;

Harittaca hemavaṇṇa,

kāmaṁ sumukha pakkama.

Ohāya maṁ ñātigaṇā,

ekaṁ pāsavasaṁ gataṁ;

Anapekkhamānā gacchanti,

kiṁ eko avahīyasi.

Pateva patataṁ seṭṭha,

natthi baddhe sahāyatā;

Mā anīghāya hāpesi,

kāmaṁ sumukha pakkama”.

“Nāhaṁ dukkhaparetopi,

dhataraṭṭha tuvaṁ jahe;

Jīvitaṁ maraṇaṁ vā me,

tayā saddhiṁ bhavissati.

Nāhaṁ dukkhaparetopi,

dhataraṭṭha tuvaṁ jahe;

Na maṁ anariyasaṁyutte,

kamme yojetumarahasi.

Sakumāro sakhā tyasmi,

sacitte casmi te ṭhito;

Ñāto senāpati tyāhaṁ,

haṁsānaṁ pavaruttama.

Kathaṁ ahaṁ vikatthissaṁ,

ñātimajjhe ito gato;

Taṁ hitvā patataṁ seṭṭha,

kiṁ te vakkhāmito gato;

Idha pāṇaṁ cajissāmi,

nānariyaṁ kattumussahe”.

“Eso hi dhammo sumukha,

yaṁ tvaṁ ariyapathe ṭhito;

Yo bhattāraṁ sakhāraṁ maṁ,

na pariccattumussahe.

Tañhi me pekkhamānassa,

bhayaṁ na tveva jāyati;

Adhigacchasi tvaṁ mayhaṁ,

evaṁ bhūtassa jīvitaṁ”.

Iccevaṁ mantayantānaṁ,

Ariyānaṁ ariyavuttinaṁ;

Daṇḍamādāya nesādo,

Āpatī turito bhusaṁ.

Tamāpatantaṁ disvāna,

Sumukho atibrūhayi;

Aṭṭhāsi purato rañño,

Haṁso vissāsayaṁ byathaṁ.

“Mā bhāyi patataṁ seṭṭha,

na hi bhāyanti tādisā;

Ahaṁ yogaṁ payuñjissaṁ,

yuttaṁ dhammūpasaṁhitaṁ;

Tena pariyāpadānena,

khippaṁ pāsā pamokkhasi”.

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,

sumukhassa subhāsitaṁ;

Pahaṭṭhalomo nesādo,

añjalissa paṇāmayi.

“Na me sutaṁ vā diṭṭhaṁ vā,

bhāsanto mānusiṁ dijo;

Ariyaṁ bruvāno vakkaṅgo,

cajanto mānusiṁ giraṁ.

Kiṁ nu tāyaṁ dijo hoti,

mutto baddhaṁ upāsasi;

Ohāya sakuṇā yanti,

kiṁ eko avahīyasi”.

“Rājā me so dijāmitta,

senāpaccassa kārayiṁ;

Tamāpade pariccattuṁ,

nussahe vihagādhipaṁ.

Mahāgaṇāya bhattā me,

mā eko byasanaṁ agā;

Tathā taṁ samma nesāda,

bhattāyaṁ abhito rame”.

“Ariyavattasi vakkaṅga,

yo piṇḍamapacāyasi;

Cajāmi te taṁ bhattāraṁ,

gacchathūbho yathāsukhaṁ”.

“Sace attappayogena,

ohito haṁsapakkhinaṁ;

Paṭigaṇhāma te samma,

etaṁ abhayadakkhiṇaṁ.

No ce attappayogena,

ohito haṁsapakkhinaṁ;

Anissaro muñcamamhe,

theyyaṁ kayirāsi luddaka”.

“Yassa tvaṁ bhatako rañño,

kāmaṁ tasseva pāpaya;

Tattha saṁyamano rājā,

yathābhiññaṁ karissati”.

Iccevaṁ vutto nesādo,

hemavaṇṇe harittace;

Ubho hatthehi saṅgayha,

pañjare ajjhavodahi.

Te pañjaragate pakkhī,

ubho bhassaravaṇṇine;

Sumukhaṁ dhataraṭṭhañca,

luddo ādāya pakkami.

Harīyamāno dhataraṭṭho,

sumukhaṁ etadabravi;

“Bāḷhaṁ bhāyāmi sumukha,

sāmāya lakkhaṇūruyā;

Asmākaṁ vadhamaññāya,

athattānaṁ vadhissati.

Pākahaṁsā ca sumukha,

suhemā hemasuttacā;

Koñcī samuddatīreva,

kapaṇā nūna rucchati”.

“Evaṁ mahanto lokassa,

appameyyo mahāgaṇī;

Ekitthimanusoceyya,

nayidaṁ paññavatāmiva.

Vātova gandhamādeti,

ubhayaṁ chekapāpakaṁ;

Bālo āmakapakkaṁva,

lolo andhova āmisaṁ.

Avinicchayaññu atthesu,

mandova paṭibhāsi maṁ;